Геолого-структурные особенности и генетическая модель формирования Тухманукского золото-полиметаллического месторождения

Գյուղատնտեսություն

Հրատարակությունը հանձնարարական մատենագիտական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է գյուղատնտեսության տարբեր ճյուղերի վերաբերյալ անհրաժեշտ գրականության որոնումը և թեմատիկ ուսումնասիրությունը հեշտացնելու համար։ Այն միավորում է անասնաբուծության, կերարտադրության և բուսաբուծության մի շարք կարևոր ուղղություններին վերաբերող գրքերի, հոդվածների, ուսումնական ձեռնարկների և մասնագիտական այլ նյութերի համակարգված մատենագիտական տեղեկություններ։ Նյութի մի հատվածը վերաբերում է ոչխարաբուծությանը՝ ընդգրկելով ոչխարների բուծման, ցեղային առանձնահատկությունների, արտադրողականության, պահվածքի և ոլորտի կազմակերպման վերաբերյալ գրականությունը։ Մյուս թեմատիկ ուղղությունը վերաբերում է խոշոր եղջերավոր անասունների խնամքին և կարող է ներառել կենդանիների պահվածքի, կերակրման, արտադրողականության ու տնտեսության կազմակերպման վերաբերյալ աղբյուրներ։ Առանձին բաժին է կազմում կերերի և կերաբույսերի վերաբերյալ գրականությունը, որն օգնում է ընթերցողին կողմնորոշվել կերային ռեսուրսների, դրանց նշանակության, կերաբույսերի մշակության և գյուղատնտեսական արտադրության մեջ օգտագործման վերաբերյալ մասնագիտական հրատարակությունների շրջանակում։ Բուսաբուծական թեմատիկան ներկայացված է կարտոֆիլի մշակության և բանջարաբուծության վերաբերյալ աղբյուրներով, որոնք կարող են ընդգրկել մշակաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունների, ագրոտեխնիկական ընդհանուր սկզբունքների, բերքատվության և արտադրության կազմակերպման հարցերը։ Մատենագիտական նյութի թեմատիկ դասավորությունը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ առանձնացնել իրեն հետաքրքրող ոլորտը և գտնել հետագա ուսումնասիրման համար համապատասխան գրականություն։ Հրատարակությունը կարող էր օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետների, ուսանողների, գրադարանավարների, գյուղատնտեսական տնտեսությունների աշխատողների և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն միաժամանակ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսական գիտելիքի տարածման և մասնագիտական ընթերցանության կազմակերպման առաջնահերթությունները։ Մատենագիտական տեսանկյունից նյութը արժեքավոր է նաև գյուղատնտեսական գրականության պատմության և առանձին ճյուղերի վերաբերյալ հրատարակությունների կազմի ուսումնասիրման համար։ Ընդհանուր առմամբ այն ծառայում է որպես թեմատիկ տեղեկատվական ուղեցույց՝ գյուղատնտեսության մի քանի կարևոր ուղղությունների վերաբերյալ մասնագիտական գրականությունը համակարգելու և ընթերցողին անհրաժեշտ աղբյուրների ընտրության հարցում կողմնորոշելու նպատակով։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է երկրորդային ֆոսֆինների և ֆոսֆինօքսիդների ալկիլացման ռեակցիաների ուսումնասիրությանը՝ ացետիլենային ածխաջրածինների և վինիլհալոգենիդների մասնակցությամբ, ինչպես նաև միջֆազային կատալիզի և գերհիմնային միջավայրերի ազդեցության բացահայտմանը ֆոսֆորօրգանական միացությունների փոխակերպումների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ֆոսֆոր պարունակող ելանյութերի ռեակցունակության, ածխածին–ֆոսֆոր կապի ձևավորման ընդհանուր օրինաչափությունների և տարբեր ռեակցիոն միջավայրերում ընթացող փոխակերպումների ուղղվածության ուսումնասիրությունն է։ Քննվում է ֆոսֆինների և դրանց օքսիդացված ածանցյալների կառուցվածքի ազդեցությունը քիմիական վարքի վրա, ինչպես նաև չհագեցած օրգանական միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունների դերը վերջնական արգասիքների ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միջֆազային կատալիզի սկզբունքներին, որոնց միջոցով հնարավոր է փոխազդեցության մեջ ներգրավել տարբեր ֆազերում գտնվող բաղադրիչներ և ուսումնասիրել միջավայրի ազդեցությունը ռեակցիայի արդյունավետության ու ընտրողականության վրա։ Գերհիմնային համակարգերը դիտարկվում են որպես բարձր ռեակցունակությամբ միջավայրեր, որոնք կարող են փոփոխել ֆոսֆորօրգանական միացությունների փոխազդեցության ուղիները և նպաստել նոր կառուցվածքային տիպերի ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ռեակցիայի հնարավոր մեխանիզմների և կառուցվածք–ռեակցունակություն փոխկապակցվածությունների տեսական մեկնաբանությունը՝ տարբեր ելանյութերի վարքի համեմատական վերլուծության միջոցով։ Ստացված միացությունների կառուցվածքային բնութագրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու փոխակերպումների ուղղվածությունը և բացահայտելու ֆոսֆոր պարունակող նոր ածանցյալների ձևավորման ընդհանուր օրինաչափությունները։ Ֆոսֆորօրգանական միացությունները հետաքրքրություն են ներկայացնում օրգանական սինթեզի, կոորդինացիոն քիմիայի, նյութագիտության և կատալիզի տարբեր ուղղությունների համար, ինչի պատճառով դրանց կառուցվածքային բազմազանության ընդլայնումն ունի ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ֆոսֆորօրգանական քիմիայի, օրգանական ռեակցիաների մեխանիզմների և կատալիզի մոտեցումները՝ նպաստելով չհագեցած ածխաջրածինների մասնակցությամբ ֆոսֆոր պարունակող միացությունների փոխակերպումների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործական և հասարակական ժառանգության ուսումնասիրությանը հայ ազգագրության համատեքստում՝ բացահայտելով նրա գրական երկերում, հրապարակախոսության մեջ և մշակութային գործունեության ընթացքում արտացոլված ժողովրդական կենցաղի, սովորույթների, հավատալիքների, ծեսերի և ավանդույթների առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հանգամանքի վրա, որ գրողի ստեղծագործություններում հայ ժողովրդի առօրյա կյանքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական միջավայր, այլև որպես պատմամշակութային արժեք ունեցող հարուստ նյութ։ Քննության են առնվում գյուղական համայնքի կառուցվածքը, ընտանեկան և ազգակցական հարաբերությունները, աշխատանքի ավանդական ձևերը, հասարակական փոխհարաբերությունները, տոնական ու ծիսական սովորույթները, ժողովրդական պատկերացումները և բարոյական արժեքները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Լոռու և ընդհանրապես հայկական գյուղական միջավայրի նկարագրություններին, որոնց միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի բնակչության կենսակերպի, աշխարհընկալման և սոցիալական հարաբերությունների մասին։ Ուսումնասիրվում է բանահյուսական նյութի կիրառությունը՝ ժողովրդական հեքիաթների, առակների, ավանդությունների, երգերի, ասացվածքների, դարձվածքների և խոսակցական լեզվի տարրերի տեսանկյունից։ Կարևորվում է գրողի հետաքրքրությունը ժողովրդական բանավոր մշակույթի նկատմամբ և այն եղանակները, որոնցով բանահյուսական ու ազգագրական նյութը գեղարվեստական վերամշակման միջոցով դարձել է նրա ստեղծագործական աշխարհի բաղադրիչ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ժողովրդական հավատալիքների, բնության հետ կապված պատկերացումների, համայնքային վարքականոնների և ավանդական արժեքների արտացոլմանը։ Գրական նյութի համադրումը ազգագրական տվյալների հետ հնարավորություն է տալիս գնահատել ստեղծագործությունները նաև որպես ժամանակաշրջանի հասարակական և մշակութային կյանքի մասին տեղեկություններ պահպանող աղբյուրներ՝ միաժամանակ հաշվի առնելով գեղարվեստական գրականության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է հեղինակի վերաբերմունքը ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման, ժողովրդական ստեղծագործության հավաքման և ուսումնասիրման նկատմամբ։ Նրա գործունեությունը դիտարկվում է հայ մտավորականության այն լայն շարժման համատեքստում, որը ձգտում էր գրանցել, պահպանել և նոր սերունդներին փոխանցել ժողովրդի հոգևոր ու նյութական մշակույթի արժեքները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել գրականության և ազգագրության փոխառնչությունները, հասկանալ ժողովրդական մշակույթի ազդեցությունը գրողի աշխարհայացքի և գեղարվեստական մտածողության ձևավորման վրա, ինչպես նաև գնահատել նրա ժառանգության նշանակությունը հայ ժողովրդի ավանդական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, ազգագրության, բանահյուսության, մշակութաբանության և հայագիտության ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ուսանողների, մանկավարժների և ազգային մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի բնագավառին վերաբերող ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականությունը։ Այն նախատեսված է գիտնականների, մասնագետների, գրադարանների, մշակութային հաստատությունների և ընթերցողների համար՝ տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած համապատասխան գրականության վերաբերյալ արագ և հուսալի տեղեկություն ստանալու նպատակով։ Տեղեկատուն ընդգրկում է մշակույթի և արվեստի տարբեր ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ և մատենագիտական նյութեր՝ հնարավորություն տալով հետևելու տվյալ բնագավառներում գիտական, տեսական, պատմական և տեղեկատվական գրականության ընթացքին։ Թեմատիկ ընդգրկումը ներառում է գրականություն, թատրոն, երաժշտություն, կերպարվեստ, ճարտարապետություն, մշակույթի պատմություն, մշակութային հաստատությունների գործունեություն, հուշարձանների պահպանություն, թանգարանագիտություն, գրադարանագիտություն և մատենագիտություն։ Նյութերի համակարգված ներկայացումը հեշտացնում է անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումը և հնարավորություն է տալիս հետազոտողին արագ կողմնորոշվել համապատասխան գրականության մեջ։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն ընթացիկ բնույթն է, քանի որ այն ոչ միայն արձանագրում է արդեն գոյություն ունեցող մատենագիտական ժառանգությունը, այլև տեղեկատվություն է տրամադրում տվյալ ժամանակահատվածում նոր լույս տեսած աշխատությունների մասին։ Այդ պատճառով այն արժեքավոր գործիք է գիտական հետազոտությունների, գրականության ցանկերի կազմման և թեմատիկ մատենագիտական որոնումների համար։ Տեղեկատուն միաժամանակ ունի պատմամշակութային նշանակություն, քանի որ նրա միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել խորհրդահայ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի նկատմամբ գիտական ու հասարակական հետաքրքրության հիմնական ուղղությունները, հրատարակչական ակտիվությունը և մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտների վերաբերյալ ձևավորված գիտական գրականությունը։ Նման աղբյուրը հնարավորություն է տալիս նաև հետազոտել տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական և գրադարանամատենագիտական համակարգի առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել որպես օժանդակ սկզբնաղբյուր Հայաստանի մշակույթի և արվեստի պատմության, խորհրդահայ մշակութային քաղաքականության, արվեստագիտության և գրականագիտության զարգացման ուսումնասիրության ընթացքում։ Այն հատկապես օգտակար է մատենագետների, գրադարանագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, գրականագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերի և վրացիների ծագման հարցի ուսումնասիրությանը և նրանց՝ Փոքր Ասիայի հնագույն բնակչության հետ ունեցած պատմական ու մշակութային կապերի քննությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է քննարկել Հայկական բարձրավանդակի և հարակից տարածքների հնագույն բնակչության էթնիկական կազմավորման գործընթացները, տարբեր ժողովուրդների փոխհարաբերությունները և այն պատմական պայմանները, որոնց ներքո ձևավորվել են հայ և վրաց ժողովուրդների վաղ պատմական ինքնությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել պատմական աղբյուրների, հնագիտական տվյալների, տեղանունների, լեզվաբանական նյութերի և հին հեղինակների հաղորդած տեղեկությունների հիման վրա ձևավորված տեսակետները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Փոքր Ասիայի հնագույն ժողովուրդներին և նրանց հնարավոր փոխառնչություններին Հայկական բարձրավանդակի ու Կովկասի բնակչության հետ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ տարբեր պատմական դարաշրջանների՝ սկսած հնագույն ժամանակներից մինչև ավելի ուշ փուլեր, և փորձել վերականգնել բնակչության տեղաշարժերի, մշակութային շփումների ու քաղաքական փոխազդեցությունների ընդհանուր պատկերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև էթնոգենեզի խնդիրը, որի ուսումնասիրությունը պահանջում է տարբեր տեսակի աղբյուրների համադրություն և պատմական գործընթացների բազմակողմանի դիտարկում։ Լեզվաբանական տեսանկյունից կարող են քննության առնվել հայերենի, վրացերենի և տարածաշրջանի հնագույն լեզուների միջև հնարավոր կապերը, փոխառությունները, տեղանունները և լեզվական շփումների հետքերը։ Հնագիտական նյութերի օգտագործումը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս համեմատելու տարբեր մշակույթների նյութական ժառանգությունը, բնակավայրերի կառուցվածքը, թաղման ծեսերը, խեցեղենը և այլ հնագիտական համալիրներ։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն փորձում է հայերի և վրացիների վաղ պատմությունը դիտարկել ոչ թե մեկուսացված, այլ Փոքր Ասիայի և Հարավային Կովկասի ավելի լայն պատմամշակութային միջավայրում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև երկարատև շփումները և փոխազդեցությունները՝ միաժամանակ տարբերակելով մշակութային ընդհանրությունները էթնիկական ծագման ուղղակի ապացույցներից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, վրացագետներին, հնագետներին, պատմաբաններին, լեզվաբաններին, հնագույն աշխարհի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և Հայկական բարձրավանդակի ու Կովկասի հնագույն բնակչության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։