Երկաթ, նիկել և կոբալտ

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գրադարանների զարգացման համար նախատեսված այլընտրանքային և նորարարական նախագծերի ուսումնասիրմանը և կիրառման հնարավորություններին։ Ներկայացվում են ժամանակակից գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման նոր մոտեցումները, թվայնացման գործընթացները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորությունները և ընթերցողների սպասարկման կատարելագործման ուղիները։ Քննարկվում են գրադարանների՝ որպես կրթական, մշակութային և տեղեկատվական կենտրոնների վերափոխման ռազմավարությունները, համայնքային ծրագրերի մշակումը, նորարարական ծառայությունների ստեղծումը և օգտագործողների հետ փոխգործակցության ժամանակակից ձևերը։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև գրադարանային կառավարման արդյունավետ մեթոդներին, էլեկտրոնային ռեսուրսների կիրառմանը և գրադարանների դերի ընդլայնմանը տեղեկատվական հասարակության պայմաններում։ Գիրքը նախատեսված է գրադարանավարների, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և գրադարանագիտություն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է որոշ կիսահաղորդիչների և բարակ կիսահաղորդչային թաղանթների կինետիկ երևույթների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կիսահաղորդչային նյութերում լիցքակիրների շարժման, էլեկտրական հաղորդականության և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ նյութի արձագանքի առանձնահատկություններն են։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է այն գործընթացների ուսումնասիրությունը, որոնք պայմանավորում են կիսահաղորդիչների էլեկտրական և ֆիզիկական հատկությունները, այդ թվում՝ էլեկտրոնների և խոռոչների շարժունակությունը, լիցքակիրների խտությունը, դրանց ցրման մեխանիզմները և էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ առաջացող հոսանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարակ կիսահաղորդչային թաղանթներին, որոնց հատկությունները կարող են էապես տարբերվել զանգվածային նյութերի հատկություններից՝ պայմանավորված դրանց փոքր հաստությամբ, մակերևութային ազդեցություններով, կառուցվածքային առանձնահատկություններով և սահմանային շերտերում ընթացող գործընթացներով։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հաղորդականության ջերմաստիճանային կախվածությունը, լիցքակիրների շարժունակության փոփոխությունը, էլեկտրական դաշտի ազդեցությունը և այլ կինետիկ պարամետրեր, որոնք կարևոր են կիսահաղորդչային նյութերի ֆիզիկական բնութագրերի գնահատման համար։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր նշանակություն ունի նյութի կառուցվածքի և կինետիկ հատկությունների փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Բյուրեղային կառուցվածքի թերությունները, խառնուրդային ատոմները, մակերևութային վիճակները և թաղանթի միկրոկառուցվածքը կարող են ազդել լիցքակիրների ցրման և շարժման վրա՝ փոփոխելով նյութի էլեկտրական հատկությունները։ Բարակ թաղանթների դեպքում հատկապես կարևոր են նաև ենթաշերտի հետ փոխազդեցությունը և թաղանթի հաստության փոփոխության հնարավոր ազդեցությունը չափվող պարամետրերի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել կինետիկ երևույթների դրսևորումները տարբեր պայմաններում և համեմատել բարակ թաղանթների վարքը համապատասխան զանգվածային կիսահաղորդչային նյութերի հետ։ Նման համեմատությունը կարևոր է այն մեխանիզմների բացահայտման համար, որոնք պայմանավորված են չափային էֆեկտներով և մակերևութային գործընթացներով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կիսահաղորդչային սարքերի, բարակ թաղանթային էլեկտրոնիկայի, սենսորների, միկրոէլեկտրոնային կառուցվածքների և այլ ֆունկցիոնալ նյութերի մշակման համար։ Կինետիկ պարամետրերի ճշգրիտ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել նյութերի պիտանիությունը տարբեր տեխնոլոգիական կիրառությունների համար և ընտրել անհրաժեշտ կառուցվածքային ու էլեկտրական բնութագրերով թաղանթներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է կիսահաղորդչային նյութերի և բարակ թաղանթների էլեկտրական ու կինետիկ հատկությունների ուսումնասիրման գիտական ուղղությունը՝ համադրելով պինդ մարմնի ֆիզիկան, նյութագիտությունը և կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաները։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսներին, նյութագետներին, էլեկտրոնիկայի և կիսահաղորդչային տեխնիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Բնապահպանություն

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի ստորերկրյա ջրերի շահագործական պաշարների գիտական հիմնավորմանը՝ շրջակա միջավայրի էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման սկզբունքների համատեքստում։ Ներկայացվում են տարածաշրջանի հիդրոերկրաբանական առանձնահատկությունները, ստորերկրյա ջրերի ձևավորման, համալրման և տեղաբաշխման օրինաչափությունները, ինչպես նաև վերլուծվում են դրանց օգտագործման ներկա վիճակն ու ջրային ռեսուրսների վրա ազդող բնական և մարդածին գործոնները։ Աշխատությունում գնահատվում են ջրառի ծավալների, ջրային պաշարների վերականգնման հնարավորությունների և էկոհամակարգերի պահպանման միջև փոխկապակցվածությունը, ուսումնասիրվում են գերշահագործման հետևանքները և առաջարկվում են գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումներ ստորերկրյա ջրերի կայուն և արդյունավետ կառավարման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական ռիսկերի գնահատմանը, ջրային ռեսուրսների մոնիթորինգի մեթոդներին, կանխատեսման մոդելներին և կառավարման այն միջոցառումներին, որոնք նպաստում են ջրային պաշարների երկարաժամկետ պահպանմանը, էկոլոգիական հավասարակշռության ապահովմանը և տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական կայուն զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է հիդրոերկրաբանության, ջրային տնտեսության, բնապահպանության, երկրաբանության և բնական ռեսուրսների կառավարման ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև ջրային ռեսուրսների պահպանության և արդյունավետ օգտագործման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կորպորատիվ արժեթղթերի շուկայի զարգացման հիմնախնդիրներին և դրանց հաղթահարման ուղիներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է արժեթղթերի շուկայի կառուցվածքը, դրա հիմնական մասնակիցների՝ թողարկողների, ներդրողների և միջնորդ կազմակերպությունների դերը, ինչպես նաև շուկայի կարգավորման և վերահսկողության մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կորպորատիվ պարտատոմսերի և բաժնետոմսերի շուկաների զարգացման մակարդակին, ֆինանսական ինստիտուտների արդյունավետությանը և կապիտալի ներգրավման հնարավորություններին Հայաստանի տնտեսության իրական հատվածում։ Ներկայացվում են նաև շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները՝ ցածր իրացվելիություն, ներդրումային միջավայրի սահմանափակումներ, կորպորատիվ կառավարման թերություններ և ֆինանսական գրագիտության ցածր մակարդակ։ Աշխատությունը առաջարկում է զարգացման հնարավոր ուղղություններ՝ օրենսդրական բարեփոխումներ, ինստիտուցիոնալ կարողությունների ուժեղացում և միջազգային փորձի կիրառում։ Այն կարևոր է ֆինանսական համակարգի զարգացման և ներդրումային միջավայրի բարելավման համար՝ նպաստելով Հայաստանի կապիտալի շուկայի արդյունավետության բարձրացմանը։

Բժշկություն

Այս գիտական-բժշկական աշխատությունը նվիրված է քրոնոմոդուլյացիոն քիմիաթերապիայի կիրառման հնարավորություններին՝ որպես չարորակ ուռուցքների բուժման ընթացքում դեղային տոքսիկության նվազեցման արդյունավետ մոտեցում։ Գրքում քննարկվում է կենսաբանական ռիթմերի և օրգանիզմի ցիրկադային համակարգի ազդեցությունը քիմիաթերապևտիկ դեղերի արդյունավետության և կողմնակի ազդեցությունների վրա՝ ընդգծելով ժամանակային գործոնի նշանակությունը բուժման օպտիմալացման մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է քրոնոֆարմակոլոգիայի հիմնական սկզբունքները, դեղերի ընդունման ժամանակի և դոզավորման փոփոխության ազդեցությունը բուժման արդյունքների վրա, ինչպես նաև ուռուցքային բջիջների և առողջ հյուսվածքների տարբեր ռեակցիաները օրվա տարբեր ժամերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կլինիկական հետազոտությունների արդյունքներին, որոնք ցույց են տալիս տոքսիկության նվազեցման և հիվանդների կյանքի որակի բարելավման հնարավորությունները այս մեթոդի կիրառման դեպքում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքներ և կլինիկական տվյալներ՝ առաջարկելով նոր մոտեցումներ անհատականացված քիմիաթերապիայի զարգացման համար։ Այն օգտակար է ուռուցքաբանների, կլինիկական դեղագետների, կենսաբանների և բժշկական հետազոտողների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից հայերենի լեզվական նորմի և իրական խոսքային ու գրավոր գործածության փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը՝ որպես հիմնական նյութ դիտարկելով զանգվածային լրատվամիջոցների լեզուն։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես են գրական հայերենի ընդունված կանոններն ու չափանիշները դրսևորվում ժամանակակից մամուլի, հեռուստատեսության, ռադիոյի և այլ լրատվական հարթակների լեզվում, ինչպիսի շեղումներ են առաջանում և ինչ գործոններով են պայմանավորված այդ երևույթները։ Լեզվական նորմը կարելի է դիտարկել որպես տվյալ լեզվական համակարգին համապատասխանող, հասարակության կողմից ընդունված և հաղորդակցության ընթացքում կայունորեն վերարտադրվող լեզվական միջոցների ու դրանց գործածության օրինաչափությունների ամբողջություն։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը կարևորում է ոչ միայն կանոնների տեսական նկարագրությունը, այլև դրանց իրական կիրարկման ուսումնասիրությունը՝ ցույց տալով, թե որքանով է բնական լեզվագործածությունը համապատասխանում գրական հայերենի նորմատիվ պահանջներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում զանգվածային լրատվամիջոցների դերին, քանի որ դրանք լեզվական մեծ ազդեցություն ունեն հասարակության վրա և կարող են միաժամանակ հանդես գալ թե՛ որպես գրական լեզվի նորմերի պահպանման ու տարածման միջոց, թե՛ որպես նոր ձևերի, խոսակցական տարրերի, օտարաբանությունների և նորմից շեղումների տարածման միջավայր։ Հայերենագիտական ուսումնասիրություններում ԶԼՄ-ների նյութերի հիման վրա արդեն առանձնացվել են ժամանակակից հայերենի ձևաբանական և շարահյուսական նորմերի տարբեր խախտումներ, ինչը ցույց է տալիս թեմայի կարևորությունը արդի լեզվաբանության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել բառապաշարային, ձևաբանական, շարահյուսական, ուղղագրական, ուղղախոսական և ոճական նորմերի դրսևորումները՝ ուշադրություն դարձնելով ինչպես տարածված սխալներին, այնպես էլ լեզվական փոփոխությունների բնական ընթացքին։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում խոսակցական լեզվի տարրերի ներթափանցումը լրատվական խոսք, օտար բառերի և թարգմանական կառուցվածքների կիրառությունը, բառերի ոչ ճիշտ իմաստային կամ քերականական գործածությունը, նախադասությունների կառուցման խախտումները և տարբեր ոճական շերտերի անհամապատասխան համադրությունը։ Հեռուստատեսության լեզվի ուսումնասիրություններում, օրինակ, արձանագրվել և դասակարգվել են նորմից շեղումներ ու սխալներ, որոնք գնահատվել են ժամանակակից գրական հայերենի չափանիշների տեսանկյունից։ Աշխատանքի կարևոր կողմերից է նաև նորմի և կիրարկության փոխհարաբերության դիտարկումը ոչ թե միայն «ճիշտ–սխալ» հակադրության շրջանակում, այլ լեզվի զարգացման դինամիկ գործընթացի համատեքստում։ Լեզվական գործածության մեջ նոր ձևերի տարածումը կարող է վկայել ինչպես իրական լեզվական փոփոխության, այնպես էլ ժամանակավոր կամ ոչ ցանկալի շեղման մասին, ուստի դրանց տարբերակումը պահանջում է համակարգված դիտարկում և գիտական հիմնավորում։ Այս համատեքստում զանգվածային լրատվամիջոցների նյութերը արժեքավոր ուսումնասիրության աղբյուր են, քանի որ արտացոլում են հասարակության լեզվական վարքը, միաժամանակ ունենալով այն ձևավորելու և արագ տարածելու մեծ ներուժ։ ՀՀ լեզվական քաղաքականության շրջանակում նույնպես առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ԶԼՄ-ների լեզվին և գրական հայերենի անաղարտության ապահովմանը, իսկ Լեզվի կոմիտեն իրականացնում է լրատվամիջոցների և հեռուստառադիոհաղորդումների լեզվի մշտադիտարկում ու լեզվական փորձաքննություն։ Այսպիսով, աշխատանքը կարևոր է ինչպես տեսական լեզվաբանության, այնպես էլ կիրառական հայերենագիտության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ժամանակակից հայերենի նորմատիվ համակարգի և իրական գործածության միջև առկա համապատասխանություններն ու տարբերությունները, դասակարգելու ԶԼՄ-ներում հանդիպող լեզվական երևույթները և գնահատելու դրանց ազդեցությունը ժամանակակից գրական հայերենի զարգացման վրա։