Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionMedicine
Երեխաների ատամների կարծր հյուսվածքների կրակալման արդյունավետության բարձրացումը ռեմիներալիզացնող միջոցների կիրառմամբ
Այս աշխատանքը նվիրված է երեխաների ատամների կարծր հյուսվածքների կրակալման գործընթացի բարելավման և կարիեսի կանխարգելման արդյունավետության բարձրացման ուսումնասիրությանը՝ ռեմիներալիզացնող միջոցների կիրառման միջոցով։ Հեղինակը վերլուծում է էմալի դե- և ռեմիներալիզացիայի դինամիկ հավասարակշռությունը, որի խախտումը հանդիսանում է կարիեսային գործընթացների հիմնական պատճառը մանկական տարիքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆտորիդային պատրաստուկների, կալցիում-ֆոսֆատային համալիրների և նոր սերնդի ռեմիներալիզացնող գելերի ու լաքերի ազդեցության մեխանիզմներին, որոնք նպաստում են ատամի էմալի միկրոկառուցվածքի վերականգնմանը և դիմադրողականության բարձրացմանը թթվային միջավայրի նկատմամբ։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպումը դպրոցական և նախադպրոցական տարիքի երեխաների շրջանում՝ ընդգծելով հիգիենայի ուսուցման, սննդային գործոնների վերահսկման և պարբերական ստոմատոլոգիական զննման կարևորությունը։ Ներկայացվում են կլինիկական դիտարկումների արդյունքներ, որոնք ցույց են տալիս ռեմիներալիզացնող թերապիայի արդյունավետությունը վաղ փուլերի կարիեսի կանխարգելման և էմալի կայունության բարձրացման գործում։ Շեշտվում է, որ համալիր կանխարգելիչ մոտեցումը, որը համադրում է տեղային ռեմիներալիզացիոն միջոցներ և վարքագծային փոփոխություններ, հանդիսանում է երեխաների ատամնային առողջության պահպանման հիմնական ռազմավարություններից մեկը։
Updated: 2026-09-05
Agriculture
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1983, Июнь, №6)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։
Updated: 2026-11-02
Literature
Ժոզեֆ Բալսամո․ բժշկի մը հիշատակները, հատոր Ե
Հրատարակությունը բազմահատոր գեղարվեստական երկի հինգերորդ մասն է՝ նվիրված Ժոզեֆ Բալսամոյի կերպարին և նրա հիշատակների ձևով ներկայացվող պատմությանը։ Ժոզեֆ Բալսամո անունը հայտնի է Ալեքսանդր Դյումայի պատմավեպից, որտեղ պատկերվում է 18-րդ դարի եվրոպական հասարակական կյանքը՝ քաղաքական ինտրիգների, գաղտնի ընկերությունների, կրոնական ու հասարակական հակասությունների և անհատների ճակատագրերի փոխկապակցվածությամբ։ Ստեղծագործության գեղարվեստական աշխարհում պատմական միջավայրն ու հորինված իրադարձությունները միահյուսվում են՝ ստեղծելով արկածային և դրամատիկ պատում։ Բալսամոյի կերպարը կապված է խորհրդավորության, ազդեցության ձգտման և հասարակական իրադարձությունների կուլիսային ընթացքի հետ, իսկ նրա շուրջ զարգացող պատմությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու իշխանության, գիտելիքի, հավատալիքների և մարդկային հավակնությունների փոխհարաբերությունները։ Հատորի առանձին բովանդակությունը միայն մատենագիտական տվյալներով հնարավոր չէ ամբողջությամբ վերակազմել, սակայն այն շարունակում է բազմամաս պատմողական երկի ընդհանուր ընթացքը՝ ընթերցողին կապելով նախորդ մասերում ներկայացված կերպարների ու իրադարձությունների հետ։ Այսպիսի թարգմանական հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել եվրոպական պատմավեպի տարածման և հայալեզու ընթերցողների գրական հետաքրքրությունների ընդլայնման գործում։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն թարգմանական գրականության, պատմավեպի զարգացման և եվրոպական գրականության հայերեն ընդունման պատմության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-10-29
Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1989, Մարտ, թիվ 9)
Այս մատենագիտական աշխատությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների, գիտական ուսումնասիրությունների և տեղեկատվական նյութերի համակարգմանը ու ներկայացմանը։ Գրքում ամփոփված են մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ մատենագիտական տվյալներ՝ ստեղծելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի վերաբերյալ արժեքավոր տեղեկատվական շտեմարան։ Աշխատությունը կազմված է որպես ընթացիկ գրականության տեղեկատու, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մասնագետներին արագ հասանելի դարձնել նոր հրատարակությունների մասին տեղեկությունները՝ ներառելով գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ գիտական ու մշակութային նյութերի նկարագրությունները։ Այն կարևոր աղբյուր է խորհրդային շրջանի հայկական մշակույթի և արվեստի պատմության ուսումնասիրման համար՝ հնարավորություն տալով հետևել տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական, ստեղծագործական և հրատարակչական գործընթացներին։ Գիրքը նպաստում է գրադարանային, արխիվային և գիտահետազոտական աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպմանը՝ պահպանելով մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է մշակութաբանների, արվեստաբանների, պատմաբանների, գրականագետների, մատենագետների, գրադարանավարների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի մշակույթի և արվեստի պատմությամբ ու դրա վերաբերյալ գրական աղբյուրներով։
Updated: 2026-11-02
Economics
Տնտեսաձևերի զարգացման և արտադրության արդյունավետության բարձրացման տնտեսական հիսնախնդիրները ՀՀ ագրոպարենային համակարգում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրոպարենային համակարգում տնտեսաձևերի զարգացման և արտադրության արդյունավետության բարձրացման հիմնական տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման տարբեր ձևերը, դրանց զարգացման առանձնահատկությունները և շուկայական տնտեսության պայմաններում դրանց արդյունավետ գործունեության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրոպարենային համակարգի առանձին օղակների փոխկապակցվածությանը, արտադրության կազմակերպման արդյունավետությանը, ռեսուրսների օգտագործմանը և գյուղատնտեսական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել արտադրության ծախսերի, եկամտաբերության, աշխատանքի արտադրողականության, նյութական և ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման, ինչպես նաև տեխնիկական ու կազմակերպական գործոնների ազդեցությունը արտադրության արդյունքների վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև գյուղատնտեսական տնտեսությունների զարգացման համար անհրաժեշտ տնտեսական պայմանների վերլուծությունը՝ հաշվի առնելով շուկայի պահանջները, արտադրողների հնարավորությունները, պետական աջակցության մեխանիզմները և ոլորտի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտելու այն գործոններն ու խոչընդոտները, որոնք սահմանափակում են ագրոպարենային համակարգի արդյունավետ զարգացումը, և ներկայացնելու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գյուղատնտեսական արտադրության ինտենսիվացմանը, նոր տեխնոլոգիաների ներդրմանը, արտադրական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը և գյուղատնտեսական տնտեսությունների տնտեսական կայունության ամրապնդմանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է Հայաստանի ագրարային տնտեսության զարգացման գործընթացները հասկանալու տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ագրարային ոլորտի մասնագետներին, գյուղատնտեսական կազմակերպությունների ղեկավարներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին և տնտեսագիտական ու գյուղատնտեսական կրթություն ստացող ուսանողներին։
Updated: 2026-09-13
Linguistics
Ազգամշակութային բաղադրիչը որպես թարգմանական խնդիր (Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտ» վեպի հիման վրա)
Թարգմանագիտական և լեզվամշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գեղարվեստական տեքստում արտահայտված ազգային ու մշակութային առանձնահատկությունների փոխանցման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ իսպանական դասական վեպի նյութի հիման վրա։ Քննության են առնվում մշակութային իրողությունների, կենցաղային հասկացությունների, պատմական ու հասարակական երևույթների, դարձվածքների, հատուկ անունների և ազգային մտածողությունն արտացոլող լեզվական միավորների թարգմանության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ սկզբնաղբյուրի մշակութային իմաստները չունեն անմիջական համարժեքներ թարգմանվող լեզվում և պահանջում են համապատասխան թարգմանական ռազմավարությունների կիրառում։ Վերլուծվում են համարժեքության պահպանման, բացատրական փոխանցման, հարմարեցման և մշակութային երանգների հնարավորինս ամբողջական վերարտադրման մոտեցումները։ Քննարկվում է նաև թարգմանչի դերը սկզբնաղբյուրի ազգային ինքնատիպությունը պահպանելու և միաժամանակ թարգմանությունը ընթերցողի համար հասկանալի դարձնելու գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածությունը գեղարվեստական թարգմանության մեջ և գնահատելու մշակութային բաղադրիչների ազդեցությունը թարգմանական որոշումների վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թարգմանագիտության, իսպանագիտության, լեզվաբանության և համեմատական գրականագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-04