Հայ-բուլղարական հարաբերությունները 1991-2008 թթ.

Biology

Այս աշխատանքը նվիրված է մարզիկների հոգեֆիզիոլոգիական կայունության ուսումնասիրությանը՝ հոգակարգավորիչ (պսիխոռեգուլյատոր) ազդեցության գործընթացում, որի նպատակն է բացահայտել հոգեբանական կարգավորման մեթոդների ազդեցությունը օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի և սթրեսակայունության վրա։ Հոգեֆիզիոլոգիական կայունությունը դիտարկվում է որպես մարզիկի կարողություն պահպանելու արդյունավետ աշխատանքային մակարդակ մրցակցային սթրեսի, բարձր ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության և էմոցիոնալ լարվածության պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ինքնակարգավորման տեխնիկաները՝ շնչառական վարժություններ, ավտոգեն մարզում, պատկերային (իմագինատիվ) մեթոդներ և կենտրոնացման ռազմավարություններ, որոնք նպաստում են նյարդային համակարգի հավասարակշռմանը և կատարողականության բարձրացմանը։ Վերլուծվում է նաև սրտանոթային, շնչառական և նյարդային համակարգերի արձագանքը հոգակարգավորիչ ազդեցությանը՝ գնահատելով դրանց դինամիկան մարզական գործունեության տարբեր փուլերում։ Աշխատության արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն սպորտային հոգեբանության և մարզական պատրաստության ոլորտում, քանի որ թույլ են տալիս մշակել արդյունավետ մեթոդներ մարզիկների հոգեկան կայունության բարձրացման և մրցակցային արդյունքների օպտիմալացման համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է սեղմման ենթարկվող ուղղանկյուն թիթեղների տեղայնացված անկայունության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել այն պայմանները, որոնց դեպքում արտաքին սեղմող բեռնվածության ազդեցությամբ թիթեղի որոշակի հատվածում առաջանում է կայունության կորուստ, ինչպես նաև բացահայտել այդ երևույթի զարգացման օրինաչափությունները։ Թիթեղների կայունության խնդիրը կարևոր նշանակություն ունի շինարարական և մեքենաշինական կոնստրուկցիաների նախագծման համար, քանի որ բարակ կամ համեմատաբար բարակ տարրերի կրողունակությունը կարող է սահմանափակվել ոչ թե նյութի ամրության, այլ կայունության կորստի հետևանքով։ Աշխատությունում ուղղանկյուն թիթեղը դիտարկվում է որպես հարթ կառուցվածքային տարր, որի վարքագիծը կախված է երկրաչափական չափերից, հաստությունից, նյութի մեխանիկական հատկություններից, եզրային պայմաններից և կիրառվող սեղմող բեռնվածության բնույթից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղայնացված անկայունությանը, որի դեպքում դեֆորմացիաները չեն տարածվում ամբողջ թիթեղի վրա միատեսակ ձևով, այլ կենտրոնանում են որոշակի սահմանափակ հատվածներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել կրիտիկական բեռնվածության որոշման, անկայունության ձևերի բացահայտման և թիթեղի հետկրիտիկական վարքագծի վերլուծության խնդիրներ։ Կարևոր նշանակություն ունի թիթեղի երկարության և լայնության հարաբերակցության ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ երկրաչափական համամասնությունները կարող են էապես փոխել անկայունության ձևը և կրիտիկական բեռնվածության արժեքը։ Նույնքան կարևոր են եզրերի ամրացման պայմանները, որոնք կարող են տարբեր կերպ սահմանափակել թիթեղի տեղաշարժերն ու պտույտները և, հետևաբար, ազդել կայունության վրա։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել ազատ, հենված կամ ամրակցված եզրերով թիթեղներ, ինչպես նաև տարբեր եզրային պայմանների համակցություններ։ Տեսական վերլուծության ընթացքում կարող են կիրառվել առաձգականության և բարակ թիթեղների տեսության հավասարումները, էներգետիկ մեթոդներ, սեփականարժեքների խնդիրներ և թվային հաշվարկային եղանակներ։ Այդ մեթոդների օգնությամբ հնարավոր է որոշել կրիտիկական բեռնվածության մակարդակը, որի դեպքում թիթեղի նախնական հարթ վիճակը կորցնում է կայունությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրել անկայունության համապատասխան ձևերը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել նախնական անկատարությունների ազդեցությանը, քանի որ իրական կոնստրուկցիաները երբեք ամբողջությամբ իդեալական երկրաչափական ձև չունեն։ Թիթեղի փոքր սկզբնական կորությունները, նյութի հատկությունների ոչ միատարրությունը կամ բեռնվածության ոչ կատարյալ կենտրոնացումը կարող են փոփոխել տեղայնացված անկայունության առաջացման պայմանները և դրա հետագա զարգացումը։ Հետկրիտիկական վիճակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե կրիտիկական բեռնվածությունից հետո թիթեղը որքանով է պահպանում կրողունակությունը և ինչպիսի դեֆորմացիոն վիճակ է ձևավորվում։ Այս հարցը կարևոր է ինժեներական նախագծման տեսանկյունից, քանի որ կայունության սկզբնական կորուստը միշտ չէ, որ նշանակում է կառուցվածքի անմիջական փլուզում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել բարակ պատերով տարրերի և մետաղական կոնստրուկցիաների հաշվարկային մոդելների կատարելագործման, նյութի արդյունավետ օգտագործման և կառուցվածքների հուսալիության բարձրացման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական մեխանիկայի, կիրառական մեխանիկայի, մեքենաշինության, մետաղական կոնստրուկցիաների նախագծման և առաձգականության տեսության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ սեղմվող ուղղանկյուն թիթեղների տեղայնացված անկայունության առաջացման մեխանիզմները, կրիտիկական պայմանները և հետկրիտիկական վարքագիծը՝ նպաստելով բարակ կառուցվածքային տարրերի կայունության ավելի ճշգրիտ հաշվարկին և դրանց նախագծման հուսալիության բարձրացմանը։

Biology

Օձային թույների ազդեցության առանձնահատկությունները մարդու օրգանիզմի վրա պայմանավորված են դրանց բարդ կենսաքիմիական կազմով, որը ներառում է ֆերմենտներ, պեպտիդներ և ցիտոտոքսիններ, որոնք տարբեր մեխանիզմներով ազդում են նյարդային, արյան շրջանառության, մկանային և իմունային համակարգերի վրա։ Կախված օձի տեսակից՝ թույնը կարող է լինել նեյրոտոքսիկ, հեմոտոքսիկ կամ ցիտոտոքսիկ, և յուրաքանչյուր տեսակ առաջացնում է տարբեր պաթոֆիզիոլոգիական փոփոխություններ։ Նեյրոտոքսիկ թույները արգելակում են նյարդամկանային փոխանցումը՝ հանգեցնելով պարալիզի և շնչառական անբավարարության, հեմոտոքսիկները խանգարում են արյան մակարդելիությանը, առաջացնում են հեմոլիզ և անոթային վնասումներ, իսկ ցիտոտոքսիկները վնասում են հյուսվածքները՝ առաջացնելով նեկրոզ և ուժեղ բորբոքային պատասխան։ Օրգանիզմի վրա ազդեցությունը կախված է նաև թույնի քանակից, ներմուծման տեղից և տուժածի ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններից։ Միևնույն ժամանակ, օձային թույների որոշ բաղադրիչներ ունեն բարձր կենսաբանական ակտիվություն, ինչը վերջին տասնամյակներում դարձել է դեղագործական հետազոտությունների կարևոր ուղղություն։ Դրանց հիման վրա մշակվում են նոր դեղամիջոցներ՝ հակամակարդիչներ, ցավազրկողներ, հակաքաղցկեղային և սրտանոթային հիվանդությունների բուժման համար նախատեսված միջոցներ։ Օրինակ՝ որոշ պեպտիդներ կիրառվում են արյան ճնշման կարգավորման և թրոմբոզի կանխարգելման նպատակով, իսկ այլ մոլեկուլներ ուսումնասիրվում են որպես ուռուցքային բջիջների աճը արգելակող գործակալներ։ Բացի այդ, թունաբանական հետազոտությունները նպաստում են հակաթույնների (antivenom) ավելի արդյունավետ ձևակերպումների ստեղծմանը, որոնք կարող են նվազեցնել օձահարության մահացությունը։

Literature

Эта книга посвящена становлению и развитию романтизма в армянской литературе, раскрывая его идейные, художественные и историко-культурные особенности. В ней рассматриваются предпосылки возникновения романтического направления, его связь с национальным самосознанием, общественно-политическими процессами и духовной жизнью армянского народа. Особое внимание уделяется творчеству ведущих представителей романтизма, анализу их произведений, художественных образов, тематики, языка и стиля, а также влиянию европейской романтической традиции на формирование армянской литературной школы. Исследование показывает, как романтическая эстетика способствовала развитию национальной литературы, утверждению идеалов свободы, патриотизма, исторической памяти и духовных ценностей. Издание представляет интерес для студентов, преподавателей, литературоведов и всех читателей, интересующихся историей армянской литературы, эволюцией художественной мысли и культурным наследием Армении.

Law

Գրքում ուսումնասիրվում են կրոնական կազմակերպությունների սահմանադրաիրավական կարգավիճակի հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում, ներկայացվում են դրանց գործունեությունը կարգավորող իրավական և ենթաօրենսդրական ակտերը, քննարկվում է կրոնի և պետության հարաբերակցության սկզբունքը, ազատությունների և իրավունքների երաշխավորման խնդիրները, վերլուծվում են կրոնական կազմակերպությունների հիմնելու, գրանցելու, կազմակերպչական կառույցներ ունենալու և գործունեություն ծավալելու իրավական հիմքերը, ուսումնասիրվում են իրավախախտումների և հակասությունների կանխարգելման մեխանիզմները, քննարկվում են պետական վերահսկողության սահմանները և դրա համատեղելիությունը մարդու հիմնարար իրավունքների հետ, ներկայացվում են տեսական մոտեցումներ և պրակտիկ դատական ու վարչական գործերի վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով ձևավորել հավասարակշռված և արդար կարգավորող համակարգ, գիրքը միավորում է իրավական վերլուծությունը, միջազգային փորձը և հայաստանյան իրականությունը՝ ծառայելով իրավաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, կրոնական կազմակերպությունների ղեկավարների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կրոնական ազատությունների և պետության իրավական միջավայրի ուսումնասիրությամբ։

Technology

Աշխատանքը նվիրված է տարբեր հաճախություններով տակտավորվող թվային սխեմաների համաձայնեցման միջոցների մշակմանը՝ կենտրոնանալով տարբեր տակտային տիրույթներում աշխատող թվային հանգույցների միջև տվյալների հուսալի և ճիշտ փոխանցման ապահովման խնդրի վրա։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն հանգամանքը, որ ժամանակակից թվային համակարգերում առանձին բաղադրիչներ հաճախ աշխատում են տարբեր հաճախություններով, ինչի հետևանքով անհրաժեշտ է ապահովել դրանց միջև ազդանշանների և տվյալների ճիշտ փոխանակում՝ խուսափելով ժամանակային անհամապատասխանություններից, տվյալների կորստից և համակարգի անկայուն աշխատանքից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր հաճախություններով աշխատող սխեմաների փոխկապակցման հիմնական սկզբունքները, տակտային ազդանշանների փոխհարաբերությունները, տվյալների փոխանցման ժամանակային սահմանափակումները և հնարավոր խափանումների առաջացման պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ասինխրոն և բազմատիրույթ թվային համակարգերում ազդանշանների համաժամացման մեխանիզմներին, մետաստաբիլության ռիսկի նվազեցմանը, տվյալների փոխանցման հուսալիության բարձրացմանը և համապատասխան ինտերֆեյսների նախագծմանը։ Կարևոր ուղղություն է նաև տարբեր հաճախություններով աշխատող բլոկների միջև տվյալների փոխանցման արդյունավետության և արագության գնահատումը՝ հաշվի առնելով ապարատային ռեսուրսների օգտագործումը, էներգասպառումը և կառուցվածքային բարդությունը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են մշակվել և մոդելավորվել տարբեր համաձայնեցման սխեմաներ, այնուհետև իրականացվել դրանց համակարգչային կամ ապարատային փորձարկումներ՝ աշխատանքային ռեժիմների, ժամանակային պարամետրերի և հուսալիության ցուցանիշների գնահատման նպատակով։ Առաջարկվող միջոցների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընտրելու տվյալ թվային համակարգի պահանջներին առավել համապատասխան լուծումը և կատարելագործելու տարբեր տակտային տիրույթների միջև փոխազդեցությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել ժամանակակից միկրոպրոցեսորային համակարգերում, ծրագրավորվող տրամաբանական սարքերում, թվային կառավարման համակարգերում, կապի սարքավորումներում և այլ բարդ ապարատային համակարգերում, որտեղ անհրաժեշտ է տարբեր հաճախություններով աշխատող հանգույցների հուսալի համագործակցություն։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել էլեկտրոնիկայի և միկրոէլեկտրոնիկայի մասնագետներին, թվային համակարգերի նախագծողներին, ապարատային ինժեներներին, հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։