Համաշխարհայնացումը և Հայաստանի կրթության համակարգի հիմնախնդիրները

Քիմիա

Научное исследование посвящено изучению влияния диоксида серы на процессы окисления метана и его химические превращения в условиях цепного сопряжённого механизма реакций; в работе рассматриваются кинетические закономерности взаимодействия реагентов, роль активных радикалов в инициировании и развитии окислительных цепей, а также влияние диоксида серы как модифицирующего агента на скорость и направление химических превращений; особое внимание уделяется механизмам сопряжённых реакций в газовой фазе, образованию промежуточных продуктов и условиям, определяющим селективность процессов, что позволяет глубже понять особенности радикально-цепного окисления углеводородов в присутствии серосодержащих соединений.

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի քերականական համակարգի ուսումնասիրությանը և նախատեսված է լեզվի կանոնները համակարգված կերպով յուրացնելու ու գործնականում կիրառելու համար։ Այն ներկայացնում է հայերենի կառուցվածքի ուսումնասիրման կարևոր սկզբունքները՝ նպաստելով լեզվական ձևերի, բառերի քերականական հատկանիշների և նախադասության կազմության վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորմանը։ Գործնական քերականության այս հատորը պատկանում է հայոց լեզվի ուսուցման և լեզվաբանական գիտելիքների տարածման պատմական ավանդույթին, երբ քերականական ձեռնարկները կարևոր նշանակություն ունեին դպրոցական կրթության, ինքնուսուցման և գրագետ հայերեն խոսքի զարգացման համար։ Նման աշխատությունները նպաստել են լեզվի կանոնների դասակարգմանը, քերականական հասկացությունների բացատրությանը և հայերենի ուսուցման մեթոդների կատարելագործմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն որպես լեզվի ուսումնասիրման ուսումնական նյութ, այլև որպես հայերեն քերականական մտքի և 19-րդ դարի կրթական մշակույթի պատմության աղբյուր։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի ուսուցիչներին, բանասերներին, լեզվաբաններին, մանկավարժության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին հայկական դասագրքերի ուսումնասիրողներին։

Lեզվաբանություն

Լեզվաբանական և բարբառագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ոզմի բարբառի լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հայերենի բարբառային համակարգի և պատմական զարգացման համատեքստում։ Քննության են առնվում բարբառի տարածման աշխարհագրական միջավայրը, ձևավորման պատմական նախադրյալները, լեզվական առանձնահատկությունների պահպանման պայմանները և դրա առնչությունները հայերենի այլ տարածքային խոսվածքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարբառի հնչյունական համակարգին, ձայնավորների և բաղաձայնների արտասանական առանձնահատկություններին, հնչյունափոխության օրինաչափություններին և շեշտադրության բնորոշ դրսևորումներին։ Վերլուծվում են գոյականի, դերանվան, բայի և խոսքի այլ մասերի ձևաբանական առանձնահատկությունները, հոլովման ու խոնարհման համակարգերը, ինչպես նաև քերականական ձևերի գործածության տեղական տարբերակները։ Քննարկվում են բարբառի բառապաշարի կազմը, հնագույն լեզվական տարրերի պահպանման հնարավորությունները, տեղական բառերը, փոխառությունները և ժողովրդական խոսքին բնորոշ դարձվածային արտահայտությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել բարբառային խոսքի շարահյուսական կառուցվածքը, նախադասությունների կազմության առանձնահատկությունները և բանավոր խոսքի նյութերի հավաքագրման ու համեմատական վերլուծության մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում Ոզմի բարբառի նշանակությանը հայերենի պատմական զարգացման, բարբառների փոխհարաբերությունների, լեզվական բազմազանության և ժողովրդական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմության, բարբառագիտության, պատմահամեմատական լեզվաբանության, ազգագրության և հայկական տեղական խոսվածքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական և պետական կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական և մասնավոր ձեռնարկատիրության համագործակցության ձևավորման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պետության և մասնավոր հատվածի տնտեսական փոխհարաբերությունների տեսական հիմքերը, համագործակցության կազմակերպական ու իրավական ձևերը, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետություն-մասնավոր գործընկերության մեխանիզմներին, համատեղ ներդրումային ծրագրերի իրականացմանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը և հանրային ծառայությունների մատուցման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են պետական կարգավորման, ձեռնարկատիրական ազատության, ներդրումային միջավայրի, մրցակցային պայմանների և տնտեսական շահերի համաձայնեցման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև համագործակցային ծրագրերի ֆինանսավորման աղբյուրները, ռիսկերի բաշխման սկզբունքները, պայմանագրային հարաբերությունների կարգավորումը և պետական ու մասնավոր գործընկերների պատասխանատվության շրջանակները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները, պետական աջակցության գործիքները, մասնավոր ներդրումների խթանման մեխանիզմները և համագործակցության ինստիտուցիոնալ միջավայրի կատարելագործման ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական և մասնավոր հատվածների փոխգործակցության ազդեցությանը տնտեսական աճի, զբաղվածության, նորարարության, տարածաշրջանային զարգացման և հանրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ձեռնարկատիրության, ներդրումային քաղաքականության և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս գիրքը նվիրված է ատոմային անցումների և բնակեցվածության կառավարման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ լազերային հաճախականության սկանավորման արագության և մագնիսական դաշտի ազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ատոմների էներգետիկ մակարդակների անցումները, լազերային ճառագայթման և ատոմային համակարգերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև արտաքին ֆիզիկական գործոնների դերը ատոմային վիճակների կառավարման գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում են փորձարարական և տեսական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս հասկանալ լազերային կառավարմամբ ատոմային համակարգերի վարքագիծը և դրանց կիրառական ներուժը ժամանակակից ֆիզիկայում։ Այն կարող է օգտակար լինել քվանտային օպտիկայի, ատոմային ֆիզիկայի, լազերային տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Գրականություն

Երվանդ Օտյան հուշագրական ստեղծագործությունը վերաբերում է նրա կյանքի և փորձառության այն հատվածներին, որտեղ անձնական հիշողությունները միախառնվում են պատմական իրադարձությունների, հասարակական կյանքի և գրողի դիտարկումների հետ։ Նրա հուշագրական էջերում առանձնանում է սուր երգիծական մտածողությունը, որով նա նկարագրում է ոչ միայն մարդկանց վարքագիծը և սոցիալական միջավայրը, այլ նաև ժամանակի քաղաքական ու մշակութային մթնոլորտը՝ հաճախ օգտագործելով հեգնանք, սարկազմ և ճշգրիտ դիտողականություն։ Հուշերում նա անդրադառնում է իր ապրած դժվարություններին, հատկապես Օսմանյան կայսրության վերջին տարիների ճգնաժամերին, տեղահանումներին և պատերազմական իրականությանը, որոնց միջով անցնելիս ձևավորվել է նրա աշխարհընկալումը որպես գրողի և հրապարակախոսի։ Միաժամանակ այդ գրությունները արժեքավոր են նաև որպես փաստագրական աղբյուր, քանի որ պարունակում են վկայություններ տվյալ ժամանակաշրջանի կենցաղի, մարդկանց հարաբերությունների և քաղաքական իրադարձությունների մասին՝ ներկայացված անձնական փորձի տեսանկյունից։ Նրա հուշագրությունը չի սահմանափակվում զուտ հիշողությունների շարադրանքով, այլ դառնում է գեղարվեստական վերլուծություն, որտեղ իրականությունը վերածվում է երգիծական պատումի և սոցիալական քննադատության միջոցի։