Կաթնաթթվային բակտերիաների տեխնոլոգիական հատկությունների բարելավման գենետիկական մոտեցումների մշակումը

Մշակույթ

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է միջնադարյան ժողովրդապրոֆեսիոնալ երաժշտական ստեղծագործության լեզվաոճական առանձնահատկությունների բացահայտմանը և վերլուծությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով այն երաժշտական միջոցների, արտահայտչական սկզբունքների և ոճական հատկանիշների վրա, որոնց միջոցով ձևավորվել ու զարգացել է տվյալ ժամանակաշրջանի երաժշտական մտածողությունը։ Ուսումնասիրության հիմքում ժողովրդական և մասնագիտացված երաժշտական ստեղծագործության փոխհարաբերության գաղափարն է, քանի որ միջնադարյան երաժշտական մշակույթում այս երկու ոլորտները հաճախ գոյություն են ունեցել սերտ փոխազդեցության պայմաններում։ Ժողովրդական երաժշտական ավանդույթը կարող էր ծառայել որպես մեղեդիական, ռիթմական և ինտոնացիոն նյութի աղբյուր, իսկ մասնագիտական ստեղծագործությունը այդ նյութը վերամշակել, համակարգել և ենթարկել ավելի բարդ գեղարվեստական ու կառուցվածքային սկզբունքների։ «Ժողովդապրոֆեսիոնալ» երաժշտական ստեղծագործության ուսումնասիրությունը կարևոր է այն պատճառով, որ այն հնարավորություն է տալիս դիտարկել միջնադարյան երաժշտական մշակույթը ոչ միայն որպես ծիսական կամ եկեղեցական արվեստի պատմություն, այլև որպես աշխարհիկ և ժողովրդական ավանդույթների հետ փոխազդող բազմաշերտ համակարգ։ Այս միջավայրում ձևավորվող ստեղծագործությունները կարող էին արտահայտել հասարակության կենցաղը, աշխարհայացքը, զգացմունքները, սոցիալական հարաբերությունները և պատմական հիշողությունը։ Երաժշտական լեզվի ուսումնասիրության առանցքային հարցերից մեկը մեղեդիական մտածողությունն է։ Միջնադարյան ստեղծագործություններում մեղեդու կառուցվածքը կարող է արտահայտվել որոշակի ինտոնացիոն դարձվածքների, ձայնակարգային հարաբերությունների, կրկնությունների, աստիճանական զարգացումների և մեղեդիական հանգուցալուծումների միջոցով։ Այս տարրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն սկզբունքները, որոնց հիման վրա կազմակերպվել է երաժշտական հնչյունային նյութը։ Ձայնակարգային համակարգը նույնպես կարևոր դեր ունի երաժշտական լեզվի բնութագրման գործում։ Ձայնակարգերի ընտրությունը, դրանց ներսում հնչյունների փոխհարաբերությունները և կայուն ու անկայուն հենակետերի ձևավորումը որոշում են ստեղծագործության ընդհանուր հնչերանգային բնույթը։ Միջնադարյան երաժշտության ուսումնասիրության ժամանակ այդ հարաբերությունները կարևոր են հատկապես այն պատճառով, որ ժամանակակից տոնալ համակարգի հասկացությունները միշտ չէ, որ կարող են ամբողջությամբ փոխանցվել ավելի վաղ երաժշտական մտածողությանը։ Հետևաբար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել նյութը տվյալ մշակույթի և ժամանակաշրջանի երաժշտական համակարգի ներքին տրամաբանության շրջանակում։ Լեզվաոճական առանձնահատկությունների կարևոր բաղադրիչ է նաև ռիթմական կազմակերպվածությունը։ Ժողովրդական երաժշտական ավանդույթների հետ կապված ստեղծագործություններում ռիթմը կարող է կապված լինել խոսքի, շարժման, աշխատանքի, պարի կամ ծիսական գործողության բնույթի հետ։ Ռիթմական կրկնությունները, չափային կառույցները, շեշտադրումների հարաբերությունները և ժամանակային կազմակերպման տարբեր ձևերը ստեղծում են ստեղծագործության յուրահատուկ արտահայտչական կերպարը։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է երաժշտական ժամանակը կազմակերպվել միջնադարյան ստեղծագործության մեջ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև երաժշտական ձևի ուսումնասիրությունը։ Ստեղծագործության ներքին կառուցվածքը կարող է հիմնված լինել կրկնվող բաժինների, երկմաս կամ բազմամաս կառուցվածքների, մեղեդիական դարձվածքների հաջորդականության և թեմատիկ նյութի զարգացման վրա։ Ձևային կազմակերպվածության վերլուծությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է ստեղծագործողը կառուցում երաժշտական միտքը և ինչ միջոցներով է ապահովում ամբողջականության զգացումը։ Ժողովրդական ավանդույթի ազդեցության դեպքում ձևային կառուցվածքը կարող է սերտորեն կապված լինել բանավոր փոխանցման և հիշողության մեխանիզմների հետ, քանի որ կրկնությունը և կառուցվածքային պարզությունը նպաստում են ստեղծագործության պահպանմանն ու փոխանցմանը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ինտոնացիոն բառապաշարի քննությունը։ Առանձին մեղեդիական դարձվածքներ, ռիթմական ձևեր կամ հնչերանգային շարժումներ կարող են կրկնվել տարբեր ստեղծագործություններում՝ ձևավորելով տվյալ մշակութային միջավայրին բնորոշ երաժշտական լեզու։ Այդպիսի ինտոնացիոն միավորների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր ստեղծագործություններ և պարզել դրանց միջև եղած ընդհանուր հատկանիշները։ Միաժամանակ հնարավոր է ուսումնասիրել անհատական և ավանդական սկզբունքների փոխհարաբերությունը՝ պարզելու համար, թե որքանով է ստեղծագործողը հետևում կայացած երաժշտական մոդելներին և որքանով է դրանք վերափոխում։ Միջնադարյան երաժշտական ստեղծագործության լեզվաոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրության մեջ մեծ նշանակություն ունի բանավոր և գրավոր ավանդույթների հարաբերակցությունը։ Երաժշտական նյութի բանավոր փոխանցումը ենթադրում է որոշակի փոփոխականություն․ նույն ստեղծագործությունը տարբեր կատարողների կամ տարբեր միջավայրերի պայմաններում կարող էր ունենալ տարբեր մեղեդիական, ռիթմական կամ կառուցվածքային դրսևորումներ։ Գրավոր արձանագրումը, ընդհակառակը, փորձում է ֆիքսել երաժշտական նյութի որոշակի տարբերակ։ Այս հանգամանքը պետք է հաշվի առնել միջնադարյան երաժշտական աղբյուրների վերլուծության ժամանակ, քանի որ պահպանված գրառումը կարող է ներկայացնել ոչ թե ստեղծագործության միակ և անփոփոխ ձևը, այլ դրա պատմական տարբերակներից մեկը։ Կարևոր է նաև երաժշտության և խոսքի փոխհարաբերությունը։ Եթե ստեղծագործությունը կապված է բանաստեղծական կամ ծիսական տեքստի հետ, երաժշտական լեզվի կառուցվածքը կարող է պայմանավորված լինել բառերի շեշտադրությամբ, վանկային կառուցվածքով և բովանդակային տրամաբանությամբ։ Մեղեդու շարժումը, ռիթմը և ձևային բաժանումները կարող են համապատասխանել խոսքի կառուցվածքին՝ ստեղծելով երաժշտական և բանավոր արտահայտության միասնական համակարգ։ Այսպիսի փոխհարաբերությունը հատկապես կարևոր է երգային ստեղծագործությունների լեզվաոճական բնութագրման համար։ Ժողովրդական և մասնագիտական երաժշտական մտածողության փոխազդեցությունը կարող է դրսևորվել նաև մեղեդիների կառուցման սկզբունքներում։ Ժողովրդական ավանդույթից փոխանցված ինտոնացիոն ձևերը կարող էին ենթարկվել մասնագիտական մշակման՝ ստանալով ավելի բարդ կառուցվածք կամ նոր գործառույթ։ Մյուս կողմից, մասնագիտական երաժշտության որոշ տարրեր կարող էին ներթափանցել ժողովրդական միջավայր և հետագայում վերածվել ավանդական երաժշտական նյութի։ Այս փոխադարձ գործընթացը ցույց է տալիս, որ ժողովրդական և մասնագիտական երաժշտությունը անհրաժեշտ է դիտարկել ոչ թե որպես միմյանցից մեկուսացված համակարգեր, այլ որպես փոխազդող մշակութային ոլորտներ։ Հետազոտության պատմամշակութային նշանակությունն այն է, որ երաժշտական լեզուն դիտարկվում է որպես տվյալ հասարակության աշխարհայացքի արտահայտման միջոց։ Երաժշտության մեջ պահպանված ինտոնացիոն, ռիթմական և ձևային առանձնահատկությունները կարող են վկայել հասարակության գեղագիտական նախասիրությունների, ծիսական պատկերացումների, սոցիալական կյանքի և մշակութային կապերի մասին։ Հետևաբար երաժշտագիտական վերլուծությունը կարող է լրացնել միջնադարյան հասարակության վերաբերյալ պատմական և մշակութաբանական ուսումնասիրությունները։ Աշխատանքի կարևորությունը պայմանավորված է նաև միջնադարյան երաժշտական ժառանգության համակարգված ուսումնասիրության անհրաժեշտությամբ։ Այդ ժառանգության մի մասը պահպանվել է գրավոր աղբյուրներում, մյուս մասը՝ բանավոր ավանդության միջոցով, իսկ որոշ նյութեր հասանելի են միայն հետագա գրառումների և համեմատական ուսումնասիրությունների շնորհիվ։ Երաժշտական լեզվի և ոճի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս տարբեր աղբյուրներից ստացված տվյալները համադրել և վերականգնել երաժշտական մշակույթի զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միջնադարյան ժողովրդապրոֆեսիոնալ երաժշտական ստեղծագործությունը ներկայացնում է որպես բարդ և բազմաշերտ երևույթ, որի լեզվաոճական համակարգը ձևավորվել է ժողովրդական ավանդույթի, մասնագիտական երաժշտական մտածողության, բանավոր փոխանցման և պատմամշակութային միջավայրի փոխազդեցության արդյունքում։ Մեղեդիական, ձայնակարգային, ռիթմական, ձևային և ինտոնացիոն առանձնահատկությունների համակողմանի քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տվյալ ժամանակաշրջանի երաժշտական մտածողության յուրահատկությունները և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու միջնադարյան երաժշտական ժառանգության զարգացման մասին։

Աշխարհագրություն

Գրքում ուսումնասիրվում են ծանր մետաղների միգրացիայի գործընթացները Երևանի քաղաքային գեոհամակարգերում, վերլուծվում են աղտոտիչների աղբյուրները՝ ներառյալ տրանսպորտային արտանետումները, արդյունաբերական գործունեությունը և քաղաքային կենցաղային ազդեցությունները, ներկայացվում է ծանր մետաղների տարածման և կուտակման մեխանիզմը հողում, ջրում և բուսական ծածկույթում, դիտարկվում են նրանց տեղափոխման ուղիները բնական և տեխնոգեն համակարգերում, կիրառվում են երկրաքիմիական, լաբորատոր և դաշտային հետազոտությունների մեթոդներ՝ աղտոտման մակարդակների գնահատման համար, ուսումնասիրվում է ծանր մետաղների ազդեցությունը էկոհամակարգերի կայունության և մարդու առողջության վրա, քարտեզագրվում են բարձր ռիսկային գոտիները և աղտոտվածության տարածքային առանձնահատկությունները, առաջարկվում են մոնիթորինգի, ռիսկերի նվազեցման և էկոլոգիական վերականգնման միջոցառումներ, աշխատանքը համադրում է տեսական գեոքիմիան, էկոլոգիական մոդելավորումը և կիրառական հետազոտությունները՝ նպատակ ունենալով գնահատել և վերահսկել Երևանի քաղաքային միջավայրի ծանր մետաղներով աղտոտման դինամիկան։

Lեզվաբանություն

Գիտական և ուսումնական նշանակության տերմինաբանական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի համակարգել հայերեն բնագիտական բառապաշարը և ապահովել ճշգրիտ ու միասնական գիտական լեզու տարբեր բնագիտական ոլորտներում։ Գրքում հավաքված և բացատրված են ֆիզիկայի, քիմիայի, կենսաբանության, երկրագիտության և այլ բնական գիտությունների հիմնական տերմինները՝ դրանց հայերեն համարժեքներով, սահմանումներով և կիրառման օրինակներով։ Աշխատությունը կարևոր դեր ունի հատկապես կրթական համակարգում՝ օգնելով ուսանողներին, ուսուցիչներին և հետազոտողներին ճիշտ օգտագործել գիտական եզրաբանությունը հայերեն լեզվով և խուսափել օտարաբանություններից։ Այն նաև նպաստում է գիտական հայերենի զարգացմանն ու հարստացմանը՝ ստեղծելով միասնական տերմինաբանական հիմք դասագրքերի, գիտական հոդվածների և ուսումնական նյութերի համար։ Գիրքը ունի նաև լեզվաբանական արժեք, քանի որ ներկայացնում է հայերեն գիտական բառապաշարի ձևավորման և ստանդարտացման փորձերը։

Ֆինանսներ

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ոչ ֆինանսական նորարարական կառավարչական հաշվապահության գործիքների կիրառության և Իրանի արժեթղթերի շուկայում ցուցակված կազմակերպությունների ռիսկի ու եկամտաբերության փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքի հիմնական գաղափարն այն է, որ ժամանակակից մրցակցային պայմաններում կազմակերպության գործունեության արդյունավետությունը գնահատելու համար միայն ավանդական ֆինանսական ցուցանիշները կարող են բավարար չլինել, և կառավարչական որոշումների կայացման գործընթացում կարևոր նշանակություն են ստանում նաև ոչ ֆինանսական չափորոշիչները։ Հետազոտության հրապարակված տարբերակը հեղինակել է Մոհամմադռեզա Սոհրաբին, այն հրապարակվել է 2017 թվականին Dutch Journal of Finance and Management-ում և ուսումնասիրում է Իրանի միջին չափի արտադրական կազմակերպությունների համատեքստը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մի շարք ժամանակակից կառավարչական հաշվապահական գործիքներ են՝ ընդհանուր որակի կառավարումը (TQM), նպատակային ինքնարժեքավորումը (Target Costing), կապիտալ բյուջետավորումը, գործունեության վրա հիմնված ինքնարժեքավորումը (ABC), հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգը (Balanced Scorecard) և «ճիշտ ժամանակին» արտադրության համակարգը (JIT)։ Այս գործիքների առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք կազմակերպության գործունեությունը դիտարկում են ավելի լայն շրջանակում՝ ներառելով ոչ միայն ֆինանսական արդյունքները, այլև որակը, հաճախորդների պահանջները, գործընթացների արդյունավետությունը, ժամանակային ցուցանիշները, ռազմավարական նպատակները և ռեսուրսների օգտագործումը։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից մեկը պարզելն է, թե որքանով են նման գործիքների կիրառությունն ու դրանցից ստացվող տեղեկատվությունը կապված կազմակերպությունների ռիսկի նվազեցման և եկամտաբերության բարձրացման հետ։ Կառավարչական հաշվապահության ավանդական համակարգերը հիմնականում կենտրոնանում են արդեն տեղի ունեցած ֆինանսական արդյունքների վրա, մինչդեռ նորարարական գործիքները կարող են կառավարչին տրամադրել ավելի լայն և կանխատեսող տեղեկատվություն։ Դրա շնորհիվ հնարավոր է ավելի վաղ բացահայտել ծախսերի աճի, արտադրության անարդյունավետության, որակի խնդիրների կամ շուկայական փոփոխությունների հետ կապված ռիսկերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ընդհանուր որակի կառավարումը դիտարկվում է որպես կազմակերպության գործընթացների և արտադրանքի որակի շարունակական բարելավման գործիք։ Որակի բարձրացմանն ուղղված համակարգված մոտեցումը կարող է նվազեցնել թերությունների, վերամշակման, բողոքների և ռեսուրսների վատնման հետ կապված ծախսերը։ Այդպիսի փոփոխությունները, իրենց հերթին, կարող են անդրադառնալ կազմակերպության ֆինանսական արդյունքների և ռիսկային դիրքի վրա։ Նպատակային ինքնարժեքավորումը հնարավորություն է տալիս արտադրանքի նախագծման և զարգացման փուլում ինքնարժեքը կապել շուկայի պայմանների ու սպառողի համար ընդունելի գնի հետ։ Այս մոտեցումը հատկապես կարևոր է մրցակցային շուկաներում, որտեղ կազմակերպությունը միշտ չէ, որ կարող է պարզապես բարձրացնել վաճառքի գինը՝ աճող ծախսերը փոխհատուցելու համար։ Նախապես սահմանված ծախսային նպատակների միջոցով կազմակերպությունը կարող է ավելի արդյունավետ վերահսկել ռեսուրսների օգտագործումը և արտադրանքի ինքնարժեքը։ Կապիտալ բյուջետավորումը, իր հերթին, վերաբերում է երկարաժամկետ ներդրումային որոշումների գնահատմանը։ Ներդրումային ծրագրերի ընտրության ընթացքում ապագա դրամական հոսքերի, ծախսերի, եկամուտների և անորոշության գնահատումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված որոշումներ ընդունել։ Այս գործիքը հատկապես կարևոր է ռիսկի կառավարման տեսանկյունից, քանի որ սխալ ներդրումային որոշումները կարող են երկար ժամանակով բացասաբար ազդել կազմակերպության ֆինանսական վիճակի վրա։ Գործունեության վրա հիմնված ինքնարժեքավորումը թույլ է տալիս արտադրանքի կամ ծառայության ինքնարժեքը հաշվարկել ոչ միայն ընդհանուր ծախսերի բաշխման միջոցով, այլև հաշվի առնելով այն գործունեություններն ու գործընթացները, որոնք իրականում առաջացնում են այդ ծախսերը։ Դրա կիրառումը կարող է օգնել բացահայտելու ոչ արդյունավետ գործողությունները, ավելի ճշգրիտ որոշելու տարբեր արտադրատեսակների կամ ծառայությունների ծախսատարությունը և բարելավելու կառավարչական որոշումների տեղեկատվական հիմքը։ Հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգը կազմակերպության արդյունավետությունը գնահատում է մի քանի փոխկապակցված տեսանկյուններից։ Ֆինանսական արդյունքներին զուգահեռ կարող են դիտարկվել հաճախորդների, ներքին բիզնես գործընթացների, ուսուցման և զարգացման հետ կապված ցուցանիշները։ Այս մոտեցումը կարևոր է այն պատճառով, որ կազմակերպության երկարաժամկետ հաջողությունը կարող է կախված լինել այնպիսի գործոններից, որոնք անմիջականորեն չեն արտացոլվում ընթացիկ ֆինանսական հաշվետվություններում։ JIT համակարգը շեշտադրում է անհրաժեշտ ռեսուրսների և նյութերի ճիշտ ժամանակին ձեռքբերումը կամ արտադրությունը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել պաշարները, պահեստավորման ծախսերը և արտադրական գործընթացների անարդյունավետությունը։ Դրա կիրառությունը կարող է բարձրացնել գործառնական արդյունավետությունը, սակայն միաժամանակ կարող է կազմակերպությանը ավելի զգայուն դարձնել մատակարարման շղթայի խափանումների նկատմամբ։ Այդ պատճառով նման գործիքների գնահատումը պահանջում է ոչ միայն հնարավոր օգուտների, այլև դրանց կիրառման հետ կապված ռիսկերի հաշվառում։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է ոչ ֆինանսական ցուցանիշների և շուկայական արդյունքների միջև կապի դիտարկումը։ Ցուցակված կազմակերպությունների դեպքում ռիսկն ու եկամտաբերությունը կարևոր նշանակություն ունեն նաև ներդրողների և կապիտալի շուկայի մասնակիցների համար։ Եթե կառավարչական հաշվապահության նորարարական գործիքների կիրառումը նպաստում է ծախսերի վերահսկմանը, գործառնական արդյունավետության բարձրացմանը և որոշումների որակի բարելավմանը, ապա դրա ազդեցությունը կարող է ի վերջո արտահայտվել կազմակերպության ֆինանսական արդյունքների և ներդրումային գրավչության մեջ։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն փորձում է կապ հաստատել ներքին կառավարչական գործիքների և կազմակերպության արտաքին շուկայական արդյունքների միջև։ Այսինքն՝ կառավարչական հաշվապահությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ներքին հաշվետվությունների կամ ծախսերի վերահսկման համակարգ, այլև որպես կազմակերպության ընդհանուր ռիսկային և եկամտաբերության դիրքի վրա հնարավոր ազդեցություն ունեցող կառավարման գործիք։ Հետազոտությունը նաև նպատակ ունի պարզել, թե որքանով են իրանական կազմակերպությունների ղեկավարները ծանոթ ոչ ֆինանսական կառավարչական հաշվապահական գործիքներին և ինչ դեր են դրանք կատարում կառավարչական որոշումների ընդունման գործընթացում։ Այս հանգամանքը թեմային հաղորդում է նաև կազմակերպական և վարքաբանական նշանակություն, քանի որ նույնիսկ արդյունավետ գործիքի առկայությունը ինքնին չի երաշխավորում դրա հաջող կիրառումը։ Անհրաժեշտ են համապատասխան մասնագիտական գիտելիքներ, կառավարչական մշակույթ, տեղեկատվական համակարգեր և կազմակերպության ռազմավարական նպատակների հետ գործիքների համապատասխանեցում։ Իրանի արժեթղթերի շուկայի համատեքստը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ այստեղ ուսումնասիրվող կազմակերպությունները գործում են զարգացող տնտեսությանը բնորոշ շուկայական և ինստիտուցիոնալ պայմաններում։ Հետևաբար ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել կառավարչական հաշվապահության և ֆինանսական կառավարման այն հետազոտությունների համար, որոնք փորձում են հասկանալ նորարարական կառավարման մեթոդների արդյունավետությունը զարգացող շուկաներում։ Աշխատանքի թեման ընդհանուր առմամբ ցույց է տալիս կառավարչական հաշվապահության անցումը զուտ ֆինանսական և ծախսային տեղեկատվության տրամադրումից դեպի ռազմավարական որոշումների աջակցություն։ Ժամանակակից կառավարչական հաշվապահը կարող է մասնակցել ոչ միայն հաշվետվությունների կազմմանը, այլև ռազմավարական պլանավորմանը, ռիսկերի գնահատմանը, արդյունավետության չափմանը և կազմակերպության մրցակցային առավելությունների ձևավորմանը։ Նորարարական գործիքների կիրառության վերաբերյալ ժամանակակից հետազոտությունները նույնպես շեշտադրում են դրանց հնարավոր կապը կազմակերպության գործունեության արդյունքների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է կառավարչական հաշվապահությունը, ռազմավարական կառավարումը, ռիսկերի գնահատումը և կապիտալի շուկայի վերլուծությունը՝ փորձելով բացահայտել, թե ոչ ֆինանսական նորարարական գործիքների կիրառությունն ինչպիսի հարաբերակցություն ունի կազմակերպությունների ռիսկի և եկամտաբերության հետ։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, հաշվապահներին, ֆինանսական և ներդրումային մասնագետներին, կառավարչական խորհրդատուներին, կազմակերպությունների ղեկավարներին, ռիսկերի կառավարման մասնագետներին և կառավարչական հաշվապահության ու ֆինանսների ոլորտում հետազոտություններ իրականացնող ուսանողներին։

Գրականություն

Գրականագիտության «գործարանը». մեթոդ, տեքստ, ընթերցող, մեկնաբանող-ը գրականագիտական ուսումնամեթոդական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի բացատրել գրականության ուսումնասիրության հիմնական տեսական մոտեցումները և դրանց կիրառման եղանակները՝ կենտրոնանալով գրական տեքստի, ընթերցողի և մեկնաբանության փոխկապակցվածության վրա, աշխատությունում ներկայացվում են գրականագիտության հիմնական մեթոդաբանական ուղղությունները՝ կառուցվածքային, պատմամշակութային, հոգեբանական և ընթերցողական մոտեցումներ, ինչպես նաև դրանց կիրառումը կոնկրետ տեքստերի վերլուծության մեջ, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում «տեքստ–ընթերցող–մեկնաբան» հարաբերությանը, որտեղ գրական ստեղծագործությունը դիտարկվում է ոչ թե որպես փակ համակարգ, այլ որպես բազմիմաստ գործընթաց, որը ձևավորվում է տարբեր ընթերցումների և մեկնաբանությունների արդյունքում, միաժամանակ քննարկվում է գրական քննադատության դերը որպես միջնորդող և վերլուծական գործունեություն, աշխատությունը նպատակ ունի զարգացնել քննադատական մտածողություն, վերլուծական հմտություններ և գրական տեքստերի խորքային ընկալում՝ հատկապես ուսանողների և սկսնակ հետազոտողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է դպրոցականների ֆիզիկական պատրաստվածության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը և դրա բարելավման արդյունավետ ուղիների բացահայտմանը՝ Սիրիայի և Հայաստանի օրինակների համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Գրքում ֆիզիկական պատրաստվածությունը դիտարկվում է որպես դպրոցականների առողջության, ներդաշնակ զարգացման, աշխատունակության և ընդհանուր կրթական գործընթացի կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրվում են դպրոցական տարիքի երեխաների ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկությունները, շարժողական կարողությունների ձևավորման օրինաչափությունները և ֆիզիկական ակտիվության մակարդակի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուժի, արագության, դիմացկունության, ճկունության, ճարպկության և շարժումների կոորդինացման զարգացմանը՝ հաշվի առնելով երեխաների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ համեմատվում են Հայաստանի և Սիրիայի դպրոցականների ֆիզիկական պատրաստվածության մակարդակները, ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպման մոտեցումները, կիրառվող վարժությունների համակարգերը և կրթական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է դպրոցականների ֆիզիկական պատրաստվածության վրա ազդող ինչպես մանկավարժական, այնպես էլ սոցիալական, կենսակերպային և միջավայրային գործոնները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ֆիզիկական դաստիարակության դասերի բովանդակությանը, ծանրաբեռնվածության ճիշտ չափավորմանը, վարժությունների նպատակային ընտրությանը և մարզման անհատականացման հնարավորություններին։ Փորձարարական և համեմատական տվյալների միջոցով ուսումնասիրվում է տարբեր մանկավարժական մոտեցումների արդյունավետությունը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն մեթոդներն ու պայմանները, որոնք առավել նպաստավոր են դպրոցականների շարժողական ընդունակությունների զարգացման համար։ Աշխատության մեջ առաջարկվող բարելավման ուղիները կարող են ներառել ֆիզիկական ակտիվության ծավալի և որակի բարձրացումը, դասերի մեթոդական կատարելագործումը, շարժողական հմտությունների հետևողական զարգացումը, սովորողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառումը և առողջ ապրելակերպի խթանումը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև տարբեր կրթական համակարգերի փորձի համադրման տեսանկյունից, քանի որ համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես ընդհանուր օրինաչափությունները, այնպես էլ յուրաքանչյուր երկրի պայմաններին բնորոշ առանձնահատկությունները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչներին, մարզիչներին, սպորտային մանկավարժներին, մանկավարժներին, առողջապահության մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին, ինչպես նաև դպրոցականների ֆիզիկական զարգացման և առողջ ապրելակերպի կազմակերպմամբ հետաքրքրվող մասնագետներին։