Խաղաղության սովետական ծրագիրը և նրա պրոպագանդան գրադարաններում

Լեզվաբանություն

Այս գիրքը նախատեսված է անգլերեն լեզվի ուսուցումը համատեղելու մշակութային գիտելիքների ձեռքբերման հետ՝ օգտագործելով մեդիա աղբյուրներ որպես հիմնական ուսուցման գործիք։ Այն օգնում է սովորողին զարգացնել լեզվական հմտությունները՝ դիտելով, կարդալով և վերլուծելով տարբեր տեսակի մեդիա նյութեր՝ ֆիլմեր, նորություններ, հարցազրույցներ, հեռուստահաղորդումներ և թվային բովանդակություն։ Գրքում ընդգրկված են առաջադրանքներ, որոնք ուղղված են լսողական ընկալման, բառապաշարի հարստացման, ընթերցանության և խոսքային հմտությունների զարգացմանը՝ միաժամանակ ներկայացնելով անգլախոս երկրների մշակութային առանձնահատկությունները։ Հեղինակը շեշտադրում է լեզվի և մշակույթի անբաժանելի կապը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է մեդիան արտացոլում հասարակական արժեքները, մտածողությունը և հաղորդակցական վարքագիծը։ Նյութը կառուցված է գործնական մոտեցմամբ՝ թույլ տալով սովորողին ակտիվորեն ներգրավվել լեզվի օգտագործման իրական իրավիճակներում։ Գիրքը օգտակար է անգլերեն սովորողների, ուսուցիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են զարգացնել իրենց լեզվական կարողությունները և միաժամանակ ավելի լավ հասկանալ անգլախոս աշխարհը։

Պատմություն

Այս աշխատությունը պատմաքաղաքական ուսումնասիրություն է, որը վերաբերում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության կարևոր խնդիրներից մեկին՝ ծովային ելքի (դեպի Սև ծով կամ այլ ծովային ուղիներ) ապահովման հարցին 1919–1920 թվականներին։ Հեղինակը վերլուծում է այն միջազգային և տարածաշրջանային պայմանները, որոնցում գործող Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն փորձում էր լուծել տնտեսական և ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող այս հարցը։ Ծովային ելքը դիտարկվում է որպես երկրի տնտեսական զարգացման, արտաքին առևտրի և քաղաքական անկախության կարևոր բաղադրիչ։ Գրքում քննարկվում են հետևյալ հիմնական խնդիրները․ Հայաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները Առաջին Հանրապետության շրջանում ծովային ելք ստանալու հնարավոր ուղիները և դիվանագիտական նախաձեռնությունները հարևան պետությունների դիրքորոշումները և հակասությունները մեծ տերությունների (Անտանտի) ազդեցությունը տարածաշրջանային նախագծերի վրա տնտեսական և ռազմավարական հիմնավորումները Հեղինակը հիմնվում է դիվանագիտական փաստաթղթերի, արխիվային նյութերի և ժամանակի մամուլի տվյալների վրա՝ փորձելով ցույց տալ, թե որքան բարդ և բազմաշերտ էր այս խնդիրը Հայաստանի արտաքին քաղաքական օրակարգում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է, որ ծովային ելքի հարցը կապված էր ոչ միայն տնտեսական շահերի, այլև պետական անվտանգության և միջազգային ճանաչման խնդիրների հետ։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Պատմություն

Գիտական ժողովածուն ընդգրկում է պատմության և հնագիտության բնագավառներին առնչվող ուսումնասիրություններ, որոնք ուղղված են անցյալի հասարակությունների, մշակութային միջավայրի և պատմական զարգացումների հետազոտությանը։ Հնագիտական նյութերի և պատմական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ժամանակաշրջանների բնակչության կենսակերպի, նյութական մշակույթի, տնտեսական գործունեության, հասարակական կազմակերպման և մշակութային փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները։ Պատմա-հնագիտական հետազոտություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում հնավայրերի, բնակավայրերի, դամբարանների, նյութական գտածոների և պատմական հուշարձանների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև դրանց միջոցով պատմական իրադարձությունների ու մշակութային գործընթացների վերակազմությունը։ Ժողովածուի թեմատիկ ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պատմական փաստերի և հնագիտական ապացույցների փոխլրացնող նշանակությունը՝ անցյալի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ձևավորման գործում։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են Հայաստանի և հարակից տարածքների պատմական ու մշակութային ժառանգության ճանաչման, հնագիտական տվյալների գիտական շրջանառության և պատմական ժամանակաշրջանների համակողմանի հետազոտության համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հնագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների և հնագույն ու միջնադարյան հասարակությունների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է լեզվական արտահայտչամիջոցների ուսուցման միջոցով կրտսեր դպրոցականների բանավոր խոսքի զարգացման մանկավարժական և մեթոդական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում լեզվի արտահայտչական ներուժի բացահայտումն ու դրա նպատակային օգտագործումն է՝ սովորողների խոսքը դարձնելու ավելի պատկերավոր, հստակ, բովանդակալից, տրամաբանական և հուզականորեն հարուստ։ Աշխատանքում լեզվական արտահայտչամիջոցները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լեզվական գիտելիքի տարրեր, այլև որպես հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման արդյունավետ գործիք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրտսեր դպրոցական տարիքի առանձնահատկություններին և այն մեթոդներին, որոնց միջոցով երեխաները կարող են աստիճանաբար ճանաչել ու կիրառել համեմատությունները, փոխաբերությունները, մակդիրները, հոմանիշները, դարձվածքները, կրկնությունները և խոսքի այլ արտահայտչական միջոցներ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սովորողների բառապաշարի հարստացումը և տարբեր իրավիճակներում համապատասխան բառերի ու արտահայտությունների ինքնուրույն ընտրության կարողության զարգացումը։ Աշխատանքում կարող են ներկայացվել զրույցի, նկարագրության, պատմելու, վերապատմելու, դերային խաղերի, ստեղծագործական առաջադրանքների, պատկերների մեկնաբանության և գրական տեքստերի վերլուծության մեթոդներ, որոնք նպաստում են երեխայի բանավոր խոսքի ակտիվացմանը։ Կարևորվում է նաև ուսուցման այնպիսի միջավայրի ստեղծումը, որտեղ երեխան հնարավորություն ունի ազատորեն արտահայտելու իր մտքերը, զգացմունքներն ու վերաբերմունքը՝ օգտագործելով սովորած լեզվական միջոցները։ Արտահայտչամիջոցների նպատակային ուսուցումը կարող է նպաստել ոչ միայն բառապաշարի ընդլայնմանը, այլև խոսքի քերականական կառուցվածքի, շարահյուսական ճկունության, մտքերի հաջորդական շարադրման և հաղորդակցական ինքնավստահության զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել սովորողների խոսքի զարգացման մակարդակի նախնական և վերջնական գնահատում, կիրառվող մեթոդների արդյունավետության համեմատություն և ուսուցման գործընթացում առաջացող դժվարությունների հաղթահարման մեթոդական առաջարկություններ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել տարրական դասարաններում հայոց լեզվի և գրական ընթերցանության դասերի կազմակերպման, խոսքի զարգացման վարժությունների մշակման և ուսուցիչների մեթոդական աշխատանքի կատարելագործման գործընթացում։ Այն կարող է հետաքրքրել տարրական դասարանների ուսուցիչներին, մանկավարժներին, մեթոդիստներին, լեզվաբաններին, կրթության հետազոտողներին, ուսուցիչների վերապատրաստման մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Պատմություն

Պատմական և ռազմական բնույթի հրատարակություն է, որը վերաբերում է Կովկասյան սահմանների պաշտպանության և այդ տարածքներում տեղակայված կամ հատուկ ծառայության համար առանձնացված զորամասի գործունեությանը։ Վերնագրի բովանդակությունից ելնելով՝ աշխատության հիմնական թեման Կովկասյան սահմանային գոտում տիրող ռազմական ու քաղաքական իրավիճակի, զորքերի կազմակերպման և տարածաշրջանի անվտանգության ապահովման հետ կապված իրադարձությունների ներկայացումն է։ Կովկասը XIX դարի առաջին տասնամյակներում ուներ ռազմավարական կարևոր նշանակություն, քանի որ այստեղ բախվում էին Ռուսական կայսրության, Պարսկաստանի և Օսմանյան կայսրության քաղաքական ու ռազմական շահերը։ Տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքը, լեռնային բարդ տեղանքը, սահմանային անցուղիները և տարբեր ժողովուրդների բնակության տարածքները Կովկասը դարձրել էին ռազմական գործողությունների, դիվանագիտական հարաբերությունների և պետական սահմանների վերաձևավորման կարևոր կենտրոն։ Այս պայմաններում սահմանների պահպանության համար առանձնացված զորամասերի գործունեությունը կարևոր նշանակություն ուներ կայսերական իշխանության ռազմական ներկայության ամրապնդման, սահմանային անվտանգության ապահովման և տարածաշրջանում քաղաքական վերահսկողության իրականացման համար։ Հրատարակության թեմատիկ նշանակությունը կապված է նաև ռազմական տեղեկությունների տարածման և հասարակությանը պետական ու ռազմաքաղաքական իրադարձությունների մասին հաղորդակից դարձնելու հետ։ Նմանատիպ նյութերը կարող էին ներկայացնել սահմանային իրավիճակի վերաբերյալ լուրեր, զորքերի տեղաշարժերի մասին տեղեկություններ, ռազմական ծառայության կազմակերպման առանձնահատկություններ և Կովկասյան տարածաշրջանի անվտանգության հետ կապված հարցեր։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն ժամանակաշրջանի պաշտոնական տեղեկատվական միջավայրի, ռազմական իրադարձությունների լուսաբանման ձևերի և սահմանային քաղաքականության նկատմամբ հասարակական հետաքրքրության մասին։ Պատմական առումով առանձնահատուկ կարևորություն ունի Կովկասյան սահմանների հարցը XIX դարի առաջին քառորդի քաղաքական իրադարձությունների համատեքստում։ Ռուս-պարսկական և ռուս-օսմանյան հարաբերությունների սրումը, տարածաշրջանում ռազմական գործողությունները և տարածքային փոփոխությունները մեծ ազդեցություն էին թողնում Անդրկովկասի բնակչության կյանքի վրա։ Հայկական բնակավայրերն ու համայնքները գտնվում էին այդ գործընթացների անմիջական ազդեցության ներքո, իսկ սահմանային փոփոխություններն անդրադառնում էին բնակչության տեղաշարժերի, առևտրական հարաբերությունների, անվտանգության և վարչական կառավարման վրա։ Հետևաբար Կովկասյան սահմանների վերաբերյալ ռազմական տեղեկությունները կարևոր են նաև հայ ժողովրդի նոր շրջանի պատմության ուսումնասիրության համար։ Գրական և փաստագրական տեսանկյունից հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես ժամանակաշրջանի իրադարձություններին մոտ կանգնած տեղեկատվական նյութ։ Դրա լեզուն, ձևակերպումները և պատմական հաղորդումների կառուցվածքը կարող են ծառայել XIX դարի հայերեն պաշտոնական ու տեղեկատվական գրավոր խոսքի, ռազմական բառապաշարի և հասարակական հաղորդակցության ձևերի ուսումնասիրությանը։ Նման հրատարակությունները նաև հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին պետական և ռազմական իրադարձությունները ներկայացվում հայերեն տպագիր միջավայրում և ինչ դեր ուներ հայալեզու տպագրությունը տարածաշրջանային քաղաքական տեղեկությունների տարածման գործում։ Պատմամշակութային առումով գիրքն առանձնահատուկ արժեք ունի Թիֆլիսի հայ տպագրության և Ներսիսյան դպրոցի գործունեության պատմության համար։ Ներսիսյան դպրոցը XIX դարում հայ կրթական, մշակութային և հասարակական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Նրա տպագրական գործունեությունը նպաստել է հայերեն գրավոր խոսքի զարգացմանը, կրթական ու հասարակական տեղեկությունների տարածմանը և հայ համայնքի մտավոր կյանքի աշխուժացմանը։ Այս հրատարակությունը վկայում է, որ դպրոցի տպարանը ծառայել է ոչ միայն կրթական ու կրոնական, այլև պատմական և հասարակական նշանակություն ունեցող նյութերի տարածմանը։ Այն արժեքավոր է Կովկասի ռազմական պատմության, XIX դարի ռուսական կայսերական քաղաքականության, հայ-ռուսական պատմական հարաբերությունների, Թիֆլիսի հայ համայնքի հասարակական կյանքի և հայ տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ռազմական պատմության մասնագետներին, կովկասագետներին, հայագետներին, քաղաքագետներին և XIX դարի պաշտոնական ու տեղեկատվական տպագիր նյութերով զբաղվող հետազոտողներին՝ որպես Կովկասյան տարածաշրջանի պատմական իրավիճակի և հայերեն տպագրական մշակույթի կարևոր վկայություն։