Եղիշե Չարենց, Երկեր

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան պատմության մի բարդ և բազմաշերտ խնդրի՝ մոնղոլական աղբյուրներում հանդիպող «արկաուն» (Arkaun) անվան մեկնաբանությանը և դրա կապին քրիստոնյաների, մասնավորապես՝ հայ-խալկեդոնիտների հարցի հետ։ Հեղինակը վերլուծում է մոնղոլական, պարսկական և հայկական պատմագրական աղբյուրները՝ փորձելով պարզել, թե ինչ սոցիալական և կրոնական խմբեր էին նշվում այդ տերմինով և ինչ դեր էին նրանք խաղում Մոնղոլական կայսրության վարչական, ռազմական և առևտրային համակարգերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն վարկածին, ըստ որի «արկաուն» տերմինը հաճախ կիրառվել է ոչ միայն ընդհանուր քրիստոնյաների, այլ նաև հայ խալկեդոնիտների նկատմամբ՝ ընդգծելով նրանց առանձնահատուկ դիրքը Արևելքի և Արևմուտքի քաղաքակրթությունների միջև։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև հայերի մասնակցությունը մոնղոլական վարչական համակարգին, նրանց տնտեսական և դիվանագիտական դերակատարությունը, ինչպես նաև կրոնական ինքնության և քաղաքական հարմարվողականության հարցերը տվյալ ժամանակաշրջանում։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է աղբյուրների հակասական բնույթը և տարբեր պատմագիտական դպրոցների մոտեցումները՝ կապված հայերի և այլ քրիստոնյա խմբերի դասակարգման հետ մոնղոլական միջավայրում։

Այլ առարկաներ

Տարրական էկոնոմետրիկա գիրքը հանդիսանում է էկոնոմետրիկայի հիմունքներին նվիրված ուսումնական աշխատություն, որը նախատեսված է առաջին հերթին տնտեսագիտության և հարակից մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Այն կառուցված է այնպես, որ ընթերցողը քայլ առ քայլ ծանոթանա էկոնոմետրիկայի հիմնական գաղափարներին՝ սկսելով տվյալների վերլուծության սկզբունքներից և հասնելով պարզ ռեգրեսիոն մոդելների կառուցման ու գնահատման մեթոդներին։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում մաթեմատիկական և վիճակագրական հիմքերի մատչելի ներկայացմանը՝ փորձելով նվազագույնի հասցնել բարդ ձևակերպումները և առավելագույնս կենտրոնանալ դրանց կիրառական նշանակության վրա։ Գրքում ներկայացված են գծային ռեգրեսիայի մոդելներ, նվազագույն քառակուսիների մեթոդը, գնահատումների հատկությունները, ինչպես նաև հիմնական վիճակագրական թեստերը, որոնք օգտագործվում են տնտեսական տվյալների վերլուծության մեջ։ Նյութը ուղեկցվում է օրինակներով և վարժություններով, որոնք նպաստում են տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և գործնական հմտությունների ձևավորմանը։ Գիրքը առանձնանում է իր պարզությամբ և ուսուցողական կառուցվածքով, ինչի շնորհիվ այն հարմար է նաև այն ընթերցողների համար, ովքեր առաջին անգամ են առնչվում Էկոնոմետրիկա առարկային։

Հոգեբանություն

Activity and Consciousness աշխատությունը հոգեբանության և փիլիսոփայության միջդիսցիպլինար ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է մարդու գործունեության (activity) և գիտակցության փոխկապվածությունը, այն բացատրում է, թե ինչպես են գործնական գործողությունները, սոցիալական փորձը և լեզվական հաղորդակցությունը ձևավորում գիտակցական գործընթացները, գիրքը քննարկում է գիտակցության կառուցվածքային մակարդակները՝ ընկալում, մտածողություն, հիշողություն և նպատակադրական վարք, ինչպես նաև դրանց զարգացումը սոցիալական միջավայրում, միաժամանակ ընդգծելով գործունեության տեսության հիմնական գաղափարը, ըստ որի մարդու հոգեկանը ձևավորվում և զարգանում է գործունեության ընթացքում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հոգեբանության, փիլիսոփայության և ճանաչողական գիտությունների ուսումնասիրության համար։

Իրավաբանություն

Այս քրեագիտական և սոցիոլոգիական ուսումնասիրությունը նվիրված է կանանց հանցավորության հիմնախնդիրների վերլուծությանը Հայաստանի Հանրապետությունում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են կանանց կողմից կատարվող հանցագործությունների կառուցվածքը, դինամիկան և հիմնական դրսևորումները՝ ընդգրկելով սոցիալ-տնտեսական, հոգեբանական և մշակութային գործոնների ազդեցությունը հանցավոր վարքագծի ձևավորման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ընտանեկան միջավայրի, կրթական մակարդակի, զբաղվածության, սոցիալական անհավասարության և գենդերային դերերի ազդեցությունը կանանց հանցավորության կանխորոշման և զարգացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ քաղաքականության արդյունավետությանը, իրավական պատասխանատվության առանձնահատկություններին և վերականգնողական արդարադատության հնարավորություններին։ Աշխատությունը համադրում է վիճակագրական տվյալների վերլուծություն, քրեագիտական տեսություններ և սոցիոլոգիական մոտեցումներ՝ առաջարկելով կանանց հանցավորության նվազեցման և սոցիալական վերաինտեգրման հնարավոր ուղիներ։ Այն օգտակար է իրավաբանների, քրեագետների, սոցիոլոգների և հանրային քաղաքականության հետազոտողների համար։

Պատմություն

Մոսկվա-ում և Սանկտ Պետերբուրգ-ում ձևավորված հայկական համայնքները պատմականորեն հանդիսացել են ռուսական կայսրության և հետագայում նաև խորհրդային տարածքում ամենաակտիվ և կազմակերպված սփյուռքային կենտրոններից։ Այս համայնքների ձևավորումը կապված էր տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած միգրացիոն հոսքերի հետ՝ առևտրական, կրթական և քաղաքական պատճառներով, ինչի արդյունքում հայերը հաստատվել են խոշոր քաղաքներում և աստիճանաբար ձևավորել են մշակութային, եկեղեցական և հասարակական կառույցներ։ Հայկական համայնքները հատկապես աչքի են ընկել առևտրի, արդյունաբերության, գիտության և արվեստի ոլորտներում իրենց ակտիվ մասնակցությամբ՝ պահպանելով ազգային ինքնությունը լեզվի, դպրոցի, եկեղեցու և մշակութային կազմակերպությունների միջոցով։ Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում գործել են հայկական եկեղեցիներ, դպրոցներ և բարեգործական միություններ, որոնք նպաստել են համայնքային համախմբմանը և ազգային մշակույթի պահպանմանը՝ միաժամանակ ապահովելով ինտեգրում տեղական հասարակության մեջ։ Ժամանակի ընթացքում այդ համայնքները դարձել են նաև ինտելեկտուալ և ստեղծագործական կենտրոններ, որտեղ ձևավորվել են հայտնի գիտնականներ, արվեստագետներ և հասարակական գործիչներ, որոնք զգալի ներդրում են ունեցել ինչպես ռուսական, այնպես էլ հայկական մշակութային կյանքում։

Տեխնոլոգիա

Գիրքը նվիրված է միկրոավտոբուսների սկավառակավոր արգելակային մեխանիզմների խափանումների վիճակագրական մոդելավորմանը և դրանց հուսալիության կանխատեսման մեթոդների մշակմանը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են արգելակային համակարգերի աշխատանքի առանձնահատկությունները, տեխնիկական վիճակի գնահատման չափանիշները, մաշվածության և շահագործման պայմանների ազդեցությունը մեխանիզմների խափանումների առաջացման վրա։ Քննարկվում են վիճակագրական վերլուծության, հուսալիության տեսության, մաթեմատիկական մոդելավորման և կանխատեսման մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել արգելակային հանգույցների ծառայության ժամկետը և կանխարգելիչ սպասարկման արդյունավետությունը։ Վերլուծվում են շահագործման ընթացքում առաջացող անսարքությունների պատճառները, դրանց հավանական բնույթը և տեխնիկական սպասարկման գործընթացների կատարելագործման ուղիները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ավտոմոբիլային տրանսպորտի մասնագետների, ինժեներների, տեխնիկական սպասարկման ոլորտի աշխատակիցների, հուսալիության տեսությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և տրանսպորտային ճարտարագիտության ուսանողների համար։