Հնդկաստանի պատմություն, մաս Բ

Religion

Հրատարակությունը ներկայացնում է Նոր Կտակարանի չորս կանոնական ավետարաններից մեկը՝ Հովհաննես առաքյալին վերագրվող ավետարանական երկը։ Այն առանձնանում է Հիսուս Քրիստոսի աստվածային բնության, նրա ինքնության, առաքելության և մարդկության փրկության վերաբերյալ աստվածաբանական խորքային շեշտադրումներով։ Ավետարանի բովանդակության առանցքում Քրիստոսի՝ որպես Աստծո Խոսքի և կյանքի աղբյուրի ընկալումն է, ինչպես նաև հավատքի, սիրո, ճշմարտության, հավիտենական կյանքի և Աստծո հետ հաղորդակցության գաղափարները։ Այն ներառում է Քրիստոսի խոսքերն ու ուսուցումները, նրա կատարած նշանների մասին պատմությունները, աշակերտների հետ զրույցները և վերջին օրերի իրադարձությունները։ Հովհաննեսի Ավետարանը կարևոր տեղ ունի քրիստոնեական դավանաբանության և եկեղեցական մեկնողական ավանդության մեջ՝ նպաստելով Հիսուս Քրիստոսի անձի ու ուսմունքի աստվածաբանական ընկալմանը։ Առանձին ավետարանի տեսքով հրատարակությունը կարևոր է նաև աստվածաշնչյան տեքստերի տարածման, հայերեն կրոնական ընթերցանության և 19-րդ դարի հայալեզու հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության համար:

Political Science

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է քաղաքական մշակույթի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերը Հայաստանի Հանրապետությունում՝ ընդգրկելով այն սոցիալական, պատմական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, որոնք ազդել են հասարակության քաղաքական վարքագծի, արժեքային համակարգերի և քաղաքական մասնակցության ձևերի վրա։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես են անկախության ձեռքբերումից հետո քաղաքական գործընթացները ձևավորել նոր քաղաքական մշակույթ՝ անցումային շրջանի բարդությունների, պետական ինստիտուտների կայացման և ժողովրդավարական կառավարման փորձերի համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիների քաղաքական գիտակցության փոփոխություններին, կուսակցական համակարգի զարգացմանը, ընտրական վարքագծի առանձնահատկություններին և քաղաքացիական հասարակության դերակատարմանը քաղաքական կյանքում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ավանդական և նոր արժեքների փոխազդեցությունը, քաղաքական մասնակցության աստիճանական ինստիտուցիոնալացումը և այն մարտահրավերները, որոնք ձևավորվում են քաղաքական մշակույթի արդիականացման գործընթացում։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության գոյության տարիներին հայկական կանոնավոր զինված ուժերի ձևավորման, կազմակերպական զարգացման և ռազմական գործունեության ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է անկախ պետականության հաստատումից հետո ազգային բանակի ստեղծման անհրաժեշտության, նախկին ռազմական կառույցների վերակազմավորման, հրամանատարական համակարգի ձևավորման և երկրի պաշտպանության կազմակերպման խնդիրների վրա։ Քննության են առնվում նորաստեղծ պետության ռազմաքաղաքական պայմանները, սահմանային անկայունությունը, նյութական և մարդկային սահմանափակ հնարավորությունները, ինչպես նաև այն մարտահրավերները, որոնց պայմաններում իրականացվում էր զինված ուժերի կառուցումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բանակի կազմակերպական կառուցվածքին, զորատեսակներին, զորամասերի համալրմանը, սպայական կազմի գործունեությանը, զինվորական պատրաստությանը, զորահավաքային համակարգին և ռազմական կառավարման մարմինների աշխատանքին։ Ներկայացվում է նախկին ռուսական բանակում ծառայած հայ սպաների և ռազմական գործիչների դերակատարությունը ազգային զինված ուժերի կայացման գործում, ինչպես նաև հայկական կամավորական և այլ ռազմական կազմավորումների փորձի օգտագործումը նոր պետական բանակի կազմակերպման ընթացքում։ Կարևորվում են ռազմական նախարարության և բարձրագույն հրամանատարության գործունեությունը, բանակի կառավարման կենտրոնացման, կարգապահության ամրապնդման և մարտունակության բարձրացման ուղղությամբ ձեռնարկված քայլերը։ Ուսումնասիրվում են նաև սպառազինության, զինամթերքի, հանդերձավորման, պարենային ապահովման, տրանսպորտի և ռազմական ենթակառուցվածքների հետ կապված դժվարությունները, որոնք անմիջական ազդեցություն էին ունենում զինված ուժերի հնարավորությունների վրա։ Բանակի գործունեությունը դիտարկվում է ժամանակաշրջանի ներքին և արտաքին քաղաքական զարգացումների համատեքստում՝ անդրադառնալով պետական սահմանների պաշտպանության, երկրի տարբեր շրջաններում անվտանգության ապահովման և ռազմական բախումների պայմաններում իրականացված գործողություններին։ Քննության են առնվում նաև հարևան պետությունների հետ հարաբերությունների ռազմական կողմերը և տարածաշրջանում ձևավորված ուժերի հարաբերակցությունը՝ ցույց տալով, թե արտաքին քաղաքական միջավայրն ինչպես էր ազդում ռազմական ծրագրավորման և զորքերի տեղաբաշխման վրա։ Առանձին նշանակություն է տրվում բանակի և պետական իշխանության փոխհարաբերություններին, ռազմական կառույցների դերին ներքին կայունության պահպանման գործում և զինված ուժերի նկատմամբ պետական վերահսկողության ձևավորմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև զինվորական կրթության, մասնագիտական պատրաստության և ազգային սպայական կադրերի ձևավորման խնդիրներին, որոնք կարևոր էին բանակի երկարաժամկետ զարգացման համար։ Վերլուծվում է, թե սահմանափակ տնտեսական ռեսուրսների, սոցիալական ծանր պայմանների և շարունակական ռազմաքաղաքական լարվածության պայմաններում որքանով էր հնարավոր ձևավորել կազմակերպված և մարտունակ պետական ռազմական համակարգ։ Ժամանակաշրջանի վերջին փուլը դիտարկվում է հանրապետության շուրջ ստեղծված բարդ ռազմաքաղաքական իրադրության և պետական համակարգի հետագա փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բանակի պատմությունը դիտարկել ոչ միայն առանձին ռազմական գործողությունների, այլև պետականաշինության ընդհանուր գործընթացի բաղկացուցիչ մասի տեսանկյունից՝ բացահայտելով ազգային զինված ուժերի նշանակությունը անկախ պետականության պաշտպանության և պետական հաստատությունների կայացման գործում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի Առաջին Հանրապետության, հայոց նորագույն պատմության, ռազմական պատմության և պետականաշինության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հայագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արդար դատաքննության իրավունքի սահմանադրաիրավական հիմքերի, բովանդակության և պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ մարդու հիմնարար իրավունքների և դատական իշխանության գործունեության համատեքստում։ Քննարկվում են արդար դատաքննության իրավունքի հասկացությունը, դրա իրավական բնույթը, պատմական զարգացումը և տեղը սահմանադրական իրավունքների ու ազատությունների համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ ամրագրված դատական պաշտպանության երաշխիքներին, անկախ և անաչառ դատարանի կողմից գործի քննության պահանջներին, դատավարության հրապարակայնությանը, ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրականացմանը և կողմերի դատավարական հավասարության սկզբունքին։ Ուսումնասիրվում են դատարանի մատչելիության, իրավաբանական օգնություն ստանալու, պաշտպանության իրավունքի իրականացման, մրցակցային դատավարության և դատական ակտերի հիմնավորվածության հետ կապված սահմանադրաիրավական հարցերը։ Դիտարկվում են արդար դատաքննության իրավունքի սահմանափակման թույլատրելիության, դատավարական երաշխիքների արդյունավետության և անձի իրավունքների պաշտպանության ընթացքում առաջացող իրավական հակասությունների հիմնախնդիրները։ Կարևորվում են դատական իշխանության անկախության, դատավորների անաչառության, դատարանների նկատմամբ հանրային վստահության և իրավունքի գերակայության ապահովման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով նախատեսված երաշխիքներին, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումներին և դրանց նշանակությանը Հայաստանի իրավական համակարգի զարգացման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել սահմանադրական դրույթները, դատավարական օրենսդրության կարգավորումները, Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանի որոշումները և միջազգային դատական պրակտիկան՝ բացահայտելու արդար դատաքննության իրավունքի իրացման առանձնահատկությունները։ Առանձնացվում են դատական պաշտպանության արդյունավետության բարձրացման, դատավարական իրավունքների խախտումների կանխարգելման, օրենսդրական կարգավորումների կատարելագործման և միջազգային իրավական չափանիշներին համապատասխանության ապահովման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի սահմանադրական արդարադատության, մարդու իրավունքների պաշտպանության, դատական համակարգի զարգացման և իրավական պետության սկզբունքների ամրապնդման հիմնախնդիրների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավապաշտպանների, սահմանադրական իրավունքի հետազոտողների և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Mathematics

Աշխատանքը նվիրված է երկշեղանկյուն մատրիցների կեղծադարձման ալգորիթմի կառուցմանը և դրա զուգահեռացման հնարավորությունների ուսումնասիրմանը։ Այն վերաբերում է թվային գծային հանրահաշվի կարևոր խնդիրներից մեկին՝ մատրիցների պսևդոինվերսիայի հաշվարկման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը և դրանց կիրառմանը ժամանակակից հաշվողական համակարգերում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են երկշեղանկյուն մատրիցների առանձնահատկությունները, ալգորիթմի կառուցման սկզբունքները, հաշվարկային բարդության գնահատումը և գործընթացների օպտիմալացման մոտեցումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ալգորիթմի զուգահեռ իրականացման խնդիրներին, հաշվողական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և բազմապրոցեսորային համակարգերում աշխատանքի արագացման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի բարձր արդյունավետությամբ հաշվողական մեթոդների, գիտական հաշվարկների և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների համար՝ օգտակար լինելով մաթեմատիկոսների, ծրագրավորողների, հետազոտողների և համակարգչային գիտությունների ոլորտով հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Literature

Այս նյութը վերաբերում է միջգրադարանային աբոնեմենտի (interlibrary loan) համակարգի կազմակերպման և գործառնական սկզբունքների ներկայացմանը՝ շեշտադրելով գրադարանների միջև համագործակցության կարևորությունը տեղեկատվական ռեսուրսների փոխանակման և ընթերցողների պահանջների արագ բավարարման գործընթացում։ Միջգրադարանային աբոնեմենտը դիտարկվում է որպես գրադարանային սպասարկման արդյունավետ ձև, որը հնարավորություն է տալիս մեկ գրադարանում բացակայող փաստաթղթերը, գրքերը կամ գիտական նյութերը ձեռք բերել այլ գրադարաններից՝ ապահովելով գիտելիքի հասանելիության ընդլայնում և տեղեկատվական հավասարության բարձրացում։ Նյութում առանձնացվում են ծառայության կազմակերպման հիմնական փուլերը՝ հարցման ձևակերպում, աղբյուր գրադարանի ընտրություն, նյութերի փոխանցում, օգտագործման պայմանների վերահսկում և վերադարձի ընթացակարգ։ Միաժամանակ ընդգծվում են ծառայության արդյունավետ աշխատանքի համար անհրաժեշտ պայմանները՝ միասնական կատալոգներ, արագ հաղորդակցման միջոցներ, հստակ կանոնակարգ և գրադարանների միջև կայուն համագործակցային ցանց։ Այս համակարգը դիտարկվում է որպես կարևոր գործիք գիտական, կրթական և մշակութային տեղեկատվության շրջանառության ապահովման համար։