Հայաստանի Հանրապետությունում ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերով ինքնաբուժման գործընթացի ուսումնասիրումը և գնահատումը

География

Անիզոտրոպ միջավայրում հրահրված բևեռացման (induced polarization, IP) մեթոդով հետազոտությունների մեթոդիկայի մշակումը ուղղված է ապարների և նստվածքային գոյացությունների էլեկտրաքիմիական հատկությունների ավելի ճշգրիտ մեկնաբանմանը՝ հաշվի առնելով միջավայրի ուղղային կախված ֆիզիկական պարամետրերը։ Հրահրված բևեռացումը հիմնված է այն երևույթի վրա, որ որոշ երկրաբանական միջավայրերում էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ առաջանում է ժամանակավոր էներգիայի կուտակում և հետաձգված լիցքաթափում, ինչը պայմանավորված է իոնային փոխազդեցություններով, մակերեսային բևեռացմամբ և էլեկտրաքիմիական գործընթացներով։ Անիզոտրոպ միջավայրերում այս երևույթը դառնում է ավելի բարդ, քանի որ էլեկտրական դիմադրությունը և բևեռացման բնութագրերը կախված են ուղղությունից՝ պայմանավորված շերտավորված կառուցվածքով, հանքային բաղադրությամբ և ճեղքավորվածությամբ։ Մեթոդիկայի մշակումը ենթադրում է ինչպես դաշտային չափումների սխեմաների օպտիմալացում, այնպես էլ տվյալների մաթեմատիկական մեկնաբանության կատարելագործում։ Դաշտային փուլում կարևոր է էլեկտրոդների ճիշտ դասավորությունը՝ բազմուղղային չափումներ իրականացնելու համար, որոնք թույլ են տալիս գնահատել դիմադրության և բևեռացման տենսորային հատկությունները։ Սա ներառում է տարբեր ուղղություններով ընթացիկ ներարկում և պոտենցիալների չափում՝ ապահովելու անիզոտրոպության քանակական բնութագրում։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է փորձարարական ուռուցքային գործընթացի պայմաններում հակաօքսիդանտային համակարգերի և L-արգինինի ու կրեատինի նյութափոխանակային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ Էրլիխի ասցիտային կարցինոմայի մոդելի շրջանակում։ Վերնագրում առկա «Escherichia соц» ձևակերպումը, հավանաբար, տպագրական կամ ճանաչման սխալ է, ուստի հետազոտության այդ բաղադրիչի ճշգրիտ անվանումը պահանջում է սկզբնաղբյուրի հետ համադրում։ Հետազոտության առանցքում օքսիդատիվ սթրեսի, բջջային էներգետիկ նյութափոխանակության և ամինաթթվային փոխանակության միջև փոխկապակցվածությունն է ուռուցքային վիճակի զարգացման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազատ ռադիկալային գործընթացների և օրգանիզմի հակաօքսիդանտային պաշտպանական մեխանիզմների հավասարակշռությանը, քանի որ նորագոյացությունների զարգացման ժամանակ նյութափոխանակության վերակառուցումը կարող է ուղեկցվել ակտիվ թթվածնային ձևերի առաջացման և դրանց չեզոքացման համակարգերի գործունեության փոփոխություններով։ L-արգինինը դիտարկվում է որպես բազմագործառույթ ամինաթթու, որը մասնակցում է մի շարք կենսաքիմիական ուղիների և կապված է ազոտային նյութափոխանակության, բջջային ազդանշանային գործընթացների ու այլ կենսաբանորեն կարևոր միացությունների առաջացման հետ։ Կրեատինի նյութափոխանակության ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես բջջային էներգիայի պահպանման և փոխանցման մեխանիզմների տեսանկյունից, քանի որ ուռուցքային բջիջների ակտիվ աճը կարող է էապես փոփոխել էներգետիկ պահանջարկն ու համապատասխան կենսաքիմիական ուղիների գործունեությունը։ Հետազոտության ընթացքում դիտարկվում են նշված նյութափոխանակային համակարգերի ցուցանիշների հնարավոր փոփոխությունները և դրանց կապը ուռուցքային գործընթացի զարգացման հետ։ Կարևոր ուղղություն է տարբեր կենսաքիմիական ցուցանիշների համադրումը՝ պարզելու համար, թե հակաօքսիդանտային պաշտպանությունը և ամինաթթուների ու էներգետիկ միացությունների փոխանակությունը որքանով են փոխկապակցված փորձարարական ախտաբանական վիճակում։ Ասցիտային կարցինոմայի մոդելի կիրառումը հնարավորություն է տալիս վերահսկվող փորձարարական պայմաններում ուսումնասիրել ուռուցքային գործընթացին ուղեկցող նյութափոխանակային փոփոխությունները և գնահատել դրանց դինամիկան։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է ուռուցքաբանության, կենսաքիմիայի, օքսիդատիվ սթրեսի կենսաբանության և նյութափոխանակության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպաստելով նորագոյացությունների ժամանակ առաջացող համակարգային կենսաքիմիական փոփոխությունների և դրանց հնարավոր փոխկապակցվածությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեության երկու կարևոր ուղղությունների՝ կաթոլիկության և բողոքականության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրանց առանձնահատկությունները, դավանաբանական մոտեցումները, եկեղեցական ավանդույթներն ու կրոնական աշխարհայացքի տարբերությունները։ Այն անդրադառնում է քրիստոնեական եկեղեցու պատմական զարգացման այն գործընթացներին, որոնց արդյունքում ձևավորվել և առանձնացել են այս երկու ուղղությունները, ինչպես նաև դրանց փոխհարաբերություններին, հավատքի սկզբունքներին, հոգևոր հեղինակության ընկալմանը և կրոնական արարողակարգերի առանձնահատկություններին։ Գրքի թեմատիկ առանցքում քրիստոնեական դավանանքների համեմատական դիտարկումն է, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են պատմական, աստվածաբանական և մշակութային հանգամանքները նպաստել քրիստոնեական աշխարհի բազմազանության ձևավորմանը։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն կրոնական գիտելիքների ընդլայնման, այլև տարբեր եկեղեցական ավանդույթների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները ճանաչելու տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր նյութ կարող է լինել քրիստոնեության պատմությամբ, դավանաբանական հարցերով, եկեղեցագիտությամբ և կրոնական մտքի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար՝ նպաստելով կրոնական հանդուրժողականության, պատմական ընկալման և միջդավանաբանական հարաբերությունների վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը։

Экономика

Валютный рынок и валютные операции աշխատությունը ֆինանսների և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է արտարժույթի շուկայի կառուցվածքը և գործունեության հիմնական սկզբունքները, այն բացատրում է փոխարժեքների ձևավորման մեխանիզմները, արժութային ռիսկերի տեսակները և դրանց կառավարման գործիքները, գիրքը անդրադառնում է արտարժութային գործառնությունների տեսակներին՝ սպոտ, ֆորվարդային, ֆյուչերսային և օպցիոնային գործարքներ, ինչպես նաև բանկերի և ֆինանսական կազմակերպությունների դերին արտարժութային շուկաներում, միաժամանակ ընդգրկելով միջազգային հաշվարկների համակարգերը և արժութային քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ֆինանսների, բանկային գործի և միջազգային տնտեսագիտության ուսանողների ու մասնագետների համար։

Химия

Աշխատանքը նվիրված է նոր կենսաբանորեն ակտիվ խտացված պիրիդո[2,3-d]պիրիմիդինային ածանցյալների ստացման և դրանց քիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը՝ որպես ելանյութեր օգտագործելով 2,2-տեղակալված տետրահիդրոպիրան-4-ոնները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել օրգանական սինթեզի արդյունավետ մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր է ստանալ կառուցվածքային բազմազանությամբ օժտված նոր հետերոցիկլիկ միացություններ, ինչպես նաև ուսումնասիրել դրանց հնարավոր կենսաբանական ակտիվությունը։ Աշխատության հիմքում գտնվում է հետերոցիկլիկ քիմիայի այն ուղղությունը, որտեղ պիրիդոպիրիմիդինային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները հնարավորություն են տալիս ստանալ կենսաբանական տեսանկյունից հետաքրքրություն ներկայացնող նոր միացություններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում են ելանյութերի կառուցվածքը, դրանց ռեակցիոնունակությունը և տարբեր փոխարինիչների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքների առաջացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաքայլ սինթեզային գործընթացներին, ռեակցիաների օպտիմալ պայմանների ընտրությանը, ստացված միացությունների մաքրմանը և դրանց կառուցվածքի հաստատմանը ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական մեթոդներով։ Նոր սինթեզված նյութերի կառուցվածքային նույնականացման համար կարող են կիրառվել սպեկտրոսկոպիկ և այլ անալիտիկ մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս հաստատել մոլեկուլների կառուցվածքը և գնահատել սինթեզի արդյունքները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև ստացված միացությունների կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությունը, որի միջոցով գնահատվում է դրանց հնարավոր կիրառական նշանակությունը դեղագործական և կենսաբժշկական հետազոտությունների համար։ Տարբեր կառուցվածքային խմբերի և փոխարինիչների ներմուծումը թույլ է տալիս ուսումնասիրել կառուցվածք–ակտիվություն հնարավոր կապերը և բացահայտել հետագա հետազոտությունների համար առավել հեռանկարային միացություններ։ Աշխատանքը համատեղում է օրգանական սինթեզի, հետերոցիկլիկ քիմիայի, քիմիական անալիզի և կենսաբանական փորձարկումների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ընդլայնել կենսաբանորեն ակտիվ պոտենցիալ ունեցող հետերոցիկլիկ միացությունների շարքը։ Ստացված արդյունքները կարող են տեսական և գործնական նշանակություն ունենալ նոր կենսաակտիվ նյութերի որոնման, օրգանական սինթեզի մեթոդների կատարելագործման և պոտենցիալ դեղագործական միացությունների հետագա ուսումնասիրման համար։

Лингвистика

Գիրքը նվիրված է իրականության լեզվական արտացոլման գործընթացում նմանակման երևույթի դերի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես մարդու ճանաչողական գործունեության և լեզվական կաղապարման կարևորագույն սկզբնական փուլերից մեկը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով մարդը ընկալում, վերարտադրում և լեզվական միջոցներով ներկայացնում է շրջակա աշխարհի առարկաները, երևույթներն ու գործընթացները։ Հեղինակը վերլուծում է նմանակման կապը մտածողության, ընկալման, պատկերավորման և լեզվական նշանների ձևավորման հետ՝ բացահայտելով, թե ինչպես են իրականության տարբեր դրսևորումները վերածվում լեզվական կառուցվածքների և իմաստային համակարգերի։ Ուշադրություն է դարձվում ձայնային, պատկերային և իմաստային նմանակումներին, դրանց գործառույթներին խոսքում, ինչպես նաև այն դերին, որը դրանք կատարում են մարդու փորձի փոխանցման և աշխարհի մասին պատկերացումների ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեսական մոտեցումներ լեզվի առաջացման, զարգացման և իրականության արտացոլման առանձնահատկությունների վերաբերյալ՝ համադրելով լեզվաբանական, փիլիսոփայական և ճանաչողական ուսումնասիրությունների սկզբունքները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասիրական ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են լեզվի ու մտածողության փոխհարաբերությամբ, նշանային համակարգերի ձևավորմամբ և մարդու կողմից իրականության ընկալման լեզվական եղանակներով։