Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1950 (1991, Հուլիս)

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մարդու բարձրագույն կրթության իրավունքի սահմանադրական հիմունքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են կրթության իրավունքի՝ որպես մարդու հիմնարար սոցիալական իրավունքներից մեկի, սահմանադրական ամրագրումը և դրա իրականացման իրավական մեխանիզմները ՀՀ իրավական համակարգում։ Հեղինակը վերլուծում է բարձրագույն կրթության իրավունքի բովանդակությունը, դրա կապը պետության սոցիալական պարտավորությունների հետ և կրթության մատչելիության, հավասարության ու որակի սահմանադրական երաշխիքները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են պետական կրթական քաղաքականության իրավական հիմքերը, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ինքնավարության սահմանները և պետական վերահսկողության մեխանիզմները։ Ներկայացվում են նաև միջազգային իրավական փաստաթղթերի՝ մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի և այլ կոնվենցիաների ազդեցությունը ՀՀ կրթական համակարգի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության իրավունքի իրականացման գործնական խնդիրներին՝ սոցիալական անհավասարություն, ֆինանսավորման սահմանափակումներ և կրթական հնարավորությունների հասանելիություն։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, կրթական քաղաքականության մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, ուսանողների և մարդու իրավունքներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Կրոն

Գիրքն ընդգրկում է Աստվածաշնչի Հին և Նոր կտակարանները՝ քրիստոնեական հավատքի սուրբ գրությունների ամբողջությունը, որը կարևորագույն տեղ է զբաղեցնում կրոնական կյանքի, աստվածաբանական մտքի և քրիստոնեական մշակույթի ձևավորման մեջ։ Հին կտակարանը ներառում է հրեական ժողովրդի հոգևոր ու պատմական ժառանգության հետ կապված գրություններ, ինչպես նաև ստեղծագործություններ, որոնք անդրադառնում են աշխարհի արարչագործությանը, մարդու և Աստծու հարաբերությանը, հավատքի, ուխտի, օրենքի, արդարության և մարգարեական պատգամների թեմաներին։ Դրա կազմում ընդգրկված են պատմական, օրենսդրական, իմաստասիրական, բանաստեղծական և մարգարեական բնույթի գրքեր, որոնք արտացոլում են աստվածաշնչյան ավանդության բազմազանությունը։ Նոր կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, ուսմունքի, գործունեության, մահվան և հարության, ինչպես նաև առաքյալների քարոզչության և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Այն ներառում է Ավետարանները, Առաքելական գործերը, առաքելական թղթերը և Հայտնության գիրքը՝ ներկայացնելով քրիստոնեական հավատի հիմնարար գաղափարներն ու բարոյական սկզբունքները։ Աստվածաշնչյան գրությունները կարևոր աղբյուր են քրիստոնեական աստվածաբանության, եկեղեցական ուսմունքի, ծիսական կյանքի և հոգևոր դաստիարակության համար։ Դրանք անդրադառնում են սիրո, ողորմության, հավատարմության, ներողամտության, արդարության և մարդու բարոյական պատասխանատվության հարցերին՝ առաջարկելով հոգևոր ու բարոյական ուղենիշներ։ Հայ մշակույթի պատմության մեջ Աստվածաշունչն առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայ գրավոր լեզվի, թարգմանական ավանդույթի, գրականության, կրթության և եկեղեցական կյանքի զարգացման տեսանկյունից։ Հայերեն սուրբգրային հրատարակությունները նպաստել են քրիստոնեական գիտելիքի տարածմանը, հայալեզու հոգևոր ընթերցանության հաստատմանը և ազգային մշակութային ժառանգության պահպանմանը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի աստվածաշնչագիտության, հայագիտության, եկեղեցու պատմության և կրոնական գրականության ուսումնասիրության համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար աղբյուր քրիստոնեական հավատքի, սուրբգրային տեքստերի և դրանց մշակութային ազդեցության հետազոտման նպատակով։

Մշակույթ

Հրատարակությունը մատենագիտական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որը համակարգված տեղեկություններ է ներկայացնում Հայկական ԽՍՀ մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր գրականության վերաբերյալ։ Այն նպատակ ունի մեկտեղել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված գրքերի, գիտական աշխատությունների, հոդվածների, ժողովածուների և այլ նյութերի մատենագիտական տվյալները՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումն ու ընտրությունը։ Ներկայացված գրականությունը կարող է ընդգրկել մշակութային կյանքի և արվեստի տարբեր ուղղություններ՝ կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, ճարտարապետություն, դեկորատիվ-կիրառական արվեստ, ժողովրդական ստեղծագործություն, մշակութային ժառանգության պահպանում և հարակից ոլորտներ։ Մատենագիտական տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս հետևել խորհրդային Հայաստանի մշակութային և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների զարգացմանը, բացահայտել տվյալ ժամանակաշրջանում առավել ակտիվ ուսումնասիրվող թեմաներն ու մասնագիտական հետաքրքրությունների շրջանակը։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմական և աղբյուրագիտական նշանակություն, քանի որ հավաքված տվյալները կարող են օգտագործվել Հայաստանի մշակութային կյանքի, արվեստագիտական մտքի և համապատասխան գիտական գրականության պատմության ուսումնասիրության ժամանակ։ Համակարգված մատենագիտական գրառումները նպաստում են հետազոտական աշխատանքի կազմակերպմանը, թեմատիկ գրականության ցանկերի կազմմանը և անհրաժեշտ հրապարակումների հայտնաբերմանը։ Տեղեկատուն կարող է ծառայել որպես օժանդակ տեղեկատվական աղբյուր գրադարանային և գիտահետազոտական գործունեության ընթացքում։ Այն նախատեսված է մատենագետների, գրադարանավարների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, պատմաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Բժշկություն

Այս գիտաբժշկական հետազոտությունը նվիրված է երեխաների շրջանում պարբերական հիվանդության (համաճարակային-գենետիկ բնույթի աուտոբորբոքային խանգարման) բուժման ժամանակակից մոտեցումների և բջջաթաղանթային ֆոսֆոլիպիդների փոխանակության խանգարումների շտկման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումները, սրացման և ռեմիսիայի փուլերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պաթոգենեզում բջջաթաղանթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների դերը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է թաղանթային ֆոսֆոլիպիդների նյութափոխանակության խանգարումները՝ ընդգծելով դրանց կապը բորբոքային գործընթացների ակտիվացման, բջջային ազդանշանային ուղիների դիսֆունկցիայի և իմունային պատասխանի փոփոխությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժական մոտեցումներին՝ ներառյալ դեղորայքային թերապիան, մետաբոլիկ ուղղիչ միջոցները և թաղանթակայունության վերականգնման ռազմավարությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև կլինիկական դիտարկումների և լաբորատոր հետազոտությունների տվյալներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել բուժման արդյունավետությունը և հիվանդության ընթացքի բարելավման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարևոր է մանկաբուժության, գենետիկայի, իմունոլոգիայի և կենսաքիմիայի ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով պարբերական հիվանդության ավելի խորը ըմբռնմանը և բուժման օպտիմալացմանը։

Պատմություն

Նյութը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ տեղի ունեցած իրադարձությունների հետևանքով առաջացած ժողովրդագրական և հումանիտար փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով էթնիկ հայ բնակչության տեղահանության, անվտանգության խնդիրների և տարածաշրջանի սոցիալ-քաղաքական իրավիճակի վրա։ Այն ներկայացնում է մարդկանց անձնական պատմությունները, ապրումների և որոշումների դրդապատճառները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են հակամարտությունները և քաղաքական զարգացումները ազդում համայնքների, ընտանիքների և անհատների կյանքի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում բնակչության հեռացման պատճառներին, հարկադրական տեղաշարժի հետևանքներին, ինքնության պահպանման հարցերին և տարածաշրջանի ապագայի վերաբերյալ մտահոգություններին։ Նյութը կարևոր է ժամանակակից հակամարտությունների, փախստականների խնդիրների, մարդու իրավունքների պաշտպանության և Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքական վերլուծաբաններին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, հետազոտողներին և բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են հասկանալ հակամարտությունների մարդկային ազդեցությունը։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ռազմավարական կառավարման արդյունավետության գնահատմանը հանրային կառավարման համակարգում՝ Հայաստան-ի օրինակով։ Աշխատությունում վերլուծվում են պետական կառավարման ռազմավարական պլանավորման մեխանիզմները, քաղաքականությունների ձևավորման և իրականացման փուլերը, ինչպես նաև արդյունքահենք կառավարման գործիքների կիրառման արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կառույցների ինստիտուցիոնալ կարողություններին, որոշումների կայացման համակարգերին և միջգերատեսչական համագործակցության մակարդակին, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն կառավարման որակի վրա։ Քննարկվում են նաև հանրային հատվածի բարեփոխումների ընթացքը, ռազմավարական փաստաթղթերի իրագործման մոնիթորինգի և գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև միջազգային փորձի կիրառելիությունը տեղական պայմաններում։ Աշխատությունը ընդգծում է ռազմավարական կառավարման դերը պետական քաղաքականությունների արդյունավետության բարձրացման, ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործման և երկարաժամկետ զարգացման նպատակների ապահովման գործում։