Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի մաքսային եկամուտների ձևավորման բարելավման ուղիները

История

Այս աշխատությունը հնագույն պատմության գիտական ուսումնասիրություն է, որը վերաբերում է մ.թ.ա. 7–6-րդ դարերի Հայաստանի և Իրանական բարձրավանդակի հարաբերություններին, ինչպես նաև Առաջավոր Ասիայի քաղաքական զարգացումներին։ Հեղինակը փորձում է վերականգնել այդ դարաշրջանի բարդ պատմական պատկերը՝ հիմնվելով հնագիտական տվյալների, հին աղբյուրների և համեմատական պատմագիտական վերլուծության վրա։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տարածքի քաղաքական վիճակին Աքեմենյան Պարսկաստանի ձևավորման նախաշեմին և դրա ընթացքում։ Քննարկվում են նաև տարածաշրջանի հին պետական կազմավորումները, իշխանական համակարգերը և մշակութային փոխազդեցությունները։ Աշխատության հիմնական թեմաներից են․ Հայաստանի վաղ պետական կազմավորումները մ.թ.ա. VII–VI դարերում հայ-իրանական հարաբերությունների ձևավորման սկզբնական փուլերը Աքեմենյան կայսրության առաջացումը և տարածաշրջանային ազդեցությունը Առաջավոր Ասիայի քաղաքական քարտեզի փոփոխությունները հնագիտական և գրավոր աղբյուրների համադրական վերլուծությունը Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում նաև այն հարցին, թե ինչպես են քաղաքական և մշակութային գործընթացները փոխկապակցված եղել Հայաստանի և հարևան աշխարհների զարգացման մեջ։

Религия

Աշխատությունը քրիստոնեական կրոնական և ուսուցողական բնույթի երկասիրություն է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել Ավետարանի հիմնարար գաղափարներին, Հիսուս Քրիստոսի ուսմունքին, քրիստոնեական հավատի սկզբունքներին և դրանցից բխող հոգևոր ու բարոյական պարտականություններին։ Ստեղծագործության գաղափարական առանցքը ավետարանական պատգամի ճանաչումն ու դրա կենսագործումն է անհատի հոգևոր և հասարակական կյանքում։ Աշխատությունը նպատակ ունի քրիստոնեական ուսմունքը ներկայացնելու որպես մարդու աշխարհայացքի, բարոյական գիտակցության և վարքագծի ձևավորման կարևորագույն հիմք՝ ընդգծելով Ավետարանի դերը հավատի ամրապնդման և հոգևոր կատարելագործման գործում։ Բովանդակային առումով ավետարանական կրթության շրջանակը ներառում է քրիստոնեական հավատի հիմնական դրույթների, Քրիստոսի կյանքի և քարոզչության, աստվածային սիրո, փրկության, ապաշխարության, աղոթքի և բարոյական պատասխանատվության վերաբերյալ գաղափարների ուսուցումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հիսուս Քրիստոսի պատգամների միջոցով մարդու և Աստծո փոխհարաբերության, մերձավորի հանդեպ սիրո, ներողամտության, գթասրտության, խոնարհության և արդարության սկզբունքների բացահայտումը։ Ավետարանական ուսմունքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես կրոնական գիտելիքների ամբողջություն, այլև որպես կյանքի ուղեցույց, որը կոչ է անում մարդուն իր մտքերը, խոսքն ու գործերը համապատասխանեցնել քրիստոնեական բարոյական պահանջներին։ Աշխատության կարևոր գաղափարական ուղղություններից է հավատքի և գործնական վարքագծի միասնությունը։ Քրիստոնեական ճշմարտությունների ճանաչումը դիտարկվում է որպես հոգևոր կյանքի սկզբնական պայման, իսկ դրանց իրական արժեքը դրսևորվում է բարության, ազնվության, համերաշխության, ներողամտության և մերձավորին օգնելու պատրաստակամության մեջ։ Այս մոտեցմամբ ավետարանական կրթությունը ձեռք է բերում նաև դաստիարակչական նշանակություն՝ նպաստելով անհատի ներքին աշխարհի ձևավորմանը, բարոյական չափանիշների ամրապնդմանը և պատասխանատու հասարակական վարքի զարգացմանը։ Գրական և մեթոդական առումով աշխատությունը պատկանում է քրիստոնեական ուսուցողական և բարոյախրատական գրականության ավանդույթին։ Դրա հիմնական նպատակն է ավետարանական գիտելիքը ներկայացնել ուսուցողական և հասկանալի ձևով՝ կրոնական գաղափարները կապելով մարդու առօրյա կյանքի ու բարոյական ընտրությունների հետ։ Համառոտ բնույթը համապատասխանում է նախնական կրոնական կրթության նպատակներին՝ կենտրոնանալով քրիստոնեական աշխարհայացքի հիմնական սկզբունքների յուրացման վրա։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել կրոնական գիտելիքի տարածման, քրիստոնեական դաստիարակության և սուրբգրային ավանդության պահպանման գործում։ Պատմամշակութային տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր է XIX դարի հայ կրոնական գրականության և Թիֆլիսի հայ տպագրական ու կրթական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այդ ժամանակաշրջանում Թիֆլիսը հայ մտավոր, հասարակական և մշակութային կյանքի նշանակալի կենտրոններից էր, որտեղ զարգանում էին կրթական նախաձեռնությունները, հրատարակչական գործունեությունը և կրոնական գրականության տարածումը։ Հայերենով ավետարանական ուսուցողական գրքերի հրատարակությունը նպաստում էր մայրենի լեզվով քրիստոնեական գիտելիքի փոխանցմանը և հայ ընթերցողների հոգևոր կրթության ընդլայնմանը։ Այսպիսի աշխատությունները կարևոր նշանակություն ունեին նաև քրիստոնեական արժեքների պահպանման և նոր սերնդին հոգևոր ու բարոյական սկզբունքներով դաստիարակելու գործում։ Գիրքը արժեքավոր է հայ կրոնական մատենագրության, ավետարանական գրականության, քրիստոնեական մանկավարժության և XIX դարի Թիֆլիսի հայ մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, կրոնագետների, պատմաբանների, մանկավարժների և հայ հին տպագիր գրականության հետազոտողների համար։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է ավետարանական ուսմունքի հիմնական գաղափարներին ծանոթանալու, քրիստոնեական բարոյագիտության սկզբունքները ճանաչելու և հավատի ու առաքինի կյանքի փոխկապակցվածությունը հասկանալու հնարավորությամբ։ Աշխատությունը ներկայացնում է հայերեն կրոնական ուսուցողական գրականության այն ուղղությունը, որի նպատակն էր Ավետարանի հոգևոր պատգամը հասանելի դարձնել ընթերցողին՝ նպաստելով քրիստոնեական գիտակցության, բարոյական պատասխանատվության և հոգևոր դաստիարակության ամրապնդմանը։

Литература

Այս աշխատանքը ներկայացնում է հայրենի երկրի ուսումնասիրությանն ու ճանաչողական ճանապարհորդությանը նվիրված գրականության հանձնարարական մատենագիտական ցանկ, որի նպատակն է ընթերցողին ուղղորդել դեպի Հայաստանի պատմության, աշխարհագրության, մշակույթի և բնության մասին լավագույն հրատարակությունները։ Նյութում ընդգրկված են գիտահանրամատչելի, պատմական, ազգագրական և ուղեցույց բնույթի գրքեր, որոնք հնարավորություն են տալիս խորապես ճանաչել Հայաստանի տարբեր շրջանների բնական և մշակութային առանձնահատկությունները, պատմական հուշարձանները, ավանդույթները և բնակչության կենցաղը։ Աշխատությունը հատուկ ուշադրություն է դարձնում նաև հայրենաճանաչության կրթական նշանակությանը՝ ընդգծելով, որ նման գրականությունը նպաստում է ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը, հայրենասիրական դաստիարակությանը և մշակութային արժեքների պահպանմանը։ Ցանկը նախատեսված է ուսուցիչների, ուսանողների, դպրոցականների և լայն ընթերցող հանրության համար՝ որպես ուղեցույց հայրենի երկրի մասին գիտելիքների ընդլայնման և զբոսաշրջային-ճանաչողական հետաքրքրությունների խթանման համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է սուր պանկրեատիտի պայմաններում առնետների լյարդային և ենթաստամոքսային գեղձի էնդոկրին բջիջների գործունեության կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև այդ գործընթացների վրա նատրիումի թիոսուլֆատի ազդեցության գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են սուր բորբոքային վիճակի ժամանակ լյարդի և ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիոնալ փոխազդեցությունները, հեպատոցիտների և էնդոկրին պանկրեատոցիտների գործունեության փոփոխությունները, դրանց կարգավորման հնարավոր մեխանիզմներն ու օրգանիզմի ընդհանուր հոմեոստազի պահպանման գործընթացները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սուր պանկրեատիտի հետևանքով առաջացող նյութափոխանակային և ֆունկցիոնալ փոփոխություններին, ինչպես նաև փորձարարական պայմաններում նատրիումի թիոսուլֆատի կիրառման հնարավոր ազդեցությանը ուսումնասիրվող համակարգերի վրա։ Հետազոտությունը կարող է նշանակություն ունենալ սուր պանկրեատիտի պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմների, լյարդի և ենթաստամոքսային գեղձի փոխկապակցված գործունեության, ինչպես նաև օրգանիզմի պաշտպանական և կարգավորիչ գործընթացների ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիոլոգիայի, ախտաֆիզիոլոգիայի, գաստրոէնտերոլոգիայի և փորձարարական բժշկության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Политология

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի հիսունհինգերորդ նիստի արձանագրային նյութերը՝ որպես հայ համայնքի ազգային կառավարման և հասարակական կյանքի պատմության փաստավավերագրական աղբյուր։ Ատենագրությունը պահպանում է ժողովի աշխատանքի ընթացքի, օրակարգային հարցերի, մասնակիցների ելույթների, առաջարկությունների և քննարկումների արդյունքների մասին տեղեկությունները։ Ազգային ընդհանուր ժողովը հայ համայնքի ներկայացուցչական կարևոր կառույցներից էր, որի գործունեությունն ընդգրկում էր եկեղեցական, կրթական, վարչական, տնտեսական և բարեգործական ոլորտներին առնչվող խնդիրներ։ Նիստերի ընթացքում քննարկվող հարցերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու համայնքի կարիքների, ազգային հաստատությունների կազմակերպման, կառավարման պատասխանատվության և հասարակական տարբեր խմբերի շահերի ներկայացման ձևերի մասին։ Արձանագրային նյութի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև որոշումների ընդունման մեխանիզմները հասկանալու համար․ այն կարող է ցույց տալ, թե ինչպես էին ձևակերպվում խնդիրները, ինչ առաջարկներ էին ներկայացվում, ինչպիսի դիրքորոշումներ էին արտահայտվում և ինչպես էին քննարկումները հանգում որոշակի եզրակացությունների։ Փաստաթուղթը արժեքավոր է ժամանակաշրջանի պաշտոնական հայերենի, վարչական տերմինաբանության և ազգային կառույցների հաղորդակցման մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս առանձին նիստի բովանդակությունը ներառելու ժողովի գործունեության ավելի լայն ժամանակագրական պատկերի մեջ՝ բացահայտելով համայնքային ինքնակազմակերպման շարունակականությունն ու կառավարման առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայոց նոր շրջանի հասարակական և եկեղեցական պատմության, Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի և ազգային ներկայացուցչական հաստատությունների գործունեության հետազոտության համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է միջաստղային ամպերում ատոմների և մոլեկուլների ֆիզիկաքիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այն գործընթացներին, որոնք կարող են հանգեցնել ավելի բարդ օրգանական և նախակենսաբանական նշանակություն ունեցող մոլեկուլային համակարգերի առաջացմանը։ Հետազոտության շրջանակում միջաստղային միջավայրը դիտարկվում է որպես ցածր ջերմաստիճանով, փոքր խտությամբ, ճառագայթման ազդեցությամբ և փոշեհատիկների առկայությամբ բնութագրվող յուրահատուկ քիմիական համակարգ, որտեղ հնարավոր են ինչպես գազային փուլում, այնպես էլ միջաստղային փոշու մակերևույթներին ընթացող փոխազդեցություններ։ Քննության են առնվում ատոմների իոնացման, մոլեկուլների առաջացման և քայքայման, իոնամոլեկուլային փոխազդեցությունների, ֆոտոքիմիական երևույթների և ազատ ռադիկալների մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաների ընդհանուր օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում միջաստղային փոշեհատիկների մակերևույթներին նյութերի կլանման և հետագա փոխակերպումների դերին, քանի որ նման պայմաններում պարզ քիմիական բաղադրիչներից կարող են ձևավորվել աստիճանաբար ավելի բարդ միացություններ։ Ուսումնասիրվում է նաև տիեզերական ճառագայթների և տարբեր հաճախականությունների էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ազդեցությունը մոլեկուլային կառուցվածքների փոփոխությունների և նոր քիմիական կապերի առաջացման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այն հնարավոր ուղիների տեսական գնահատումը, որոնց միջոցով միջաստղային նյութում կարող են առաջանալ կենսաբանական համակարգերի համար նշանակություն ունեցող օրգանական միացությունների նախորդներ։ Այս համատեքստում քննարկվում է տիեզերական քիմիական էվոլյուցիայի և նախակենսաբանական քիմիայի փոխկապակցվածությունը՝ փորձելով պարզաբանել, թե աստղերի ու մոլորակային համակարգերի ձևավորումից առաջ գոյություն ունեցող նյութը ինչպիսի քիմիական բարդության կարող է հասնել։ Միջաստղային ամպերում ձևավորված միացությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հասկանալու համար, թե ինչպիսի օրգանական նյութ կարող է ներառվել հետագայում ձևավորվող աստղերի, մոլորակների, գիսաստղերի և այլ փոքր երկնային մարմինների բաղադրության մեջ։ Աշխատությունը համադրում է աստղաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի, մոլեկուլային ֆիզիկայի և աստղակենսաբանության խնդիրները՝ նպաստելով տիեզերքում նյութի քիմիական էվոլյուցիայի և կյանքի առաջացման համար անհրաժեշտ մոլեկուլային նախադրյալների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների զարգացմանը։