Կրծքավանդակի և որովայնի համակցված վնասվածքների ժամանակ երկրորդային թոքային բարդությունների կանխարգելման և բուժման համալիր տակտիկան

Մաթեմատիկա

Նյութում ներկայացվում են իրական թվերի համակարգը, հաջորդականությունների և ֆունկցիաների ընդհանուր հատկությունները, սահմանների տեսությունը և շարունակականության գաղափարը։ Այս բաժինները կազմում են մաթեմատիկական անալիզի տեսական հիմքը և կարևոր են հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Դասագրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում նաև մեկ փոփոխականի ֆունկցիաների ուսումնասիրությանը, դրանց վարքագծի վերլուծությանը և հիմնական հատկություններին։ Տեսական նյութը ուղեկցվում է բազմաթիվ օրինակներով և վարժություններով, որոնք նպաստում են ուսանողների տրամաբանական մտածողության և մաթեմատիկական հմտությունների զարգացմանը։

Կենսաբանություն

Учебник «Общая ботаника с основами геоботаники» посвящён базовым вопросам ботаники и основам геоботаники — науки о растительных сообществах и их распределении в природе. В книге рассматриваются: Строение растительной клетки и тканей Морфология и анатомия высших растений Физиологические процессы у растений Основы систематики растительного мира Структура и динамика растительных сообществ Влияние экологических факторов на растительность Учебник объединяет классическую ботанику и экологический подход, помогая понять растения не только как организмы, но и как часть экосистем.

Իրավաբանություն

Գիրքը «Աշխատանքի պաշտպանության սոցիալ-տնտեսական հարցերը», հեղինակի՝ Տերտերյան Գ.Մ.-ի կողմից ներկայացնում է աշխատանքի պաշտպանության տեսությունը և գործնական կիրառությունը սոցիալ-տնտեսական համատեքստում։ Այն ուսումնասիրում է աշխատանքի պաշտպանվածության մակարդակի բարձրացմանը, աշխատողների առողջության և անվտանգության ապահովման միջոցներին, ինչպես նաև աշխատանքային հարաբերությունների կազմակերպմանը վերաբերող հիմնախնդիրները։ Գիրքը քննարկում է աշխատանքի պաշտպանության ոլորտում կիրառվող քաղաքականություն, կանոնակարգեր, իրավաբանական ու տնտեսական առնչություններ, որոնք ուղղված են աշխատողների իրավունքների պաշտպանության բարձրացմանը, ինչպես նաև տնտեսության զարգացումը դրանից բխող ազդեցություններով։ Այն ընդգրկում է նաև աշխատավայրում վտանգների կանխարգելման և թերի կառավարման դեպքում առաջացող սոցիալ-տնտեսական հետևանքները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել թե՛ պետական պաշտոնյաների, թե՛ ձեռնարկությունների ղեկավարների, թե՛ աշխատաշուկայի մասնագետների և ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են աշխատանքի պաշտպանության հիմնահարցերով։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտության տեսության առարկան և խնդիրները վերաբերում են հասարակության տնտեսական կյանքի ուսումնասիրությանը, այն է՝ ինչպես են մարդիկ, ձեռնարկությունները և պետությունը կառավարում սահմանափակ ռեսուրսները՝ իրենց անսահմանափակ պահանջմունքները բավարարելու համար։ Տնտեսագիտության տեսության առարկան ուսումնասիրում է արտադրության, բաշխման, փոխանակման և սպառման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց միջև գոյություն ունեցող օրենքներն ու կապերը։ Այն բացահայտում է, թե ինչպես է ձևավորվում տնտեսական վարքագիծը տարբեր մակարդակներում՝ անհատական, ձեռնարկատիրական և պետական, և ինչպես են գործում շուկաները, գները, մրցակցությունը և տնտեսական հավասարակշռությունը։ Տնտեսագիտության տեսության հիմնական խնդիրներն են տնտեսական գործընթացների բացատրությունը, տնտեսական օրենքների բացահայտումը, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման ուղիների որոնումը և տնտեսական զարգացման կանխատեսումը։ Բացի այդ, այն ուսումնասիրում է տնտեսական աճի, գնաճի, գործազրկության և այլ մակրոտնտեսական երևույթների պատճառներն ու հետևանքները, ինչպես նաև առաջարկում է լուծումներ տնտեսական քաղաքականության մշակման համար։ Տնտեսագիտության տեսությունը նաև նպատակ ունի օգնել հասարակությանը ճիշտ որոշումներ կայացնել սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում՝ ապահովելով առավելագույն արդյունք և բարեկեցություն։ Այսպիսով, տնտեսագիտության տեսության առարկան և խնդիրները միասին ձևավորում են գիտության այն հիմքը, որը թույլ է տալիս հասկանալ և կառավարել տնտեսական համակարգի գործունեությունը։

Մանկավարժություն

Կրեդիտային համակարգի ներդրումը Հայաստանի Հանրապետությունում բարձրագույն կրթության ոլորտում իրականացված կարևոր բարեփոխումներից է, որը նպատակ ուներ կրթական գործընթացը համապատասխանեցնել եվրոպական չափանիշներին և ապահովել ուսանողների շարժունություն, ուսման ճկունություն և կրթության որակի բարձրացում։ Կրեդիտային համակարգը ուսանողի ուսումնական բեռը չափում է կրեդիտներով, որոնք արտահայտում են ուսանողի կողմից առարկայի յուրացման համար անհրաժեշտ աշխատանքային ծավալը։ Այս համակարգի ներդրումը ՀՀ-ում անմիջականորեն կապված է Բոլոնիայի գործընթացին միանալու հետ, որի նպատակն է ստեղծել միասնական եվրոպական բարձրագույն կրթական տարածք։ Հայաստանը պաշտոնապես միացել է Բոլոնիայի գործընթացին 2005 թվականին՝ Բերգենի համաժողովում, ինչից հետո սկսվել են համակարգային փոփոխություններ կրթության ոլորտում։ 2005–2007 թվականների ազգային հաշվետվություններում արձանագրվել է, որ երկրում իրականացվել են կարևոր քայլեր՝ ուղղված երկաստիճան կրթական համակարգի (բակալավր և մագիստրոս) ներդրմանը, կրեդիտների կուտակման և փոխանցման համակարգի կիրառմանը (ECTS), ինչպես նաև ուսումնական ծրագրերի վերանայմանը։ Բոլոնիայի գործընթացի մոդելը հիմնված է բարձրագույն կրթության համադրելիության, որակի ապահովման և միջազգային համագործակցության վրա։ ՀՀ-ում իրականացված բարեփոխումները ներառել են նաև ուսանողների և դասախոսների շարժունության խթանումը, որակի ապահովման ներքին և արտաքին համակարգերի ստեղծումը, ինչպես նաև ուսումնական ծրագրերի արդիականացումը։ Կրեդիտային համակարգի ներդրումը հնարավորություն է տվել ուսանողներին ավելի ճկուն կերպով կազմակերպել իրենց ուսումը, ընտրել առարկաներ և տեղափոխվել այլ համալսարաններ՝ կրեդիտների ճանաչման միջոցով։ Չնայած հաջողություններին, գործընթացը ուղեկցվել է նաև որոշ դժվարություններով՝ կապված ուսումնական ծրագրերի հարմարեցման, ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների և նոր մեթոդների ներդրման հետ։

Տեխնոլոգիա

Այս աշխատանքը վերաբերում է գյուղատնտեսական և վերամշակող տեխնիկայի ոլորտին՝ կենտրոնանալով էներգախնայող փոքրաչափ հատիկամանրիչի նախագծման, կառուցվածքային մշակման և աշխատանքային պարամետրերի գիտական հիմնավորման վրա։ Նյութում ներկայացվում են այն ինժեներական լուծումները, որոնք նպատակ ունեն նվազեցնել էներգիայի սպառումը՝ միաժամանակ պահպանելով մանրացման գործընթացի բարձր արդյունավետությունը և միատեսակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հատիկների մեխանիկական հատկություններին, նյութի մուտքային հոսքի առանձնահատկություններին, ինչպես նաև մանրացման մեխանիզմների՝ հարվածային, կտրող և ճնշող ազդեցությունների համադրությանը։ Աշխատությունը նաև վերլուծում է սարքավորման հիմնական պարամետրերը՝ պտտման արագությունը, աշխատանքային տարածքի երկրաչափությունը, մաշվող մասերի նյութը և դրանց ազդեցությունը արտադրողականության ու էներգաարդյունավետության վրա։ Միաժամանակ իրականացվում է փորձարարական և տեսական մոդելավորում՝ նպատակ ունենալով օպտիմալացնել սարքի աշխատանքը և նվազեցնել շահագործման ծախսերը՝ ապահովելով դրա կիրառելիությունը փոքր և միջին գյուղատնտեսական տնտեսություններում։