Գրունտա-ճնշումային ջրերի հիդրոդինամիկական ռեժիմների կանխատեսման մեթոդների մշակումը ջրառի դեպքում

Литература

Նահապետ Քուչակ. Բանաստեղծություններ ժողովածուն ներկայացնում է հայ միջնադարյան գրականության և աշուղական արվեստի վաղ շրջանի ամենակարևոր դեմքերից մեկի՝ Նահապետ Քուչակի ստեղծագործությունները՝ հիմնականում նրա հայրենները, որոնք առանձնանում են խոր զգացմունքայնությամբ, պարզ լեզվով և ժողովրդական մտածողության արտահայտությամբ։ Գրքում ընդգրկված բանաստեղծությունները թեմատիկ առումով բազմազան են՝ սիրո, կարոտի, մարդկային հարաբերությունների, ճակատագրի և հոգևոր ապրումների շուրջ կառուցված, որտեղ հաճախ արտահայտվում են սիրո ցավը, բաժանման տխրությունը և հոգու ներքին պայքարը։ Հեղինակի լեզուն բնորոշվում է հակիրճությամբ և պատկերավորությամբ, իսկ արտահայտչական միջոցները՝ ժողովրդական խոսքի պարզությամբ ու անմիջականությամբ, ինչը Քուչակի ստեղծագործությունները դարձնում է հասանելի և խորապես ազդեցիկ լայն ընթերցողի համար։ Գրքում նաև ներկայացվում է Քուչակի դերը հայ գրականության պատմության մեջ՝ որպես հայրենների ժանրի ձևավորող և ժողովրդական բանաստեղծական մտածողության զարգացման կարևոր ներկայացուցիչ, ով մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա դարերի հայ բանաստեղծական ավանդույթի վրա։ Ընդհանուր առմամբ ժողովածուն ոչ միայն գրական արժեք ունի, այլև մշակութային ու պատմական նշանակություն՝ պահպանելով հայ միջնադարյան հոգևոր և գեղարվեստական աշխարհը։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում սովորող օտարերկրացի ուսանողների սոցիալ-մշակութային ինտեգրման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուսուցման գործընթացի կազմակերպման և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացման համատեքստում։ Դիտարկվում են օտարերկրացի ուսանողների կրթական միջավայրին հարմարվելու, լեզվական և մշակութային տարբերությունները հաղթահարելու, հասարակական հարաբերություններում ներգրավվելու և նոր սոցիալական պայմաններին ինտեգրվելու հիմնական հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման գործընթացում լեզվական պատրաստվածության, հաղորդակցական կարողությունների, ազգային և մշակութային ինքնության պահպանման, ինչպես նաև միջմշակութային փոխըմբռնման նշանակությանը։ Քննարկվում են ուսանողների սոցիալական հարմարման հոգեբանական և մանկավարժական գործոնները, կրթական հաստատությունների աջակցող միջավայրի ձևավորման հնարավորությունները և դասախոսների ու տեղացի ուսանողների հետ արդյունավետ փոխգործակցության պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի պատմության, մշակույթի, ավանդույթների և հասարակական արժեքների ճանաչման դերին օտարերկրացի ուսանողների ինտեգրման գործընթացում։ Կարևորվում են կրթական ծրագրերի մշակութային բաղադրիչների զարգացումը, հայերենի ուսուցման հնարավորությունները, ուսանողական նախաձեռնություններին մասնակցությունը և սոցիալ-մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բարձրագույն կրթության միջազգայնացմանը, բազմամշակութային կրթական միջավայրի զարգացմանը և օտարերկրացի ուսանողների ուսումնառության արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, սոցիոլոգների, հոգեբանների, միջմշակութային հաղորդակցության մասնագետների, բուհերի միջազգային համագործակցության պատասխանատուների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքային տեխնածին միջավայրում աճող ծառատեսակների էկոլոգիական և կենսաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Երևանի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ծառատեսակների արձագանքն է մարդածին ազդեցությունների համալիրին, որը կարող է ներառել տրանսպորտային և արդյունաբերական արտանետումները, օդում ու հողում տարբեր աղտոտիչների կուտակումը, քաղաքային փոշին, հողի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փոփոխությունները, ջրային ռեժիմի խախտումները և քաղաքային միկրոկլիմայի առանձնահատկությունները։ Ծառաբույսերը դիտարկվում են միաժամանակ որպես քաղաքային էկոհամակարգի կարևոր բաղադրիչներ և շրջակա միջավայրի վիճակի հնարավոր կենսացուցիչներ, քանի որ դրանց ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական փոփոխությունները կարող են արտացոլել տեխնածին ծանրաբեռնվածության աստիճանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր տեսակների դիմադրողականության համեմատական գնահատմանը և այն կենսաքիմիական ցուցանիշների ուսումնասիրմանը, որոնք կապված են շրջակա միջավայրի անբարենպաստ գործոններին բույսերի հարմարվողական արձագանքի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել տերևների պիգմենտային համակարգի, հակաօքսիդանտային պաշտպանության, նյութափոխանակության որոշ բաղադրիչների և բույսերի ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի փոփոխությունները՝ տեխնածին ազդեցության տարբեր մակարդակներում։ Կարևորվում է նաև ծառատեսակների կողմից որոշ աղտոտիչների կուտակման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ինչպես դրանց կենսացուցչային նշանակությունը, այնպես էլ քաղաքային կանաչապատման համար համապատասխան տեսակների ընտրության հնարավորությունները։ Տարբեր տարածքներում աճող բույսերի համեմատությունը կարող է նպաստել քաղաքի տեխնածին ծանրաբեռնվածության տարածական տարբերությունների բացահայտմանը և շրջակա միջավայրի վիճակի համալիր գնահատմանը։ Ուսումնասիրության կիրառական նշանակությունը կապված է Երևանի կանաչ տարածքների կառավարման, քաղաքային միջավայրին առավել դիմացկուն ծառատեսակների ընտրության և կանաչապատման համակարգի էկոլոգիական արդյունավետության բարձրացման հետ։ Միաժամանակ ծառային բուսականության վիճակի ուսումնասիրությունը կարևոր է քաղաքային կենսաբազմազանության պահպանման և բնակավայրերի էկոլոգիական պայմանների բարելավման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բույսերի էկոլոգիայի, կենսաքիմիայի, քաղաքային էկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի կենսամոնիթորինգի մոտեցումները՝ բացահայտելով տեխնածին միջավայրի նկատմամբ տարբեր ծառատեսակների արձագանքման և հարմարվողականության հիմնական առանձնահատկությունները։

История

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի իններորդ նիստի արձանագրությունը՝ պահպանելով ժողովի աշխատանքի, քննարկումների և պաշտոնական ընթացակարգերի վերաբերյալ գրառումները։ Նման փաստաթղթերը կարևոր սկզբնաղբյուրներ են 19-րդ դարի հայ հասարակական ու քաղաքական կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում են ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործունեությունը, օրակարգային հարցերը, մասնակիցների դիրքորոշումները և որոշումների կայացման գործընթացը։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ համայնքի կառավարման ձևերը, հասարակական կազմակերպման առանձնահատկությունները և ընդհանուր խնդիրների քննարկման մեխանիզմները։ Այն կարող է ներառել նիստի ընթացքին, բարձրացված հարցերին, ելույթներին և ընդունված որոշումներին վերաբերող տեղեկություններ՝ միաժամանակ պահպանելով ժամանակի պաշտոնական ու վարչական լեզվի բնորոշ ձևակերպումները։ Այսպիսի նյութերի համադրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու ժողովական գործունեության շարունակականությանը, տարբեր հարցերի քննարկման ընթացքին և ազգային հաստատությունների դերակատարությանը համայնքային կյանքում։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ քաղաքական պատմության, ազգային ինքնակառավարման ավանդույթների և 19-րդ դարի հայ հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար՝ որպես ժամանակաշրջանի իրադարձություններն ու կառավարման գործընթացները փաստագրող նյութ։

Литература

Նիկողայոս Կարամզինի «Թշվառ Լիզան» ռուս գրականության նշանավոր սենտիմենտալ ստեղծագործություններից է, որն անդրադառնում է սիրո, մարդկային զգացմունքների, սոցիալական անհավասարության և անձնական ողբերգության թեմաներին։ Պատմության կենտրոնում գյուղացի աղջիկ Լիզան է՝ համեստ ու աշխատասեր երիտասարդ կին, որն ապրում է մոր հետ և իր աշխատանքով փորձում օգնել ընտանիքին։ Նրա կյանքը փոխվում է, երբ նա հանդիպում է ազնվական երիտասարդ Էրաստին։ Նրանց միջև առաջացած զգացմունքները սկզբում լի են ջերմությամբ, հույսերով և փոխադարձ սիրո սպասումով, սակայն տարբեր սոցիալական պայմանները, բնավորությունների առանձնահատկությունները և Էրաստի փոփոխվող վերաբերմունքը աստիճանաբար հանգեցնում են հարաբերությունների ողբերգական զարգացմանը։ Ստեղծագործությունը բացահայտում է այն հակասությունը, որը կարող է առաջանալ անկեղծ զգացմունքների և հասարակական իրականության միջև։ Լիզայի կերպարի միջոցով հեղինակը շեշտադրում է պարզության, հավատարմության և հոգևոր մաքրության արժեքը՝ հակադրելով դրանք անհետևողականությանը, եսասիրությանը և անձնական շահի ազդեցությանը։ Բնության պատկերները, հերոսուհու ապրումների մանրամասն ներկայացումը և պատմողի հուզական վերաբերմունքը ստեղծում են քնարական ու ողբերգական մթնոլորտ՝ ընթերցողին ներգրավելով կերպարների ներաշխարհի մեջ։ Կարամզինը կարևոր տեղ է հատկացնում նաև կարեկցանքի գաղափարին՝ ցույց տալով, որ հասարակական դիրքը չի որոշում մարդու զգացմունքների խորությունն ու բարոյական արժեքը։ Ստեղծագործությունը նշանակալի դեր է ունեցել ռուսական սենտիմենտալ արձակի զարգացման մեջ և նպաստել է գրականության մեջ անհատի ներաշխարհի, զգացմունքային ապրումների ու հասարակական անհավասարության հարցերի առավել ընդգծված ներկայացմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում ռուս գրականության պատմության, թարգմանական գրականության և 18-րդ դարի վերջի գեղարվեստական մտածողության ուսումնասիրության համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է թեքությունների վրա աշխատելիս մեքենա-տրակտորային ագրեգատի դինամիկական և տեխնոլոգիական բնութագրերի գնահատմանը՝ հաշվի առնելով աշխատանքային պայմանների ազդեցությունը մեքենայի շարժման, կայունության և արտադրողականության վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել թեք տեղանքում ագրեգատի շահագործման ընթացքում առաջացող առանձնահատկությունները և գնահատել այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել աշխատանքի արդյունավետության, անվտանգության և տեխնոլոգիական գործընթացի որակի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տրակտորի և գյուղատնտեսական մեքենայի փոխազդեցությունը, շարժման արագությունը, քարշային հնարավորությունները, վառելիքի ծախսը, շարժման կայունությունը և աշխատանքային օրգանների գործունեության արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թեքության անկյան, հողի վիճակի, ագրեգատի կառուցվածքային պարամետրերի և աշխատանքային ռեժիմների ազդեցությանը դինամիկական ցուցանիշների վրա։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև անիվների կամ շարժիչ համակարգի սահքի, երկայնական և լայնական կայունության, ծանրության կենտրոնի դիրքի և շարժման հետագծի փոփոխությունների հետ կապված հարցերը։ Տեխնոլոգիական բնութագրերի գնահատման ընթացքում կարևոր նշանակություն ունի աշխատանքի արտադրողականության, մշակման որակի, շարժման հավասարաչափության և էներգետիկ ծախսերի վերլուծությունը։ Փորձարարական և հաշվարկային տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս որոշելու աշխատանքի առավել նպատակահարմար ռեժիմները տարբեր թեքությունների պայմաններում և գնահատելու ագրեգատի շահագործման սահմանափակումները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև մեքենա-տրակտորային ագրեգատի պարամետրերի օպտիմալացմանը, աշխատանքային ռեժիմների ընտրությանը և թեք տեղանքում անվտանգ ու արդյունավետ շահագործման պայմանների մշակմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գյուղատնտեսական մեքենաների նախագծման և կատարելագործման, դաշտային աշխատանքների կազմակերպման, վառելիքի և էներգիայի ծախսերի նվազեցման, ինչպես նաև աշխատանքի անվտանգության բարձրացման համար։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսական ճարտարագիտության, մեքենաշինության, տրակտորաշինության, գյուղատնտեսական մեքենաների շահագործման և ագրոմեխանիկայի ոլորտների մասնագետներին, գիտաշխատողներին և ուսանողներին։