Կերպարվեստի պարապմունքները որպես դպրոցականների ստեղծագործական կարողությունների ձևավորման միջոց

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ մեծանուն բանաստեղծ, արձակագիր և հասարակական գործիչ Հովհաննես Թումանյանի կյանքի ու գրական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով 1900–1912 թվականների պատմական և մշակութային ժամանակաշրջանը։ Գիտական կենսագրության շրջանակում լուսաբանվում են գրողի անձնական կյանքի կարևոր իրադարձությունները, ստեղծագործական որոնումները, գրական միջավայրի հետ ունեցած կապերը և հասարակական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թումանյանի աշխարհայացքի զարգացմանը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկություններին, գրական ժանրերի բազմազանությանը և նրա ստեղծագործություններում արտահայտված ազգային ու համամարդկային գաղափարներին։ Քննարկվում են բանաստեղծի պոեզիայի, պոեմների, պատմվածքների և հեքիաթների գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ժողովրդական բանահյուսության հետ ունեցած առնչությունները և հայ գրական լեզվի զարգացման գործում նրա ունեցած ներդրումը։ Ուսումնասիրվում են ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական իրադարձությունների ազդեցությունը գրողի գործունեության վրա, հայ մտավորականության հետ նրա համագործակցությունը և գրական-մշակութային նախաձեռնություններին մասնակցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Թիֆլիսի գրական միջավայրին, «Վերնատուն» գրական խմբակի գործունեությանը, ժամանակակից գրողների ու մշակութային գործիչների հետ Թումանյանի հարաբերություններին և հայ գրական կյանքի կազմակերպման հարցերում նրա ունեցած դերակատարությանը։ Կարևորվում են նամակագրության, հուշագրությունների, մամուլի հրապարակումների, արխիվային փաստաթղթերի և այլ սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունը՝ գրողի կենսագրական իրադարձություններն ու ստեղծագործական զարգացումը պատմական համատեքստում ներկայացնելու նպատակով։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Թումանյանի ստեղծագործական հասունացման, հասարակական դիրքորոշումների և հայ գրականության զարգացման վրա նրա ազդեցության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, թումանյանագետների, հայ գրականության պատմաբանների, բանասերների, մանկավարժների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Հոգեբանություն

Այս աշխատանքը նվիրված է անհատի մտավոր գործընթացների առանձնահատկությունների և նրա կոնֆլիկտայնության դրսևորումների միջև կապի ուսումնասիրմանը՝ հոգեբանական գիտությունների համատեքստում։ Նյութում ներկայացվում է մտածողության տեսակների (օրինակ՝ անալիտիկ, ստեղծագործական, ստեղծագործական-կազմակերպչական) և կոնֆլիկտայնության մակարդակների միջև գոյություն ունեցող կապը, ինչպես նաև անդրադառնում է որոշ գործոնների ազդեցությանը՝ ինքնավստահություն, էմոցիոնալ կարգավորման հմտություններ, սթրեսի դիմակայության ունակություն և միջանձնային հաղորդակցություն։ Աշխատությունը հիմնվում է փորձարարական հետազոտությունների վրա՝ կիրառելով հոգեբանական թեստավորում, հարցաթերթիկներ և վերլուծական մեթոդներ, ինչը թույլ է տալիս գնահատել մտածողության առանձնահատկությունների ազդեցությունը կոնֆլիկտայնության դրսևորումներին տարբեր սոցիալական ու մասնագիտական պայմաններում։ Նյութը կարևոր է հոգեբանների, դասախոսների և կառավարչական ոլորտի մասնագետների համար՝ օգնելով կանխորոշել կոնֆլիկտային վարքի պատճառները, մշակել անհատի անձնական զարգացման ծրագրեր և բարելավել միջանձնային հարաբերությունները։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է ցիկլոհեքսանի ցածրջերմաստիճանային օքսիդացման գործընթացների, սառը բոցի առաջացման մեխանիզմների և դրանց հիմքում ընկած ֆիզիկաքիմիական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ածխաջրածինների օքսիդացման շղթայական ռեակցիաների առանձնահատկությունները, ազատ ռադիկալների առաջացման և փոխակերպման գործընթացները, ինչպես նաև ջերմաստիճանի, ճնշման և ռեակցիոն միջավայրի բաղադրության ազդեցությունը քիմիական փոխազդեցությունների ընթացքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սառը բոցի երևույթի բնույթին, ցածրջերմաստիճանային ինքնաօքսիդացման փուլերին, միջանկյալ միացությունների առաջացմանը և քիմիական ռեակցիաների արագության փոփոխության պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են ցիկլոհեքսանի օքսիդացման կինետիկական և ջերմաքիմիական առանձնահատկությունները, թթվածնի մասնակցությամբ ընթացող ռադիկալային փոխազդեցությունները և ռեակցիոն համակարգի կայունության վրա ազդող գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում օքսիդացման ընթացքում առաջացող միջանկյալ ու վերջնական արգասիքների բնութագրմանը, ռեակցիայի ընթացքի փորձարարական հետազոտման և տեսական մոդելավորման հնարավորություններին։ Կարևորվում են ցածրջերմաստիճանային օքսիդացման գործընթացների ուսումնասիրության նշանակությունը այրման տեսության զարգացման, քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմների բացահայտման, արդյունաբերական օքսիդացման գործընթացների կատարելագործման և քիմիական արտադրությունների անվտանգության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկաքիմիկոսների, օրգանական քիմիայի մասնագետների, քիմիական կինետիկայի և այրման գործընթացների հետազոտողների, քիմիական տեխնոլոգների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական բնույթի նոր հրատարակված գրքերի համակարգված գրացուցակ՝ նպատակ ունենալով ապահովել մասնագետներին, ուսանողներին և հետազոտողներին արդիական տեղեկատվությամբ տեխնիկայի տարբեր ոլորտներում լույս տեսած գրականության վերաբերյալ։ Հրատարակության մեջ ընդգրկված են ինժեներական գիտությունների, էլեկտրատեխնիկայի, մեքենաշինության, ավտոմատացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, շինարարության, էներգետիկայի և կիրառական ֆիզիկայի ոլորտներին վերաբերող նոր գրքեր և ձեռնարկներ։ Նյութերը դասավորված են ըստ թեմատիկ բաժինների և ուղեկցվում են հակիրճ մատենագիտական նկարագրություններով, ինչը հեշտացնում է անհրաժեշտ աղբյուրների արագ որոնումն ու ընտրությունը։ Ցանկը արտացոլում է տեխնիկական գրականության արդի զարգացումները, գիտական և կիրառական նոր մոտեցումները, ինչպես նաև ոլորտային հետազոտությունների հիմնական ուղղությունները։ Այն կարևոր տեղեկատվական գործիք է գրադարանների, գիտահետազոտական հաստատությունների, տեխնիկական բուհերի և արդյունաբերական կազմակերպությունների համար՝ նպաստելով գիտելիքների տարածմանը և տեխնիկական առաջընթացի աջակցմանը։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Սիրիայում արաբական զարթոնքի (ալ-Նահդա) գործընթացում հայ գործիչների մասնակցության ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով XVIII դարի վերջից մինչև XX դարի սկիզբը։ Գրքում ներկայացվում է պատմական այն միջավայրը, որտեղ ձևավորվել և զարգացել է արաբական մշակութային ու հասարակական վերածնունդը՝ ընդգծելով Օսմանյան կայսրության բազմազգ իրականության ազդեցությունը։ Հեղինակը վերլուծում է Սիրիայի հայ համայնքի կրթամշակութային գործունեությունը, տպագրական գործի զարգացումը, մամուլի և գրականության ոլորտներում հայ մտավորականների ներդրումը։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ թարգմանիչների, հրատարակիչների, ուսուցիչների և հասարակական գործիչների դերին արաբական մտքի արդիականացման, կրթական հաստատությունների ձևավորման և միջմշակութային կապերի զարգացման գործընթացում։ Քննարկվում են նաև հայ և արաբ մտավորականների համագործակցության ձևերը, գաղափարական փոխազդեցությունները և համատեղ մշակութային նախաձեռնությունները։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, արևելագետների, հայագետների, մշակութաբանների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ պատկերացում հայ գործիչների ներդրման մասին Սիրիայի արաբական զարթոնքի շրջանում։

Այլ առարկաներ

Ճարտարապետագիտական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Թորոս Թորամանյանի՝ Էջմիածնի տաճարի հնագույն ճարտարապետական ձևերի վերաբերյալ ուսումնասիրության քննարկմանն ու գնահատմանը։ Քննության են առնվում տաճարի սկզբնական կառուցվածքի, հատակագծային լուծումների, ծավալատարածական հորինվածքի և հետագա վերափոխումների վերաբերյալ առաջադրված տեսակետները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճարտարապետական հուշարձանի տարբեր շինարարական փուլերի տարբերակման, պահպանված կառուցվածքային տարրերի մեկնաբանման և դրանց ժամանակագրական պատկանելության որոշման խնդիրներին։ Վերլուծվում են պատմական աղբյուրների, ճարտարապետական չափագրությունների, կառուցվածքային դիտարկումների և համեմատական նյութերի օգտագործման հնարավորությունները հուշարձանի նախնական տեսքը վերականգնելու համար։ Քննարկվում են նաև հայկական վաղ քրիստոնեական ճարտարապետության զարգացման համատեքստում տաճարի տեղն ու նշանակությունը և դրա հորինվածքային առանձնահատկությունների վերաբերյալ գիտական մոտեցումները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հայկական ճարտարապետության պատմության ուսումնասիրման մեթոդներին և Թորամանյանի գիտական ժառանգության շուրջ ձևավորված մասնագիտական քննարկումներին։ Այն կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության պատմության, հայագիտության, հնագիտության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։