Հայ-վրացական հարաբերությունները հետխորհրդային շրջանում (1991-1999թթ.)

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արդյունաբերական կազմակերպման սկզբունքներով գործող թռչնաբուծական տնտեսությունների տնտեսական արդյունավետության գնահատմանը և դրա բարձրացման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում արտադրական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորումը, աշխատանքի արտադրողականությունը, կերային ապահովվածությունը, հիմնական միջոցների օգտագործումը, արտադրության կազմակերպումը և իրացման համակարգի տնտեսական առանձնահատկություններն են։ Վերլուծվում են թռչնամսի և ձվի արտադրության վրա ազդող ներքին ու արտաքին տնտեսական գործոնները, արտադրական ծախսերի կառուցվածքը և դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների եկամտաբերության ու մրցունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կերային ծախսերի նշանակությանը, քանի որ դրանք թռչնաբուծական արտադրության ծախսային համակարգի կարևոր բաղադրիչներից են և կարող են էական ազդեցություն ունենալ վերջնական արտադրանքի ինքնարժեքի վրա։ Քննվում են արտադրական գործընթացների մասնագիտացման, կենտրոնացման, տեխնիկական վերազինման և կառավարման համակարգերի կատարելագործման տնտեսական հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև արտադրության ծավալների և շուկայական պահանջարկի փոխհամաձայնեցումը, արտադրանքի իրացման արդյունավետ կազմակերպումը, մատակարարման շղթաների կայունությունը և տեղական արտադրողների մրցակցային դիրքերի ամրապնդումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել հիմնական տնտեսական ցուցանիշները՝ արտադրողականությունը, շահութաբերությունը, ծախսատարությունը, ռեսուրսների հատույցը և արտադրանքի միավորի վրա կատարվող ծախսերը՝ տարբեր տնտեսությունների կամ ժամանակաշրջանների տվյալների համեմատության միջոցով։ Անդրադարձ է կատարվում ներդրումների, տեխնոլոգիական արդիականացման և արտադրական ենթակառուցվածքների զարգացման տնտեսական նշանակությանը։ Միաժամանակ դիտարկվում են ոլորտի պետական կարգավորման, ֆինանսավորման հասանելիության, գնային միջավայրի և ներմուծվող արտադրանքի հետ մրցակցության ազդեցությունները։ Արդյունավետության բարձրացումը ներկայացվում է որպես համալիր խնդիր, որը պահանջում է արտադրական, ֆինանսական, կառավարչական և շուկայական գործոնների փոխկապակցված ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպատակաուղղված է թռչնաբուծական կազմակերպությունների տնտեսական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործման, արտադրանքի մրցունակության բարձրացման և ոլորտի կայուն զարգացման համար գիտականորեն հիմնավորված տնտեսական ու կազմակերպական մոտեցումների ձևավորմանը։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլիական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական ժառանգության բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով նրա վիպական մտածողության, գեղարվեստական մեթոդների և ժանրային նորարարությունների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են տարբեր ստեղծագործություններում փոխակերպվում ավանդական վեպի կառուցվածքը, պատմողական ձևերը և կերպարային համակարգը՝ բացահայտելով հետմոդեռն գրականության հիմնական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են հեղինակային դիրքորոշման փոփոխությունները, պատմողի դերը, ընթերցողի մասնակցության գաղափարը, իրականության և գեղարվեստական հորինվածքի սահմանների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ինտերտեքստուալության, մետաֆիկցիայի և բաց ավարտների կիրառման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը ներառում է ինչպես տեսական հիմնավորումներ, այնպես էլ ստեղծագործությունների մանրամասն գրական վերլուծություններ՝ ներկայացնելով վիպական ժանրի զարգացման փուլերը և դրանց կապը մշակութային ու փիլիսոփայական լայն համատեքստի հետ։ Գիրքը նախատեսված է գրականագետների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների, ասպիրանտների և ժամանակակից համաշխարհային գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տեխնոլոգիա

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի բնական, հումքային և արտադրական պայմաններում բարձրամուր բետոնների ստացման տեխնոլոգիայի հետազոտմանը՝ նպատակ ունենալով մշակել այնպիսի բաղադրություններ և տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք կապահովեն բետոնի բարձր մեխանիկական ամրություն, երկարակեցություն և շահագործման հուսալիություն։ Ուսումնասիրվում են տեղական ցեմենտների, լցանյութերի, հանքային և քիմիական հավելումների հատկությունները, դրանց փոխազդեցությունը բետոնային խառնուրդի կառուցվածքի ձևավորման գործընթացում և ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի ֆիզիկամեխանիկական ցուցանիշների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրացեմենտային հարաբերակցության օպտիմալացմանը, բետոնի խտության բարձրացմանը, ծակոտկենության նվազեցմանը և միկրոկառուցվածքի կատարելագործմանը, որոնք որոշիչ նշանակություն ունեն բարձր ամրության ապահովման համար։ Հայաստանի կլիմայական և սեյսմիկ պայմանների հաշվառմամբ գնահատվում են նաև բետոնների դիմադրողականությունը ջերմաստիճանային տատանումների, սառեցման–հալեցման ցիկլերի և այլ արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել բազմահարկ շենքերի, կամուրջների, հիդրոտեխնիկական կառույցների և այլ պատասխանատու ինժեներական օբյեկտների նախագծման ու կառուցման ժամանակ՝ նպաստելով շինարարական կառույցների հուսալիության և տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը։ Այսպիսով, աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի շինանյութագիտության և ժամանակակից շինարարական տեխնոլոգիաների զարգացման համար՝ տեղական հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման պայմաններում։

Մաթեմատիկա

Բարձրագույն մաթեմատիկա. Մաս I-ը բարձրագույն մաթեմատիկայի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է տեխնիկական և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար և ընդգրկում է մաթեմատիկական անալիզի ու գծային հանրահաշվի հիմնական թեմաները, աշխատությունում ներկայացվում են իրական թվերի համակարգը, հաջորդականություններն ու սահմանները, ֆունկցիաների շարունակականությունը և ածանցյալի գաղափարը, ինչպես նաև դրանց երկրաչափական ու կիրառական մեկնաբանությունները, միաժամանակ դիտարկվում են մատրիցների և որոշիչների (determinants) հիմունքները, գծային հավասարումների համակարգերի լուծման մեթոդները և վեկտորային հասկացությունների ներածությունը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական ապացույցների տրամաբանությանը և խնդիրների լուծման մեթոդաբանությանը, աշխատությունը ներառում է բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ, որոնք նպաստում են տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և վերլուծական մտածողության զարգացմանը, հանդիսանալով հիմք հետագա բարձրագույն մաթեմատիկական և ինժեներական ուսումնասիրությունների համար։

Մաթեմատիկա

Գիրքը նվիրված է կոնվոլյուցիոն տիպի հավասարումների ուսումնասիրությանը դիսիպատիվ և պահպանողական համակարգերի շրջանակում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նման հավասարումների տեսական հիմքերը, լուծումների գոյության, միակության և հատկությունների հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը տարբեր մաթեմատիկական և ֆիզիկական մոդելներում։ Հեղինակը վերլուծում է այն գործընթացները, որոնցում համակարգերը կարող են պահպանել որոշակի մեծություններ կամ, հակառակը, ենթարկվել էներգիայի կորստի և փոփոխությունների՝ կախված դիտարկվող պայմաններից։ Ներկայացվում են մաթեմատիկական մեթոդներ, վերլուծական մոտեցումներ և հավասարումների ուսումնասիրման գործիքներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն բարդ դինամիկական համակարգերի նկարագրման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, տեսական ֆիզիկայի մասնագետների, հետազոտողների, ասպիրանտների և մաթեմատիկական մոդելավորմամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար՝ որպես խորացված գիտական ուսումնասիրության աղբյուր։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական, կառավարման և իրավատնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մտավոր սեփականության կառավարման համակարգի ձևավորման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մտավոր սեփականության տնտեսական և իրավական էությունը, դրա հիմնական տեսակները, ինչպես նաև գիտելիքահենք տնտեսության և նորարարական գործունեության զարգացման գործում ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակային իրավունքի, արտոնագրերի, ապրանքային նշանների, արդյունաբերական նմուշների և այլ մտավոր սեփականության օբյեկտների կառավարման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են մտավոր սեփականության իրավունքների գրանցման, պաշտպանության, գնահատման, օգտագործման և առևտրայնացման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կազմակերպական ու ինստիտուցիոնալ ապահովման խնդիրները։ Քննարկվում են պետական կարգավորման, օրենսդրական դաշտի, իրավակիրառ պրակտիկայի և համապատասխան կառույցների գործունեության ազդեցությունները մտավոր սեփականության կառավարման արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի գիտահետազոտական կազմակերպություններում, բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում և ձեռնարկություններում ստեղծվող մտավոր արդյունքների կառավարման ու տնտեսական շրջանառության մեջ ներգրավման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տեխնոլոգիաների փոխանցման, լիցենզավորման, նորարարական ձեռնարկատիրության զարգացման և մտավոր սեփականության օբյեկտների շուկայական արժեքի որոշման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը, մտավոր սեփականության պաշտպանության միջազգային չափանիշների կիրառումը և ազգային կառավարման համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանում մտավոր սեփականության կառավարման մեխանիզմների զարգացմանը, նորարարական ներուժի արդյունավետ օգտագործմանը և գիտական արդյունքների առևտրայնացման համար նպաստավոր պայմանների ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մտավոր սեփականության կառավարման, նորարարական տնտեսագիտության, իրավագիտության, տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրության և պետական տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։