Կենսաբանության թեստերի կիրառման մեթոդական համակարգը հանրակրթական դպրոցում

Տեխնոլոգիա

Աշխատանքը նվիրված է բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում մետաղների թթվային կոռոզիայից պաշտպանության արդյունավետ միջոցների մշակմանը և դրանց կիրառման տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են թթվային միջավայրերում մետաղական նյութերի կոռոզիոն քայքայման առանձնահատկությունները, բարձր ջերմաստիճանի ազդեցությունը կոռոզիոն գործընթացների արագության և բնույթի վրա, ինչպես նաև այդ գործընթացների կանխարգելման նպատակով ինհիբիտորների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում նոր ինհիբիտորային բաղադրությունների ստացման, դրանց ֆիզիկաքիմիական և պաշտպանիչ հատկությունների ուսումնասիրման, ինչպես նաև մետաղական մակերևույթների վրա պաշտպանիչ ազդեցության մեխանիզմների բացահայտման հարցերին։ Կարևորվում է մշակվող միջոցների արդյունավետության գնահատումը տարբեր ջերմաստիճանային և թթվային պայմաններում, դրանց կայունության, կիրառելիության և տեխնոլոգիական իրագործելիության ուսումնասիրությունը։ Ներկայացվող մոտեցումները նպատակ ունեն նվազեցնել մետաղական սարքավորումների և կառուցվածքների կոռոզիոն վնասումը, երկարացնել դրանց շահագործման ժամկետը և բարձրացնել արտադրական գործընթացների հուսալիությունն ու անվտանգությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քիմիական տեխնոլոգիայի, նավթագազային և մետալուրգիական ոլորտների մասնագետների, կոռոզիայի պաշտպանության և նյութագիտության հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների և գիտաշխատողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է երաժշտառիթմական շարժման դերին կրտսեր դպրոցականների պարային կարողությունների ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում այն գաղափարն է, որ երաժշտության ռիթմը, շարժումը և դրանց փոխկապակցված ընկալումը կարևոր հիմք են երեխայի շարժողական, ստեղծագործական, գեղագիտական և արտահայտչական կարողությունների զարգացման համար։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները, շարժողական ակտիվության բնույթը, երաժշտական ռիթմի ընկալման մակարդակը և այդ գործոնների ազդեցությունը պարային հմտությունների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաժշտության և շարժման ներդաշնակ համադրմանը՝ որպես ուսումնական գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման միջոց։ Ներկայացվում են երաժշտառիթմական վարժությունների, խաղերի, շարժումների և պարային տարրերի կիրառման հնարավորությունները, որոնց միջոցով երեխաները կարող են զարգացնել ռիթմի զգացողությունը, շարժումների համակարգվածությունը, մարմնի կառավարումը, տարածության մեջ կողմնորոշվելու կարողությունը, երաժշտական լսողությունը և շարժումների արտահայտչականությունը։ Կարևորվում է նաև երեխաների ստեղծագործական նախաձեռնության խթանումը, քանի որ երաժշտառիթմական գործունեությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն կրկնել պատրաստի շարժումներ, այլև ինքնուրույն ստեղծել շարժողական պատկերներ և դրանք համապատասխանեցնել երաժշտական բնույթի ու ռիթմի փոփոխություններին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ուսուցման կազմակերպման մեթոդներն ու մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են պարային կարողությունների աստիճանական զարգացմանը՝ հաշվի առնելով սովորողների անհատական առանձնահատկությունները և պատրաստվածության մակարդակը։ Երաժշտառիթմական շարժման նպատակային կիրառումը դիտարկվում է նաև որպես երեխաների գեղագիտական դաստիարակության, ինքնարտահայտման, խմբային համագործակցության և շարժողական մշակույթի ձևավորման արդյունավետ միջոց։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական դպրոցի ուսուցիչների, երաժշտության և պարարվեստի մասնագետների, մանկավարժների, պարուսույցների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և կրտսեր դպրոցականների գեղարվեստական ու ֆիզիկական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության դեմ իրականացված զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և ոչնչացման պատմական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում 1915 թվականին և դրան հաջորդած տարիներին հայ ժողովրդի կրած մարդկային, սոցիալական, մշակութային և նյութական կորուստներն են, ինչպես նաև այդ իրադարձությունների ձևավորման քաղաքական ու պատմական նախադրյալները։ Ուսումնասիրվում են Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության հասարակական և քաղաքական դրությունը, ազգային հարցի զարգացումը, XIX դարի վերջի բռնությունների փորձը և այն գործընթացները, որոնք հանգեցրին համակարգված տեղահանությունների ու զանգվածային կոտորածների։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմաններին, պետական կառույցների և տեղական իշխանությունների գործողություններին, հայ բնակչության բռնի տեղահանման կազմակերպմանը, մահվան ճանապարհներին, ճամբարային պայմաններին և վերապրածների ճակատագրերին։ Առանձին կարևորություն է տրվում ոչնչացման գործընթացի տարբեր դրսևորումների՝ զանգվածային սպանությունների, սովի, հիվանդությունների, բռնի տեղահանության, ունեցվածքի բռնագրավման և ընտանիքների ու համայնքների քայքայման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը անդրադառնում է նաև հայկական մշակութային ժառանգության կորստին, եկեղեցիների, դպրոցների, կրթական ու մշակութային հաստատությունների գործունեության խաթարմանը և հայաբնակ բնակավայրերի ժողովրդագրական փոփոխություններին։ Կարևորվում է միջազգային արձագանքի ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ ժամանակակից դիվանագիտական փաստաթղթերի, օտարերկրյա դիտորդների, մամուլի և մարդասիրական կազմակերպությունների հաղորդումների նշանակությունը պատմական իրադարձությունների փաստագրման գործում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև վերապրածների և փախստականների հետագա ճակատագիրը, հայկական սփյուռքի ձևավորման գործընթացը և տեղի ունեցածի հիշողության պահպանման ու փոխանցման խնդիրը։ Պատմական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տեղի ունեցածը ոչ միայն որպես առանձին ժամանակաշրջանի ողբերգական իրադարձությունների ամբողջություն, այլև որպես հայ ժողովրդի պատմական զարգացման, ժողովրդագրական պատկերի և ազգային ինքնության վրա խոր ազդեցություն ունեցած գործընթաց։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ցեղասպանագիտության մասնագետներին, հայագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և մարդու իրավունքների հետազոտողներին, ինչպես նաև դասախոսներին և ուսանողներին։ Ուսումնասիրության նշանակությունը պայմանավորված է պատմական փաստերի համակարգված քննությամբ և հայ ժողովրդի կրած կորուստների, վերապրման փորձի ու պատմական հիշողության պահպանման խնդիրների լուսաբանմամբ։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է դպրոցականների գեղագիտական դաստիարակության և արվեստի ընկալման կարողությունների զարգացման հարցերին՝ կինոարվեստի ֆակուլտատիվ պարապմունքների կիրառման միջոցով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կինոյի դերը որպես կրթական և դաստիարակչական միջոց՝ բացահայտելով, թե ինչպես կարող են կինոարվեստի դասընթացները նպաստել աշակերտների գեղարվեստական ճաշակի, ստեղծագործական մտածողության, հուզական մշակույթի և արժեքային կողմնորոշումների ձևավորմանը։ Գրքում ներկայացվում են գեղագիտական ընկալման տեսական հիմքերը, դպրոցական տարիքի երեխաների հոգեբանական առանձնահատկությունները և արվեստի ազդեցության մեխանիզմները կրթական գործընթացում։ Վերլուծվում են կինոարվեստի տարբեր ժանրերի և արտահայտչամիջոցների կիրառման հնարավորությունները՝ աշակերտների դիտողականության, քննադատական մտածողության, պատկերավոր ընկալման և մշակութային գիտակցության զարգացման նպատակով։ Հեղինակը ներկայացնում է ֆակուլտատիվ պարապմունքների կազմակերպման սկզբունքները, մեթոդական մոտեցումները, դասերի կառուցվածքը և գործնական փորձի արդյունքները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է կինոն արդյունավետորեն ներառել դպրոցական կրթության համակարգում։ Աշխատությունը նախատեսված է մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, արվեստի ուսուցիչների և կրթության ոլորտի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական ուղեցույցներ գեղագիտական դաստիարակության գործընթացն առավել արդյունավետ դարձնելու նպատակով։

Մշակույթ

Հրատարակությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր գրականության մատենագիտական ցանկ, որը նախատեսված է ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների, ուսանողների, դասախոսների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, գրադարանավարների և մշակութային հաստատությունների մասնագետների համար։ Ցանկում համակարգված ձևով ընդգրկվում են մշակույթի և արվեստի տարբեր ուղղություններին վերաբերող գրական աղբյուրներ՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին արագ կողմնորոշվել նոր հրատարակությունների և մասնագիտական տեղեկատվության շրջանակում։ Ներկայացված նյութերը կարող են ընդգրկել կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, գրականությանը, մշակութաբանությանը, արվեստի պատմությանը, ազգային մշակութային ժառանգությանը և ժամանակակից մշակութային գործընթացներին վերաբերող աշխատություններ։ Մատենագիտական ցանկի հիմնական արժեքը տեղեկատվության ընտրության և համակարգման մեջ է, քանի որ այն մեկ ամբողջության մեջ է ներկայացնում տարբեր բնույթի ու թեմատիկ ուղղվածության հրատարակություններ՝ նպաստելով անհրաժեշտ գրականության որոնման, ընտրության և հետագա ուսումնասիրման գործընթացին։ Այն կարող է ծառայել որպես մասնագիտական կողմնորոշման և հետազոտական աշխատանքի օժանդակ աղբյուր՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է հետևել մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նորագույն գրականության տարածմանը և ձևավորվող գիտական ու մշակութային մտքին։ Նման մատենագիտական աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման տեսանկյունից, քանի որ համակարգված գրականության ցանկը հեշտացնում է համապատասխան աղբյուրների հայտնաբերումը և ապահովում մշակութային ու արվեստագիտական թեմաներով ինքնուրույն ուսումնասիրությունների համար անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմք։

Գյուղատնտեսություն

Հեղինակ Շ. Մ. Գրիգորյանը գրքում ներկայացնում է տարբեր տեսակի գյուղատնտեսական մեքենաների և ագրեգատների տեխնիկական բնութագրերը, աշխատանքի հիմնական սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց կիրառման գործնական առանձնահատկությունները դաշտային տարբեր պայմաններում։ Աշխատությունը ընդգրկում է հողամշակման, ցանքի, բույսերի խնամքի, պարարտացման, ոռոգման և բերքահավաքի մեքենաների մասին համառոտ, բայց համակարգված տեղեկություններ՝ թույլ տալով արագ կողմնորոշվել տեխնիկական հարցերում և ընտրել ճիշտ մեքենայական լուծումներ տարբեր արտադրական իրավիճակներում։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում մեքենաների կարգավորմանը, շահագործման անվտանգության կանոններին, ընթացիկ սպասարկմանը և անսարքությունների կանխարգելման միջոցներին՝ ապահովելու տեխնիկայի երկարաժամկետ և արդյունավետ աշխատանքը։ Հատուկ տեղ է հատկացվում նաև արտադրական գործընթացների կազմակերպման գործնական խորհուրդներին, որոնք նպաստում են աշխատանքի արտադրողականության բարձրացմանը և ռեսուրսների խնայող օգտագործմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է մեխանիզատորների, գյուղատնտեսական տեխնիկայի օպերատորների, ինժեներների և ուսանողների համար, ովքեր կարիք ունեն արագ և կիրառական տեղեկությունների գյուղատնտեսական տեխնիկայի վերաբերյալ։