Կորիզի մորֆոֆունկցիոնալ փոփոխությունները տարբեր վիրուսային վարակների ժամանակ

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է բառակազմական համակարգի ուսումնասիրությանը գործառական տեսանկյունից՝ հատկապես գոյականական հիմքերից նոր բառերի կազմության նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում բառակազմական հարացույցն է՝ որպես միևնույն հիմքից կամ ելակետային բառից ձևավորվող ածանցյալ միավորների կազմակերպված ամբողջություն, որի անդամները միմյանց հետ կապված են կառուցվածքային, իմաստային և գործառական հարաբերություններով։ Քննվում է, թե ինչպես է ելակետային գոյականը հանդես գալիս տարբեր ածանցյալների ձևավորման հիմք և ինչպիսի օրինաչափություններ են գործում բառակազմական միջոցների ընտրության ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառակազմական հարացույցի անդամների գործառական տարբերակմանը, դրանց հաղորդակցական նշանակությանը և խոսքում կիրառության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են ածանցյալ բառերի իմաստային խմբերը, բառակազմական նշանակությունների փոխհարաբերությունները և այն սահմանափակումները, որոնք պայմանավորում են տվյալ հիմքից որոշակի կառուցվածքի բառերի ստեղծման հնարավորությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է ձևաբանական կառուցվածքի և բառային իմաստի փոխազդեցությունը՝ բացահայտելով, թե բառաստեղծման գործընթացում ինչպես են համադրվում լեզվի ձևական հնարավորությունները և հաղորդակցական պահանջները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բառակազմական արտադրողականության խնդիրը՝ պարզաբանելով, թե ինչու որոշ կաղապարներ ակտիվորեն օգտագործվում են նոր բառերի ստեղծման համար, մինչդեռ մյուսները սահմանափակ կիրառություն ունեն կամ բնորոշ են լեզվի որոշակի շերտերի։ Ուսումնասիրվում է նաև ածանցյալ միավորների ոճական և գործառական բաշխումը տարբեր խոսքային միջավայրերում, դրանց հարաբերությունը բառապաշարի համակարգի և անվանողական պահանջների հետ։ Գործառական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բառակազմությունը դիտարկել ոչ միայն որպես պատրաստի կառուցվածքների ձևական համակարգ, այլև որպես լեզվական հաղորդակցության ընթացքում նոր անվանումների ստեղծման և իմաստների արտահայտման գործուն մեխանիզմ։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում բառակազմական հարացույցի ներքին կառուցվածքին, դրա ամբողջականությանը, հնարավոր բաց դիրքերին և առանձին անդամների միջև եղած իմաստային կապերին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բառակազմության տեսության, ձևաբանության, բառագիտության և գործառական լեզվաբանության մոտեցումները՝ նպաստելով ածանցյալ բառերի համակարգային կազմակերպման և խոսքային գործառույթների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ֆիզիկական գործոնների ազդեցության ուսումնասիրությանը երկշերտ լիպիդային թաղանթների կայունության վրա։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունն է բացահայտել, թե արտաքին ֆիզիկական ազդեցությունների փոփոխության պայմաններում ինչպես են փոխվում լիպիդային թաղանթների կառուցվածքային, ֆիզիկական և ֆունկցիոնալ հատկությունները։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են կենսաբանական թաղանթների կառուցվածքը, լիպիդային երկշերտի կազմակերպման առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել դրա ամբողջականության ու կայունության վրա։ Կարող են դիտարկվել ջերմաստիճանի, ճնշման, էլեկտրական կամ էլեկտրամագնիսական ազդեցությունների, ճառագայթման և այլ ֆիզիկական գործոնների ներգործությունը՝ կախված հետազոտության կոնկրետ պայմաններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմների բացահայտմանը, որոնց միջոցով ֆիզիկական ազդեցությունները կարող են առաջացնել լիպիդային շերտի կառուցվածքային վերադասավորումներ, փոխել դրա թափանցելիությունը, առաձգականությունը, հեղուկությունը կամ մեխանիկական կայունությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել կենսաֆիզիկական և ֆիզիկաքիմիական մեթոդներ՝ թաղանթների հատկությունների փոփոխությունները քանակապես գնահատելու և տարբեր ազդեցությունների նկատմամբ դրանց դիմադրողականությունը համեմատելու համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ կենսաբանական թաղանթների գործունեության և կայունության հիմնարար մեխանիզմների ուսումնասիրման, ինչպես նաև կենսաֆիզիկայի, բժշկության, դեղաբանության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում թաղանթային համակարգերի վարքագծի ավելի լավ ըմբռնման համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, ուսանողների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային գրականությամբ և տարբեր լեզուներով հրատարակված ժամանակակից աշխատություններով։ Ցանկում ընդգրկված են անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման արդի միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նաև նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը՝ ապահովելով բազմալեզու գրականության հասանելիություն լայն ընթերցողական շրջանակների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Ավրոմանի տարածաշրջանում գործածվող բարբառի լեզվական համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով դրա հնչյունական, ձևաբանական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկություններին։ Ներկայացվում են բարբառի ձևավորման ու զարգացման հիմնական առանձնահատկությունները, տարածքային գործածությունը և հարակից լեզուների ու խոսվածքների հետ ունեցած փոխազդեցությունները։ Ուսումնասիրվում է հնչյունական համակարգը՝ դիտարկելով ձայնավորների և բաղաձայնների կազմը, արտասանական առանձնահատկությունները, հնչյունափոխությունները և այն օրինաչափությունները, որոնցով տվյալ խոսվածքը տարբերվում է լեզվական հարակից տարբերակներից։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ձևաբանությանը՝ գոյականների, դերանունների, ածականների, բայերի և խոսքի այլ մասերի կառուցվածքին, դրանց փոփոխության ձևերին և քերականական նշանակությունների արտահայտման միջոցներին։ Քննարկվում է նաև բայական համակարգը, ժամանակի, դեմքի, թվի և եղանակի արտահայտման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բառերի ու նախադասությունների կառուցման հիմնական սկզբունքները։ Բառապաշարի ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տեղական ծագում ունեցող բառերը, պատմականորեն պահպանված լեզվական միավորները, փոխառությունները և առօրյա կյանքի տարբեր ոլորտներին վերաբերող անվանումները։ Բարբառային նյութը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ոչ միայն լեզվական կառուցվածքը, այլև տվյալ տարածաշրջանի բնակչության պատմական զարգացման, մշակութային միջավայրի և այլ ժողովուրդների հետ երկարատև շփումների որոշ առանձնահատկություններ։ Կարևորվում է բարբառի տեղը տարածաշրջանի լեզվական բազմազանության մեջ, նրա հարաբերակցությունը ազգակից լեզվական ձևերի հետ և այն հատկանիշները, որոնք ձևավորում են նրա ինքնատիպությունը։ Լեզվական փաստերի համադրական ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև պատմական լեզվաբանության խնդիրների լուսաբանմանը՝ հնարավորություն տալով հետևել առանձին հնչյունական, քերականական և բառապաշարային երևույթների զարգացմանն ու պահպանմանը։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տեղական խոսվածքների փաստագրման, լեզվական ժառանգության պահպանման և տարածաշրջանի պատմալեզվական գործընթացների ավելի ամբողջական ընկալման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բարբառագիտությամբ, իրանագիտությամբ, պատմական և համեմատական լեզվաբանությամբ, ազգագրությամբ ու տարածաշրջանային մշակույթների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկ ռինոսինուսիտների ախտորոշման և բուժման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը այն հիվանդների շրջանում, որոնք ունեն բրոնխաթոքային համակարգի քրոնիկ ոչ սպեցիֆիկ հիվանդություններ։ Հետազոտության կարևորությունը պայմանավորված է վերին և ստորին շնչուղիների հիվանդությունների փոխկապակցվածությամբ, քանի որ քթի և հարքթային խոռոչների երկարատև բորբոքային գործընթացները կարող են ուղեկցվել շնչառական համակարգի քրոնիկ խնդիրներով և ազդել հիվանդի ընդհանուր վիճակի ու կյանքի որակի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել քրոնիկ ռինոսինուսիտի առաջացման և պահպանման մեխանիզմները, կլինիկական դրսևորումները, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները և դրա հնարավոր կապերը բրոնխաթոքային հիվանդությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտորոշման մեթոդներին՝ հիվանդի գանգատների և անամնեզի գնահատմանը, քիթ-կոկորդ-ականջաբանական զննմանը, գործիքային և պատկերային հետազոտություններին, ինչպես նաև հիվանդության ծանրության և տարածվածության որոշմանը։ Ժամանակակից ախտորոշիչ մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել ռինոսինուսիտի տարբեր ձևերը և ընտրել բուժման առավել նպատակային ռազմավարություն։ Բուժական տեսանկյունից աշխատանքը կարող է անդրադառնալ դեղորայքային և այլ պահպանողական մեթոդներին, տեղային թերապիայի նշանակությանը, բորբոքային գործընթացի վերահսկմանը և այն դեպքերին, երբ կարող է քննարկվել վիրաբուժական միջամտության անհրաժեշտությունը։ Հատուկ կարևորություն ունի համակցված հիվանդությունների հաշվառումը, քանի որ բրոնխաթոքային համակարգի քրոնիկ ախտահարումների առկայությունը կարող է ազդել ինչպես ախտանշանների արտահայտվածության, այնպես էլ բուժման ընտրության և արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է նաև ընդգծել քիթ-կոկորդ-ականջաբանի և թոքաբանի համատեղ աշխատանքի նշանակությունը՝ հիվանդին ամբողջական բժշկական գնահատում և փոխկապակցված հիվանդությունների համալիր կառավարում ապահովելու համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քիթ-կոկորդ-ականջաբաններին, թոքաբաններին, ընտանեկան բժիշկներին, բժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ որպես քրոնիկ ռինոսինուսիտի և շնչառական համակարգի հիվանդությունների փոխազդեցության, ժամանակակից ախտորոշման և բուժման սկզբունքների ուսումնասիրման նյութ։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրատնտեսական համակարգերի կայուն զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ջրային ռեսուրսները դիտարկվում են որպես երկրի տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական զարգացման համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող բնական ռեսուրս, որի արդյունավետ կառավարումը կարևոր նախապայման է երկարաժամկետ կայունության ապահովման համար։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ջրատնտեսական համակարգերի կառուցվածքը, դրանց հիմնական գործառույթները, ջրային ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ջրամատակարարման, ոռոգման, ջրամբարների և ջրային ենթակառուցվածքների կառավարման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների սահմանափակության պայմաններում դրանց արդյունավետ և ռացիոնալ օգտագործման անհրաժեշտությանը, ջրի պահանջարկի փոփոխություններին և տարբեր ոլորտների միջև ջրային ռեսուրսների բաշխման հիմնախնդիրներին։ ՀՀ օրինակով քննարկվում են ջրային համակարգերի տեխնիկական վիճակը, ենթակառուցվածքների արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը, կորուստների նվազեցման հնարավորությունները և կառավարման կատարելագործման ուղղությունները։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև ջրային ռեսուրսների օգտագործման վրա ազդող բնապահպանական գործոնները, ջրի որակի պահպանման, ջրային էկոհամակարգերի պաշտպանության և բնական ռեսուրսների վերականգնման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ջրատնտեսական համակարգերի և գյուղատնտեսության փոխկապակցվածությունը, հատկապես ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործման, գյուղատնտեսական արտադրողականության և գյուղական տարածքների տնտեսական զարգացման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են նաև կլիմայական փոփոխությունների, երաշտների, ջրային պաշարների փոփոխականության և այլ բնական ու մարդածին գործոնների հնարավոր ազդեցությունները ջրային համակարգերի կայունության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է ջրային ռեսուրսների կառավարման ինտեգրված մոտեցումը, որը ենթադրում է տնտեսական արդյունավետության, սոցիալական արդարության և բնապահպանական անվտանգության համադրում։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև ջրային ոլորտի պետական կարգավորմանը, կառավարման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներին, ներդրումային քաղաքականությանը և ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորություններին։ Հիմնական նպատակներից է բացահայտել այն ուղղությունները, որոնց միջոցով հնարավոր է բարձրացնել ջրատնտեսական համակարգերի արդյունավետությունը, նվազեցնել ռեսուրսների կորուստները, բարելավել ջրի կառավարման որակը և ապահովել ջրային ռեսուրսների պահպանությունն ու հասանելիությունը երկարաժամկետ հեռանկարում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարման, տնտեսագիտության, բնապահպանության, գյուղատնտեսության և տարածքային զարգացման ոլորտների մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների և Հայաստանի ջրային համակարգերի կայուն զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։