Հայաստանի Հանրապետությունում ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերով ինքնաբուժման գործընթացի ուսումնասիրումը և գնահատումը

Медицина

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է մնացորդային-օրգանական բնույթի գլխուղեղի ախտահարումների պայմաններում զարգացող հոգեսեռական խանգարումների կլինիկական պատկերին, դիֆերենցիալ ախտորոշմանը և բուժման սկզբունքներին՝ ընդգծելով նյարդաբանական և հոգեբուժական գործոնների փոխազդեցությունը։ Նյութում վերլուծվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումները՝ ներառյալ լիբիդոյի խանգարումները, սեռական վարքի փոփոխությունները, էմոցիոնալ անկայունությունը և անձի կառուցվածքային փոփոխությունները, որոնք հաճախ ուղեկցվում են ճանաչողական դեֆիցիտներով և վարքային դիսհարմոնիայի տարբեր աստիճաններով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դիֆերենցիալ ախտորոշմանը՝ տարբերակելով օրգանական հիմքով խանգարումները ֆունկցիոնալ հոգեսեռական խանգարումներից, էնդոգեն հոգեկան հիվանդություններից և էքսոգեն գործոններով պայմանավորված վիճակներից։ Քննարկվում են նաև բուժման համալիր մոտեցումները՝ դեղորայքային թերապիա, նեյրոմետաբոլիկ միջոցներ, հոգեթերապևտիկ միջամտություններ և վարքային վերականգնողական ծրագրեր, որոնք ուղղված են ինչպես նյարդաբանական հիմքի, այնպես էլ հոգեբանական և սոցիալական հետևանքների մեղմմանը։

Лингвистика

Գիրքը նախատեսված է հայերեն կարդալ սովորելու առաջին քայլերն անող երեխաների և սկսնակ ընթերցողների համար։ Այն ներկայացնում է հայոց այբուբենը՝ որպես գրագիտության հիմք, և ընթերցողին աստիճանաբար ծանոթացնում տառերի ճանաչման, դրանց հնչյունային արժեքների ընկալման, տառերի միավորման ու վանկերի կազմության սկզբունքներին։ Այբբենարանի ուսուցողական կառուցվածքը ենթադրում է պարզից դեպի բարդ անցում՝ սկզբում կենտրոնանալով առանձին տառերի և հնչյունների յուրացման վրա, ապա անցնելով վանկերի, բառերի և կարճ ընթերցանության միավորների կազմմանը։ Վերնագրում ընդգծված զվարճալի և դյուրին ուսուցման մոտեցումը մատնանշում է նյութը սկսնակների համար մատչելի ու հետաքրքրաշարժ դարձնելու ձգտումը՝ ընթերցանության առաջին փորձը վերածելով աստիճանական և խրախուսող գործընթացի։ Վանկատման վարժությունները կարող են նպաստել բառերի հնչյունային կառուցվածքի ըմբռնմանը, ճիշտ արտասանությանը, կարդալու սահունության և ինքնուրույն ընթերցելու կարողության զարգացմանը։ Նման դասագրքերը կարևոր դեր են ունեցել հայերեն տարրական կրթության տարածման, երեխաների գրագիտության ձևավորման և մայրենի լեզվի ուսուցման մեթոդների կատարելագործման գործում։ Այն արժեքավոր է նաև հայ մանկավարժական մտքի և այբբենարանային գրականության պատմության ուսումնասիրության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես են կազմակերպվել հայերեն կարդալու սկզբնական ուսուցումն ու գրավոր խոսքի յուրացումը։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Религия

Նյութը կարող է անդրադառնալ Հռոմի պապի հոգևոր հեղինակությանը, կաթոլիկ եկեղեցու ազդեցությանը, Իտալիայի քաղաքական իրադարձություններին և եկեղեցական ու աշխարհիկ իշխանությունների փոխհարաբերություններին։ Պապական հաստատությունը դարեր շարունակ նշանակալի դեր է ունեցել ոչ միայն կրոնական կյանքում, այլև Իտալիայի պետական կազմավորման, հասարակական հարաբերությունների, մշակույթի և միջազգային քաղաքականության մեջ։ Այդ պատճառով նման թեմայով աշխատությունը կարող է ընթերցողին ծանոթացնել պապական իշխանության պատմական նշանակությանը, նրա ազդեցության սահմաններին և իտալական հասարակության հետ ունեցած կապերին։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև այն տեսանկյունից, թե ինչպես էին XIX դարի հայալեզու հրատարակություններում ներկայացվում եվրոպական պետությունների պատմությունը, կրոնական հաստատությունները և քաղաքական զարգացումները։ Այն կարող է օգտակար լինել Իտալիայի պատմությամբ, կաթոլիկ եկեղեցու անցյալով, եվրոպական քաղաքական մտքի զարգացմամբ և հայ հասարակության՝ եվրոպական պատմական իրադարձությունների ընկալմամբ հետաքրքրվողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը հայերեն բառարանագրության կարևոր բնույթի լեզվաբանական ձեռնարկ է, որի հիմնական նպատակն է գրաբարից աշխարհաբար անցումը դարձնել առավել հասկանալի և մատչելի՝ ներկայացնելով դասական հայերենի բառապաշարի իմաստները աշխարհաբարի միջոցով։ Այն նվիրված է հայերենի երկու կարևոր լեզվական ձևերի՝ գրաբարի և աշխարհաբարի միջև բառային ու իմաստային կապերի բացահայտմանը և ծառայում է որպես լեզվական միջնորդ դասական գրական լեզվով ստեղծված բնագրերը հասկանալու և ժամանակակից խոսակցական ու գրական լեզվով դրանց բովանդակությունն ընկալելու համար։ Գրաբարը՝ որպես հայոց հին գրական լեզու, դարեր շարունակ եղել է հայ մատենագրության, պատմագրության, աստվածաբանական, փիլիսոփայական, գիտական և գեղարվեստական ստեղծագործությունների հիմնական լեզուն։ Այն պահպանել է հայ ժողովրդի հոգևոր, մշակութային և պատմական ժառանգության մեծ մասը, սակայն ժամանակի ընթացքում լեզվական փոփոխությունների հետևանքով նրա բառապաշարը, քերականական կառուցվածքը և արտահայտչական ձևերը աստիճանաբար հեռացել են աշխարհաբարի բնական զարգացման ուղուց։ Այս հանգամանքը ստեղծել է դասական հայերենով գրված երկերը նոր լեզվական միջավայրում ընկալելի դարձնելու անհրաժեշտություն, ինչին էլ ծառայել է գրաբարից աշխարհաբար բառարանագրական աշխատանքների զարգացումը։ Բառարանի հիմնական բովանդակային ուղղությունը գրաբարյան բառերի իմաստների բացատրությունն ու դրանց աշխարհաբար համարժեքների ներկայացումն է։ Այս եղանակով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում հասկանալու հին հայերեն բառերի նշանակությունը, ճանաչելու դրանց գործածության առանձնահատկությունները և բացահայտելու այն իմաստային կապերը, որոնք պահպանվել կամ փոփոխվել են լեզվի պատմական զարգացման ընթացքում։ Բառային նյութի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն առանձին բառերի իմաստները յուրացնելու, այլև գրաբարի ընդհանուր բառապաշարային համակարգը ճանաչելու համար։ Բառերի նշանակությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս նկատելու լեզվական շարունակականությունը, իմաստային տեղաշարժերը, հոմանիշային հարաբերությունները և բառերի կիրառության պատմական առանձնահատկությունները։ Աշխատության կարևոր նշանակություններից է նաև գրաբարյան բնագրերի ընթերցանության և մեկնաբանության գործընթացին աջակցելը։ Հայ հին գրականության ուսումնասիրությունը հաճախ պահանջում է բառային հատուկ գիտելիքներ, քանի որ բազմաթիվ բառեր ժամանակակից լեզվում այլևս չեն գործածվում, ստացել են նոր իմաստներ կամ պահպանվել են միայն որոշակի գրական ու մասնագիտական ոլորտներում։ Նման բառարանն օգնում է հաղթահարելու այդ լեզվական դժվարությունները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով անմիջականորեն հասկանալու բնագրի բառապաշարը և ավելի խորությամբ ընկալելու դրա բովանդակությունը։ Միաժամանակ այն նպաստում է աշխարհաբարի բառապաշարի հարստացմանը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հայերենի պատմական բառային շերտերին և դրանց արտահայտչական հնարավորություններին։ Լեզվաբանական առումով աշխատությունը կարևոր է պատմական բառարանագրության, բառիմաստաբանության և հայերենի զարգացման ուսումնասիրության համար։ Գրաբարի ու աշխարհաբարի միջև բառային համապատասխանությունների ներկայացումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայերենի պատմական շարունակականությունը, բառերի իմաստային փոփոխությունները և լեզվական տարբեր փուլերի փոխհարաբերությունները։ Այն նաև արտացոլում է լեզվական միջնորդության այն սկզբունքը, որի համաձայն՝ հին գրական ժառանգության պահպանումը պետք է զուգակցվի դրա հասանելիության ընդլայնման հետ։ Աշխատության գործնական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ միջոց ինչպես գրաբար սովորողների, այնպես էլ պատմական, կրոնական և գեղարվեստական բնագրերով զբաղվող ընթերցողների համար։ Բառարանի միջոցով հնարավոր է զարգացնել բառապաշարային գիտելիքները, կատարելագործել լեզվական համեմատության հմտությունները և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայերենի պատմական բառային համակարգի մասին։ Պատմական և մշակութային առումով այն կարևոր տեղ ունի տասնիններորդ դարի հայ լուսավորական ու լեզվաբանական մտքի զարգացման համատեքստում։ Այդ ժամանակաշրջանում աշխարհաբարի տարածումը, գրաբարի ուսուցման կազմակերպումը և հին մատենագրության հասանելիության ապահովումը հայ կրթական ու մշակութային կյանքի կարևոր խնդիրներից էին։ Գրաբարի և աշխարհաբարի միջև կապող օղակ ստեղծող բառարանները նպաստում էին ազգային գրական ժառանգության պահպանմանը և նոր սերունդների հաղորդակցությանը դասական հայերենով ստեղծված մշակութային արժեքների հետ։ Այսպիսի աշխատությունները նաև կարևոր դեր էին կատարում հայերեն լեզվաբանական եզրաբանության և բառարանագրական մեթոդների զարգացման գործում։ Գիրքը արժեքավոր է հայ բառարանագրության պատմության, գրաբարի և աշխարհաբարի փոխհարաբերությունների, պատմական բառագիտության և հայ լեզվամշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանների, բանասերների, գրաբարի մասնագետների, հայ մատենագրության ուսումնասիրողների, թարգմանիչների, ուսուցիչների և հայոց լեզվի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Իր նշանակությամբ աշխատությունը ոչ միայն բառային բացատրությունների ժողովածու է, այլև հայերենի պատմական տարբեր փուլերը միմյանց կապող կարևոր լեզվական գործիք, որը նպաստում է դասական գրավոր ժառանգության պահպանմանը, ուսումնասիրմանը և ժամանակակից ընթերցողին հասանելի դարձնելուն։

Математика

Ֆիզիկական և նյութագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լայն արգելված գոտի ունեցող լազերային մոնոբյուրեղներում ճառագայթման հետևանքով առաջացող արատների և խառնուրդային իոնների էլեկտրոնային գրգռումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բյուրեղային կառուցվածքում ճառագայթային ազդեցությամբ ձևավորվող փոփոխությունները, արատային կենտրոնների առաջացման մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը նյութի էլեկտրոնային ու օպտիկական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խառնուրդային իոնների էներգիական վիճակներին, էլեկտրոնային անցումներին, գրգռման և էներգիայի փոխանցման գործընթացներին։ Վերլուծվում են ճառագայթային արատների և ակտիվ խառնուրդային կենտրոնների փոխազդեցությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությունը լույսի կլանման, ճառագայթման և լազերային հատկությունների վրա։ Քննարկվում են բյուրեղների սպեկտրային բնութագրերի փոփոխությունները և տարբեր արտաքին ազդեցությունների պայմաններում էլեկտրոնային վիճակների վարքագիծը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են լազերային նյութերի ֆիզիկական հատկությունների ավելի խոր ըմբռնման, դրանց ճառագայթային կայունության գնահատման և անհրաժեշտ օպտիկական բնութագրերով նյութերի մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, լազերային ֆիզիկայի, օպտիկայի և նյութագիտության ոլորտների հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։