Երկեր չորս հատորով հատոր 2 - Պլատոն

Պատմություն

Այս աշխատությունը պատմաքաղաքական ուսումնասիրություն է, որը վերաբերում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության կարևոր խնդիրներից մեկին՝ ծովային ելքի (դեպի Սև ծով կամ այլ ծովային ուղիներ) ապահովման հարցին 1919–1920 թվականներին։ Հեղինակը վերլուծում է այն միջազգային և տարածաշրջանային պայմանները, որոնցում գործող Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն փորձում էր լուծել տնտեսական և ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող այս հարցը։ Ծովային ելքը դիտարկվում է որպես երկրի տնտեսական զարգացման, արտաքին առևտրի և քաղաքական անկախության կարևոր բաղադրիչ։ Գրքում քննարկվում են հետևյալ հիմնական խնդիրները․ Հայաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները Առաջին Հանրապետության շրջանում ծովային ելք ստանալու հնարավոր ուղիները և դիվանագիտական նախաձեռնությունները հարևան պետությունների դիրքորոշումները և հակասությունները մեծ տերությունների (Անտանտի) ազդեցությունը տարածաշրջանային նախագծերի վրա տնտեսական և ռազմավարական հիմնավորումները Հեղինակը հիմնվում է դիվանագիտական փաստաթղթերի, արխիվային նյութերի և ժամանակի մամուլի տվյալների վրա՝ փորձելով ցույց տալ, թե որքան բարդ և բազմաշերտ էր այս խնդիրը Հայաստանի արտաքին քաղաքական օրակարգում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է, որ ծովային ելքի հարցը կապված էր ոչ միայն տնտեսական շահերի, այլև պետական անվտանգության և միջազգային ճանաչման խնդիրների հետ։

Պատմություն

Գրքի սկզբում հեղինակը ներկայացնում է այն պատմական միջավայրը, որտեղ ձևավորվեցին ազատագրական շարժումները։ Հայկական տարածքները գտնվում էին տարբեր տերությունների՝ Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Պարսկաստանի իշխանության տակ, ինչը ստեղծում էր քաղաքական և սոցիալական ծանր պայմաններ։ Այս իրավիճակում հայերը, զրկված լինելով պետականությունից, սկսեցին փնտրել ազատագրման ուղիներ՝ թե՛ զինված պայքարի, թե՛ դիվանագիտական նախաձեռնությունների միջոցով։ Աշխատության կարևոր հատվածներից մեկը նվիրված է XV–XVI դարերի առաջին փորձերին, երբ ձևավորվում էին ազատագրական գաղափարները։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ այդ շրջանում շարժումները դեռևս կազմակերպված չէին, բայց արդեն երևում էին ապագա պայքարի հիմնական ուղղությունները՝ արտաքին աջակցություն փնտրելը և ներքին ուժերի համախմբումը։ Հետագա գլուխներում մանրամասն ներկայացվում են XVII դարի ծրագրավորված նախաձեռնությունները, որոնց ընթացքում հայ գործիչները սկսեցին ավելի հստակ քաղաքական ծրագրեր մշակել։ Այստեղ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իսրայել Օրի-ի գործունեությանը, ով փորձում էր եվրոպական պետությունների աջակցությամբ կազմակերպել Հայաստանի ազատագրումը։ Հովհաննիսյանը վերլուծում է Օրիի դիվանագիտական առաքելությունները, նրա ծրագրերը և դրանց ձախողման պատճառները։ Գրքում ներկայացվում են նաև հայկական մելիքությունների դերը, հատկապես Արցախի տարածքում, որտեղ պահպանվում էին ինքնավարության որոշ տարրեր։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես էին այս տեղական իշխանությունները մասնակցում ազատագրական պայքարին՝ փորձելով համատեղել իրենց ուժերը արտաքին աջակցության հետ։ XVIII դարի հատվածում գիրքը անդրադառնում է ազատագրական շարժումների ակտիվացմանը, երբ նոր հույսեր էին առաջանում՝ կապված տարածաշրջանային քաղաքական փոփոխությունների հետ։ Այստեղ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Դավիթ Բեկ-ի պայքարին, որը խորհրդանշում է զինված դիմադրության բարձրակետերից մեկը։ Նրա ղեկավարությամբ իրականացված գործողությունները ներկայացվում են որպես փորձ վերականգնելու հայկական պետականությունը տեղական ուժերի միջոցով։

Արտասահմանյան գրականություն

«Անասնաֆերմա» (Ջորջ Օրուել) քաղաքական հեգնագրային ալեգորիա է, որը ներկայացնում է իշխանության, ուժի և բռնության խնդիրները՝ օգտագործելով կենդանիների ֆերմայի պատկերավոր պատմությունը։ Գիրքը սկսվում է այնպես, որ ֆերմայում կենդանիները հալածում են մարդկանց տիրապետող սեփականատիրոջը և հռչակում են, որ այժմ ինքնակառավարվում են։ Սկզբում նրանք ստեղծում են հավասարության և արդարության գաղափար, բայց շուտով մի քանի խոշոր կենդանիներ՝ հատկապես խոզերը, սկսում են կառավարել և շերտավորել հասարակությունը։ Օրուելը ցույց է տալիս, թե ինչպես հեղափոխությունը կարող է վերածվել նոր տիրապետության՝ երբ առաջնորդները սկսում են ստել, վերացնել ազատությունը և օգտագործել մարդկանց կամ կենդանիների վախը։ Գիրքը հայտնի է նաև «բոլորը հավասար են, բայց որոշները ավելի հավասար են» արտահայտությամբ, որը բացահայտում է քաղաքական դասակարգերի և անարդարության տրամաբանությունը։ «Անասնաֆերման» քննադատում է տոտալիտար համակարգերը և ցույց տալիս, որ իշխանությունն ինքնին կարող է կեղտոտել նույնիսկ լավագույն գաղափարները։ Օրուելի ոճը պարզ է, բայց սուր, և պատմությունը ընթերցողին տանում է մտածելու՝ թե ինչպես են արժեքները կորցվում, երբ մարդիկ (կամ կենդանիները) ձեռք են բերում ուժ։ Գիրքը կարևոր է ոչ միայն որպես քաղաքական ալեգորիա, այլև որպես մարդու հոգեբանության և իշխանության դինամիկայի ուսումնասիրություն։ «Անասնաֆերման» հարմար է բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են պատմությամբ, քաղաքականությամբ և հասարակական բարոյականությամբ։ Այս աշխատությունը դարձավ դասական՝ իր արդիականությամբ և խորությամբ, քանի որ այն ցույց է տալիս, որ ազատությունը և արդարությունը պետք է պահպանել մշտապես։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2013 ISBN - 978-9939-51-520-5

Փիլիսոփայություն

Արթուր Շոպենգաուերի կարևոր ու հակիրճ ստեղծագործություններից է, որը պարունակում է փիլիսոփայական մարքերներ՝ կյանքի տարատեսակ խնդիրների և մարդու հոգեբանության վերաբերյալ։ Գիրքը շոշափում է մարդու գոյության դժվարությունները, ներքին պայքարը, ինչպես նաև կյանքի ու աշխարհի հետ փոխհարաբերության մասին հասկացությունները։ Շոպենգաուերը համարվում է pesimist փիլիսոփա, ուստի նրա կյանքային իմաստության մասին պնդումները հաճախ մղում են դեպի կյանքը որպես հիասթափություն, չնայած նա հասկանում է, որ այդ ըմբռնումները կարող են օգտակար լինել հասկացությունների խորացման մեջ։ Գրքում Շոպենգաուերը ուսումնասիրում է մարդու ցանկությունների և տառապանքի բնույթը, ինչպես նաև ներքին խաղաղությունը գտնելու մեթոդները։ Բայց Շոպենգաուերը նաև նշում է այն գաղափարը, որ ազատությունը և երջանկությունը հնարավոր են միայն այն դեպքում, երբ մարդը պատրաստ է ճանաչել իր անպաշտպանությունը աշխարհում՝ կասկածելով դրական հույսերին ու պահանջներին։ Գիրքն առանձնանում է իր խորաթափանց, կարճ ձևակերպումներով, որոնք հեշտությամբ փոխանցում են փիլիսոփայական լուրջ մտքեր ու խոր դարավոր իմաստություն, իր ազդեցությունը թողնելով հետագա մտավոր դպրոցների վրա։ **«Աֆորիզմներ կյանքային իմաստության մասին»**-ը օգտակար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են կյանքի էությունը հասկանալու և մի քանի խոհարարական մտքերով ի հայտ բերելու իրենց իրականությունը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-17-107907-9

Կենսաբանություն

Նյութը ներկայացնում է, թե ինչպես է մարդու մարմինը (օրգաններն ու համակարգերը) զարգանում մանկությունից մինչև հասունություն և ծերություն, և ինչպես են այդ փոփոխությունները ազդում վարքի, սովորելու և ընդհանուր առողջության վրա։ Հիմնական գաղափարները․ Տարիքային ֆիզիոլոգիայի էությունը Գիտություն, որն ուսումնասիրում է օրգանիզմի ֆունկցիոնալ փոփոխությունները տարբեր տարիքային փուլերում։ Զարգացման փուլեր մանկություն, դեռահասություն, երիտասարդություն և այլն, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի իր ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Օրգանների և համակարգերի զարգացում նյարդային, սրտանոթային, շնչառական և այլ համակարգերի ձևավորումն ու փոփոխությունները։ Նյարդային համակարգի դերը ուղեղի զարգացումը, ռեֆլեքսները, վարքի և սովորելու գործընթացների ֆիզիոլոգիական հիմքերը։ Հորմոնալ փոփոխություններ հատկապես դեռահասության շրջանում, որոնք ազդում են աճի, վարքի և հուզական վիճակի վրա։ Առողջության պահպանման կարևորությունը սնունդ, քուն, ֆիզիկական ակտիվություն՝ որպես ճիշտ զարգացման հիմք։ Կապը կրթության հետ ուսուցիչները պետք է հաշվի առնեն տարիքային ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները՝ արդյունավետ ուսուցում կազմակերպելու համար։

Արտասահմանյան գրականություն

«Ամեն ինչի խանութը» (Բրեդ Սթոուն) գիրքը պատմում է ամերիկյան մեծագույն առևտրային պատմության՝ Amazon-ի հիմնադրամի, աճի և ազդեցության մասին։ Հեղինակը հետևում է Ջեֆ Բեզոսի ճանապարհին՝ ինչպես փոքր ստարտափից Amazon-ը վերածվեց գլոբալ հսկայի, որն ազդում է առևտրի, տեխնոլոգիաների և աշխատանքի վրա։ Գիրքը բացահայտում է ընկերության սկզբնական գաղափարը՝ գրքեր վաճառել առցանց, այնուհետև ընդլայնվել՝ գրեթե ամեն ինչի վաճառքով։ Ստորև ներկայացվում է, թե ինչպես Amazon-ը կառուցեց իր առաքման համակարգը, լոգիստիկան, տվյալների օգտագործումը և հաճախորդի նկատմամբ խիստ ուշադրությունը։ Սթոունը նաև ցույց է տալիս, որ ընկերության հաջողությունը նաև բխում է նրա ղեկավարության մշակույթից՝ ինչ-որ չափով խիստ, պահանջկոտ և հաճախ անարդար՝ աշխատակիցների համար։ Գիրքը խոսում է այն մասին, թե ինչպես մեծ հսկաները կարող են տիրանալ շուկային և ինչպիսի ազդեցություն ունեն փոքր բիզնեսների, աշխատողների և սպառողների վրա։ «Ամեն ինչի խանութը» բացահայտում է բիզնեսի գեղագիտությունը՝ հաջողության, ճնշման, նորարարության և մրցակցության դինամիկան։ Գիրքը հետաքրքիր է ոչ միայն բիզնեսի սիրահարների, այլև այն մարդկանց համար, ովքեր ուզում են հասկանալ ժամանակակից տնտեսության կառուցվածքը և տեխնոլոգիական հսկաների ազդեցությունը։ Սա նաև պատմություն է ամերիկյան ձեռնարկատիրության, ռիսկի, կամքի և փոփոխության մասին՝ ներկայացված դրամատիկ և փաստական ձևով։ Այս գիրքը հարմար է նրանց համար, ովքեր ուզում են տեսնել, թե ինչպես են ծնվում և մեծանում ժամանակակից գլոբալ ընկերությունները։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-75-480-2