Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1950 (1991, Հուլիս)

Medicine

Կենսաբժշկական և դեղաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի ֆլորայի որոշ դեղաբույսերից ստացված լուծամզվածքների ակնապաշտպան հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանցում առկա նեյրոակտիվ ամինաթթուների և անտոցիանների կենսաբանական նշանակության համատեքստում։ Քննության են առնվում ընտրված բուսական հումքի կենսաակտիվ բաղադրիչները, լուծամզվածքների ստացման առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը տեսողական համակարգի բջջային ու կենսաքիմիական գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ամինաթթուների և անտոցիանների հակաօքսիդանտ ու կենսակարգավորիչ հատկություններին, ինչպես նաև դրանց համակցված ազդեցության ուսումնասիրմանը։ Վերլուծվում են բուսական լուծամզվածքների բաղադրության և կենսաբանական ակտիվության միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև աչքի հյուսվածքների պաշտպանական մեխանիզմներում դրանց դերը։ Քննարկվում են դեղաբույսերի կենսաակտիվ նյութերի հետազոտման, հատկությունների գնահատման և դեղագործական նպատակներով դրանց օգտագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու պատկերացումները բուսական ծագման կենսաակտիվ միացությունների ակնապաշտպան ներուժի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դեղաբանության, բուսաքիմիայի, ակնաբուժության և դեղագործական կենսատեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Այս աշխատությունը անդրադառնում է Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումային ծրագրերի մշակման և իրականացման բարդություններին՝ դիտարկելով ինչպես պետական քաղաքականության ձևավորման տրամաբանությունը, այնպես էլ գործնական մակարդակում առաջացող կառավարչական, ֆինանսական և ինստիտուցիոնալ խնդիրները։ Գրքում վերլուծվում են ներդրումային միջավայրի ձևավորման վրա ազդող հիմնական գործոնները, այդ թվում՝ օրենսդրական կարգավորումները, հարկային համակարգի առանձնահատկությունները, ենթակառուցվածքների զարգացման մակարդակը և միջազգային ներդրողների ներգրավման խոչընդոտները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ծրագրերի պլանավորման փուլում կատարվող սխալներին, ռեսուրսների ոչ արդյունավետ բաշխմանը և պետական ու մասնավոր հատվածների համագործակցության թույլ կողմերին, որոնք հաճախ հանգեցնում են նախագծերի ուշացման կամ ամբողջական ձախողման։ Միաժամանակ ներկայացվում են առաջարկություններ՝ ուղղված ներդրումային քաղաքականության բարելավմանը, արդյունավետ մոնիթորինգի մեխանիզմների ներդրմանը և երկարաժամկետ տնտեսական աճի ապահովմանը։ Վերլուծությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ փորձելով ցույց տալ, թե ինչպես կարելի է բարձրացնել ներդրումային ծրագրերի կենսունակությունն ու արդյունավետությունը Հայաստանի տնտեսության պայմաններում։

Literature

Արփիարյան. Երկեր աշխատությունը հայ գրականության կարևոր ժողովածուներից է, որը ներկայացնում է արձակագիր և հրապարակախոս Արպիար Արփիարյանի ստեղծագործությունները՝ ընդգրկելով նրա պատմվածքները, հրապարակախոսական հոդվածները և գրական այլ գործեր, որոնք արտացոլում են XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի արևմտահայ հասարակական ու մշակութային կյանքը, ժողովածուն բացահայտում է հեղինակի սոցիալական քննադատությունը, ազգային խնդիրների նկատմամբ վերաբերմունքը և ռեալիստական գրական ուղղության առանձնահատկությունները, նրա ստեղծագործություններում հաճախ շեշտվում են հասարակական անարդարությունները, մարդու արժանապատվության հարցերը և ազգային ինքնության պահպանման խնդիրները, միաժամանակ ընդգծելով արևմտահայ գրականության զարգացման գործընթացում նրա ներդրումը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ գրականության պատմության և գրականագիտության համար։

Linguistics

Հրատարակությունը նվիրված է գրաբարի՝ հայերենի դասական գրական լեզվի ուսուցմանը և ներկայացնում է ուսումնական դասընթացի երկրորդ տարվա նյութը։ Գրաբարը հայ մշակույթի, մատենագրության և եկեղեցական գրականության պատմական լեզուն է, որով ստեղծվել են բազմաթիվ կարևոր երկեր՝ պատմագրական, փիլիսոփայական, աստվածաբանական, թարգմանական և գեղարվեստական բնույթի։ Դրա ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրավոր ժառանգությունը բնագրով ընթերցելու, լեզվի պատմական զարգացման առանձնահատկությունները հասկանալու և դասական հայերենի քերականական ու բառապաշարային համակարգին ծանոթանալու համար։ Երկրորդ տարվա դասընթացի ձևաչափը ենթադրում է ուսուցման շարունակականություն և նախկինում ձեռք բերված գիտելիքների խորացում՝ նպաստելով գրաբարի լեզվական կառուցվածքի և գրավոր խոսքի յուրացմանը։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել հայագիտական կրթության մեջ՝ ապահովելով գրաբարի համակարգված ուսուցումը և ընթերցողների պատրաստումը դասական հայերենով ստեղծված գրականության ուսումնասիրությանը։ 19-րդ դարի հայերեն լեզվաբանական և ուսումնական գրականության զարգացումը կապված էր ազգային կրթության, լեզվական գիտելիքների տարածման և պատմական գրավոր ժառանգության նկատմամբ հետաքրքրության պահպանման հետ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է գրաբարի դասավանդման պատմության, հայ լեզվաբանական մտքի զարգացման և հայերեն դասագրքերի կազմման ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել բանասերներին, հայագետներին, լեզվաբաններին, ուսուցիչներին և դասական հայերենով գրավոր աղբյուրներ ուսումնասիրող ընթերցողներին։

Linguistics

Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ. Գործնական աշխատանքների ձեռնարկ հումանիտար ֆակուլտետների ուսանողների համար-ը գործնական ուղղվածությամբ ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է հումանիտար ֆակուլտետների ուսանողների համար և նպատակ ունի զարգացնել հայոց լեզվի գործնական կիրառման հմտությունները, խոսքի մշակույթը և գրավոր ու բանավոր հաղորդակցության ճշտությունն ու արդյունավետությունը, աշխատությունում ընդգրկված են լեզվական նորմերի՝ ուղղագրության, կետադրության, բառապաշարի և քերականության կիրառման վարժություններ, ինչպես նաև խոսքի կառուցման, ոճաբանական ճիշտ ընտրության և հաղորդակցական իրավիճակներին համապատասխան արտահայտվելու վերաբերյալ առաջադրանքներ, հատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշտոնական, գիտական և հրապարակախոսական խոսքի առանձնահատկություններին, սխալների վերլուծությանը և դրանց ուղղման մեթոդներին, միաժամանակ ներկայացվում են լեզվի մշակույթի հիմնարար սկզբունքները՝ հստակություն, տրամաբանություն, ճշգրտություն և արտահայտչականություն, որոնք անհրաժեշտ են մասնագիտական և հասարակական հաղորդակցության մեջ, ձեռնարկը նպատակ ունի ոչ միայն ամրապնդել տեսական գիտելիքները, այլ նաև ձևավորել լեզվական ինքնավստահություն և գրագետ խոսքի մշակույթ ապագա մասնագետների մոտ։

Literature

«Գյուլե»-ն հայերեն գրական ստեղծագործություն է, որի վերնագիրը կարող է մատնանշել կենտրոնական կերպարի անունը կամ ստեղծագործության հիմնական թեմայի հետ կապված անձնանուն։ Վերնագրի ձևը թույլ չի տալիս միանշանակ որոշել երկի ժանրը կամ սյուժեն, սակայն այն կարելի է ներկայացնել որպես 19-րդ դարի վերջի հայ գրական հրատարակություններից մեկը։ Այդ ժամանակաշրջանի հայ գրականության մեջ տարածված էին ինչպես անհատական ճակատագրերի ու մարդկային ապրումների գեղարվեստական պատկերումները, այնպես էլ ընտանեկան, կենցաղային և հասարակական հարաբերություններին անդրադարձող ստեղծագործությունները։ Նման երկերում հաճախ կարևորվում էին կերպարների ներաշխարհը, մարդկային փոխհարաբերությունները, բարոյական ընտրությունը և ժամանակի հասարակական միջավայրի ազդեցությունը անհատի կյանքի վրա։ Ստեղծագործությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրական ժառանգության ուսումնասիրության, 19-րդ դարի գրական հրատարակությունների, ժամանակաշրջանի լեզվական ու ոճական առանձնահատկությունների և գեղարվեստական թեմատիկայի հետազոտման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, հին տպագիր գրքերով և տվյալ ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու ուսումնասիրողների համար։