Физико-химическое исследование диметил- и диэтилсульфоксидных растворов некоторых соединений, содержащих нитрильные группы

Մաթեմատիկա

Աշխատանքը նվիրված է II–VI խմբի կիսահաղորդիչներում ֆոնոն-ֆոտոնային փոխազդեցության բացահայտման և ուսումնասիրման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կիսահաղորդչային բյուրեղներում լույսի և բյուրեղային ցանցի տատանումների փոխազդեցությունը, որը կարևոր նշանակություն ունի նյութերի օպտիկական, էլեկտրական և դինամիկ հատկությունների հասկացման համար։ Ֆոնոնները բյուրեղային ցանցի քվանտացված տատանումներն են, իսկ ֆոտոնները՝ էլեկտրամագնիսական ճառագայթման քվանտները, և դրանց փոխազդեցությունը կարող է արտահայտվել կիսահաղորդիչների լույսի կլանման, ճառագայթման, ցրման և սպեկտրային հատկությունների փոփոխություններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել II–VI խմբի կիսահաղորդչային միացությունների կառուցվածքը, էներգետիկ մակարդակները, բյուրեղային ցանցի տատանումների բնութագրերը և օպտիկական անցումների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն փորձարարական երևույթների հայտնաբերմանը, որոնք կարող են վկայել ֆոտոնների և ֆոնոնների փոխազդեցության մասին։ Դրանց թվում կարող են դիտարկվել սպեկտրային գծերի տեղաշարժերը կամ լայնացումները, լրացուցիչ կառուցվածքների առաջացումը, ֆոնոնային թևակցումների դրսևորումները և ջերմաստիճանից կախված օպտիկական պարամետրերի փոփոխությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տարբեր արտաքին պայմանների ազդեցության ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ ջերմաստիճանի, ճառագայթման ինտենսիվության և նյութի կառուցվածքային պարամետրերի փոփոխության դեպքում փոխազդեցության դրսևորումների վերլուծությունը։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս ավելի լավ հասկանալու էներգիայի փոխանցման մեխանիզմները կիսահաղորդչային բյուրեղներում և բացահայտելու նյութի օպտիկական հատկությունների ձևավորման միկրոսկոպիկ պատճառները։ Աշխատանքը կարող է ներառել օպտիկական սպեկտրոսկոպիայի, ֆոտոլյումինեսցենցիայի, ցրման երևույթների և այլ փորձարարական մեթոդների կիրառում, որոնց միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ֆոնոնների մասնակցությամբ ընթացող գործընթացները։ Տեսական վերլուծությունը կարող է հիմնվել բյուրեղային ցանցի տատանումների, էլեկտրոն-ֆոնոնային և ֆոտոն-ֆոնոնային փոխազդեցությունների մոդելների վրա՝ փորձարարական տվյալները ֆիզիկական պատկերացումների հետ կապելու նպատակով։ II–VI խմբի կիսահաղորդիչների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև դրանց լայն կիրառական նշանակության պատճառով․ այս նյութերն օգտագործվում են օպտոէլեկտրոնային սարքերում, ինֆրակարմիր և տեսանելի տիրույթի ճառագայթման աղբյուրներում ու ընդունիչներում, լազերային տեխնոլոգիաներում և այլ կիսահաղորդչային համակարգերում։ Ֆոնոն-ֆոտոնային փոխազդեցության մեխանիզմների բացահայտումը կարող է նպաստել այդ նյութերի օպտիկական հատկությունների ավելի ճշգրիտ կառավարմանը և նոր սարքային լուծումների մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պինդ մարմնի ֆիզիկայով, կիսահաղորդիչների ֆիզիկայով, սպեկտրոսկոպիայով, քվանտային օպտիկայով և օպտոէլեկտրոնիկայով զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան գիտական ուղղությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության բացության միտումների և հիմնախնդիրների վերլուծությանը միջազգային տնտեսական ինտեգրման պայմաններում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման գործընթացները, առևտրի ազատականացման ազդեցությունը, կապիտալի շարժի դինամիկան և երկրի ներգրավվածությունը գլոբալ տնտեսական համակարգերում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տնտեսական բացության ազդեցությունը ազգային արտադրության կառուցվածքի, մրցունակության, արտահանման ներուժի և ներդրումային միջավայրի վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կառուցվածքային բարեփոխումների և մակրոտնտեսական կայունության փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են նաև միջազգային տնտեսական ինտեգրման շրջանակներում առաջացող ռիսկերն ու մարտահրավերները՝ ներառյալ արտաքին կախվածության աճը, ներքին շուկաների զգայունությունը և սոցիալ-տնտեսական անհավասարակշռությունները։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումներ և վիճակագրական տվյալների վերլուծություն՝ առաջարկելով քաղաքականության հնարավոր ուղղություններ տնտեսության մրցունակ և կայուն զարգացման համար։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողների և տնտեսական քաղաքականության մշակողների համար։

Գյուղատնտեսություն

Պիզենգոլց Մ.Զ.-ն գրքում ներկայացնում է գյուղատնտեսական տնտեսությունների հաշվապահական հաշվառման մոդելները՝ սկսած հիմնական միջոցների և նյութական ավանդների հաշվառումից մինչև արտադրական ծախսերի և եկամուտների վերլուծություն։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է գյուղատնտեսության յուրահատուկ ակտիվների (օրինակ՝ գյուղմթերքների պահեստներ, կենդանիների հաշվառում) հաշվառման առանձնահատկությունները և դրանց վարձավճարային, բաշխիչ և ֆինանսական գործառնությունների ազդեցությունը հաշվապահական հաշվառման վրա։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև գյուղատնտեսական արտադրության հաշիվների կազմմանը, գյուղատնտեսական արտադրանքի ինքնարժեքի հաշվարկման մեթոդներին և արտադրության արդյունքի գնահատման համախմբված մոտեցումներին։ Աշխատության մեջ համարվում են նաև հարկային, ֆինանսական և հաշվապահական ստանդարտները, որոնք հատուկ են գյուղատնտեսությանը և ազդում են հաշվառման գործընթացի վրա՝ ներկայացնելով դրանց համապատասխանությունը միջազգային պահանջներին։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական ուղեցույցները՝ հնարավորություն տալով տնտեսվարողներին, հաշվապահներին և մասնագետներին ճիշտ մոտեցումներ կիրառել գյուղատնտեսական հաշվապահության մեջ։ Այն հատկապես օգտակար է գյուղատնտեսության ոլորտի հաշվապահական հաշվառման և ֆինանսների մասնագետների, ինչպես նաև ուսանողների համար։

Գրականություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայկական ապոկրիֆ գրականության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այն ստեղծագործությունների, ավանդությունների և կրոնական պատումների աշխարհը, որոնք ձևավորվել են պաշտոնական աստվածաշնչյան և եկեղեցական կանոնից դուրս, սակայն դարեր շարունակ կարևոր դեր են ունեցել հայ ժողովրդի հոգևոր մշակույթի, բանահյուսության և գրական մտածողության զարգացման մեջ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հայկական ապոկրիֆների ծագումը, տարածումը, բովանդակային առանձնահատկությունները և դրանց կապն են քրիստոնեական ավանդության, աստվածաշնչյան պատմությունների ու ժողովրդական պատկերացումների հետ։ Ապոկրիֆ գրականությունը հատկապես արժեքավոր է նրանով, որ հնարավորություն է տալիս տեսնելու, թե ինչպես են կրոնական թեմաները վերաիմաստավորվել տարբեր ժամանակաշրջաններում և ինչպես են պաշտոնական դավանաբանական պատկերացումներին զուգահեռ ձևավորվել այլընտրանքային պատումներ՝ կապված Հիսուս Քրիստոսի, Աստվածամոր, առաքյալների, սրբերի, աստվածաշնչյան կերպարների և տարբեր սրբազան իրադարձությունների հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե ինչպիսի աղբյուրներից են ձևավորվել այդ պատումները, ինչպես են դրանք փոխանցվել ձեռագրերում և ինչ փոփոխությունների են ենթարկվել տարբեր ժամանակներում ու միջավայրերում։ Հայկական ապոկրիֆները հաճախ միավորում են գրավոր և բանավոր ավանդույթների տարրեր՝ պարունակելով ոչ միայն աստվածաբանական և բարոյախոսական գաղափարներ, այլև ժողովրդական պատկերացումներ, հրաշապատումներ, առասպելական մոտիվներ և պատմական հիշողության տարրեր։ Այդ պատճառով դրանց ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն գրականագիտության կամ աստվածաբանության, այլև հայ մշակույթի պատմության, բանահյուսության և միջնադարյան աշխարհայացքի ըմբռնման համար։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում ապոկրիֆ պատումների լեզուն և ոճը, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հայ միջնադարյան գրականության տարբեր շերտերի զարգացումը, թարգմանական ավանդույթները և տեղական ստեղծագործական վերամշակումները։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև ձեռագրագիտական տեսանկյունից, քանի որ բազմաթիվ ապոկրիֆ տեքստեր պահպանվել են ձեռագիր ժողովածուներում և տարբեր ժամանակաշրջանների ընդօրինակություններում, որոնց համեմատությունը թույլ է տալիս բացահայտել տեքստերի տարածման ուղիներն ու փոփոխությունները։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է հայկական քրիստոնեական մշակույթի այն հարուստ և բազմաշերտ հատվածը, որը գտնվում է պաշտոնական կանոնի սահմաններից դուրս, սակայն էական ազդեցություն է ունեցել հասարակության կրոնական պատկերացումների, գրական ստեղծագործության և ժողովրդական հավատալիքների ձևավորման վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագիտությամբ, միջնադարյան գրականությամբ, կրոնական պատմությամբ, բանահյուսությամբ և հին ձեռագրական ժառանգությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է միջային վեստիբուլյար կորիզի նեյրոնների իմպուլսային ակտիվության առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը վիբրացիոն ազդեցության և վեստիբուլյար համակարգի ծայրամասային օղակի գործառական փոփոխությունների պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում վեստիբուլյար նյարդային համակարգի կենտրոնական կառույցներում տեղի ունեցող ֆունկցիոնալ վերափոխումներն են, որոնք կապված են հավասարակշռության, տարածական կողմնորոշման և շարժումների նյարդային վերահսկման հետ։ Միջային վեստիբուլյար կորիզը դիտարկվում է որպես զգայական տեղեկատվության մշակման կարևոր կենտրոն, որը մասնակցում է ներքին ականջից ստացվող ազդակների ինտեգրմանը և դրանց փոխանցմանը շարժողական ու այլ նյարդային համակարգերին։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նեյրոնների իմպուլսային ակտիվության բնութագրերի փոփոխություններին տարբեր ֆունկցիոնալ վիճակներում՝ գնահատելով նյարդային պատասխանների հաճախականությունը, կայունությունը և ընդհանուր դինամիկան։ Վիբրացիոն ազդեցությունը հնարավորություն է տալիս հետազոտական մակարդակում դիտարկել մեխանիկական գրգռման նկատմամբ վեստիբուլյար համակարգի արձագանքը և պարզել, թե ինչպես են փոխվում կենտրոնական նյարդային կառույցների պատասխանները զգայական ներհոսքի փոփոխության դեպքում։ Միաժամանակ վեստիբուլյար ծայրամասային ազդակների նվազման կամ բացակայության հետ կապված պայմանների ուսումնասիրությունը կարևոր է կենտրոնական փոխհատուցման մեխանիզմների ըմբռնման համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նյարդային համակարգի պլաստիկության ուսումնասիրությունը, քանի որ զգայական տեղեկատվության փոփոխությունից հետո կենտրոնական կառույցներում կարող են ձևավորվել հարմարվողական գործընթացներ, որոնք նպաստում են ֆունկցիոնալ հավասարակշռության աստիճանական վերականգնմանը։ Հետազոտությունը կարող է համեմատել տարբեր վիճակներում գրանցված նեյրոնային ակտիվության ընդհանուր օրինաչափությունները՝ բացահայտելով վեստիբուլյար ազդակների և կենտրոնական նյարդային պատասխանների փոխկապակցվածությունը։ Ստացված գիտական պատկերացումները կարևոր են հավասարակշռության և շարժողական վերահսկման նյարդաֆիզիոլոգիական հիմքերի, ինչպես նաև վեստիբուլյար համակարգի հարմարվողական հնարավորությունների ավելի ամբողջական ըմբռնման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդաֆիզիոլոգիայի, վեստիբուլյար ֆիզիոլոգիայի և զգայական համակարգերի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ կենտրոնանալով փոփոխված զգայական պայմաններում նեյրոնային ակտիվության և կենտրոնական փոխհատուցման գործընթացների վրա։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է սեյսմակայուն ավտոճանապարհային կամուրջներում դեֆորմացիոն կարերի և թռիչքային կառուցվածքների սահմանափակիչների կոնստրուկտիվ լուծումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կամրջի այն տարրերն են, որոնք պետք է ապահովեն կառուցվածքի անվտանգ աշխատանքը ջերմաստիճանային փոփոխությունների, տրանսպորտային բեռների, հորիզոնական տեղաշարժերի և հատկապես երկրաշարժերի ժամանակ առաջացող դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են դեֆորմացիոն կարերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց աշխատանքի սկզբունքները և կամրջի առանձին հատվածների փոխադարձ տեղաշարժերը թույլատրելու կամ սահմանափակելու մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում թռիչքային կառուցվածքների սահմանափակիչներին, որոնց նպատակն է կանխել չափազանց մեծ տեղաշարժերը, տարրերի վտանգավոր փոխհարվածները և կառուցվածքի ընդհանուր կայունության խախտումը սեյսմիկ ազդեցության ժամանակ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են վերլուծվել տարբեր կոնստրուկտիվ սխեմաներ, դրանց առավելություններն ու թերությունները, նյութերի և միացումների ընտրության հարցերը, ինչպես նաև դեֆորմացիոն կարերի ու սահմանափակիչների աշխատանքը տարբեր բեռնավորման ռեժիմներում։ Կարևոր նշանակություն ունի սեյսմիկ ազդեցության առանձնահատկությունների հաշվառումը, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ կամրջի վրա առաջացող իներցիոն ուժերը և տեղաշարժերը կարող են էապես գերազանցել սովորական շահագործման պայմաններում առաջացող ազդեցությունները։ Աշխատանքը կարող է ներառել հաշվարկային և փորձարարական մոտեցումներ՝ տարբեր կառուցվածքների ամրությունը, կոշտությունը, դեֆորմացիոն ունակությունը և էներգիայի կլանման հատկությունները գնահատելու համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել նոր սեյսմակայուն կամուրջների նախագծման, գոյություն ունեցող կառույցների տեխնիկական վիճակի գնահատման և դրանց սեյսմիկ անվտանգության բարձրացման նպատակով։ Թեման առանձնապես կարևոր է երկրաշարժավտանգ տարածաշրջանների համար, որտեղ ճանապարհային կամուրջների անխափան աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի տրանսպորտային կապերի և արտակարգ իրավիճակներում բնակչության տեղաշարժի ապահովման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կամուրջներ նախագծող ինժեներներին, շինարարներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, նախագծային կազմակերպություններին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։