Մաշտոց

Գրականություն

«Դոն Կառլոս» վերնագրով ստեղծագործությունը համաշխարհային դրամատուրգիայի հայտնի երկերից է, որն առավելապես կապվում է գերմանացի գրող Ֆրիդրիխ Շիլլերի համանուն ողբերգության հետ։ Ստեղծագործության մեջ պատմական միջավայրի և անձնական հարաբերությունների միջոցով բացահայտվում են իշխանության, քաղաքական պարտադրանքի, ազատության, սիրո և մարդկային խղճի բարդ հակասությունները։ Կերպարների բախումները ցույց են տալիս, թե ինչպես կարող են անձնական զգացմունքները, պետական շահերը և գաղափարական համոզմունքները հայտնվել հակամարտության մեջ։ Դրամատիկական գործողության կարևոր բաղադրիչներից են իշխանական միջավայրում ձևավորվող լարվածությունը, անհատական ազատության ձգտումը և բարոյական ընտրության դժվարությունը։ Այս թեմաները ստեղծագործությանը հաղորդում են ոչ միայն պատմական, այլև հասարակական ու փիլիսոփայական նշանակություն։ Հայերեն հրատարակությունը կարևոր է համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունների պատմության տեսանկյունից և կարող է հետաքրքրել եվրոպական դրամատուրգիայի, ողբերգության ժանրի և հայ թատերական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են եվրոպական գրական երկերը ներառվել հայ ընթերցողական միջավայրում և նպաստել գրական ու գաղափարական նոր թեմաների տարածմանը։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը մեթոդական և մատենագիտական բնույթի ժողովածու է, որը պատրաստվել է 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության հիսնամյակին նվիրված գրադարանային, կրթական և մշակութային միջոցառումների կազմակերպման համար։ Այն արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի գաղափարական ու մշակութային աշխատանքի սկզբունքները և նախատեսված է եղել գրադարանների, մշակույթի հաստատությունների, ընթերցասրահների ու հասարակական կազմակերպությունների աշխատողների համար։ Նյութերում կարող են ներկայացված լինել հոբելյանական տարեթվի շուրջ գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ երեկոների, ընթերցողական համաժողովների, զեկուցումների, գրական քննարկումների և տեղեկատվական այլ միջոցառումների կազմակերպման մեթոդական առաջարկություններ։ Առանձին բաժիններում համակարգվում է համապատասխան պատմական, քաղաքական, հասարակագիտական և հուշագրական գրականությունը՝ ընթերցողներին ու կազմակերպիչներին անհրաժեշտ աղբյուրների ընտրության հարցում կողմնորոշելու նպատակով։ Մատենագիտական ցանկերը կարող են ընդգրկել հեղափոխական իրադարձությունների պատմությանը, խորհրդային պետական համակարգի ձևավորմանը, հասարակական և տնտեսական փոփոխություններին, ինչպես նաև տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական պատմագրական մեկնաբանություններին վերաբերող հրատարակություններ։ Ժողովածուի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն գտնելու տվյալ թեմայով ժամանակին առաջարկված գրականությունը, այլև հասկանալու, թե խորհրդային մշակութային քաղաքականության շրջանակում ինչպես էին կազմակերպվում պատմական տարեդարձերի հանրայնացումը և դրանց վերաբերյալ ընթերցանության ուղղորդումը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև գրադարանագիտության և մատենագիտության պատմության տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս թեմատիկ գրականության ընտրության, դասակարգման և ընթերցողներին ներկայացնելու ժամանակաշրջանին բնորոշ մեթոդները։ Միաժամանակ այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր խորհրդային հիշողության քաղաքականության և պաշտոնական պատմական խոսույթի ուսումնասիրման համար՝ հնարավորություն տալով համեմատելու ժամանակաշրջանի ներկայացումները հետագա պատմագիտական մեկնաբանությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ նյութերի ժողովածուն համատեղում է մեթոդական ուղեցույցի և հանձնարարական մատենագիտության գործառույթները՝ փաստագրելով խորհրդային ժամանակաշրջանում խոշոր պատմական տարեդարձերի շուրջ իրականացվող գրադարանային ու մշակութային աշխատանքի ձևերը։

Տեխնոլոգիա

Բնապահպանական և ջրատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ջրահեռացման ցանցերում կեղտաջրերի աերացման և նախնական մաքրման գործընթացների կազմակերպման ու արդյունավետության բարձրացման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կեղտաջրերի տեղափոխման ընթացքում դրանց ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկությունների փոփոխությունները, ինչպես նաև թթվածնով հարստացման ազդեցությունը աղտոտիչների քայքայման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրահեռացման խողովակաշարերում և համապատասխան կառուցվածքներում աերացման իրականացման տեխնիկական միջոցներին, օդի մատակարարման պայմաններին և գործընթացի հիմնական աշխատանքային պարամետրերին։ Վերլուծվում են նախնական մաքրման հնարավորությունները՝ կախված կեղտաջրերի կազմից, հոսքի ռեժիմից, ցանցի կառուցվածքային առանձնահատկություններից և շահագործման պայմաններից։ Քննարկվում են նաև օրգանական աղտոտվածության նվազեցման, նստվածքների առաջացման սահմանափակման, տհաճ հոտերի կանխարգելման և հետագա մաքրման կառույցների բեռնվածության նվազեցման հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ջրահեռացման ցանցը ոչ միայն որպես կեղտաջրերի տեղափոխման, այլև որպես դրանց նախնական մշակման համակարգ օգտագործելու հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրահեռացման, կեղտաջրերի մաքրման, ջրային տնտեսության և բնապահպանական ճարտարագիտության ոլորտների մասնագետների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության կառուցվածքային վերափոխումների, ոլորտային զարգացման առաջնահերթությունների և տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են արդյունաբերության դերը ազգային տնտեսության զարգացման, տնտեսական աճի ապահովման, զբաղվածության ընդլայնման և երկրի մրցունակության բարձրացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերության ճյուղային կառուցվածքին, արտադրական ներուժի օգտագործման արդյունավետությանը, տեխնոլոգիական արդիականացման անհրաժեշտությանը և տնտեսության տարբեր հատվածների միջև ռեսուրսների բաշխման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են կառուցվածքային փոփոխությունների վրա ազդող ներքին և արտաքին տնտեսական գործոնները, ներդրումային միջավայրի պայմանները, արտադրողականության բարձրացման հնարավորությունները և արդյունաբերական ձեռնարկությունների զարգացման սահմանափակումները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական արդյունաբերական քաղաքականության հիմնական գործիքներին, ներդրումների խթանմանը, նորարարական գործունեության զարգացմանը, արտահանման հնարավորությունների ընդլայնմանը և բարձր ավելացված արժեք ստեղծող արտադրությունների ձևավորմանը։ Կարևորվում են արդյունաբերության ճյուղերի միջև փոխկապակցվածությունների ամրապնդումը, փոքր և միջին արտադրական ձեռնարկությունների աջակցությունը, մարդկային կապիտալի զարգացումը և գիտատեխնիկական առաջընթացի արդյունքների ներդրումը արտադրության մեջ։ Դիտարկվում են միջազգային փորձի կիրառման, արդյունաբերության մրցունակության գնահատման և կառուցվածքային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև տարածաշրջանային արդյունաբերական զարգացման, արտադրական ենթակառուցվածքների կատարելագործման և տնտեսության երկարաժամկետ կայունության ապահովման հարցերին։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, արդյունաբերական քաղաքականության մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում իրական փոխարժեքի և տնտեսական աճի փոխկապակցվածության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով մակրոտնտեսական կայունության և արտաքին մրցունակության միջև առկա փոխազդեցությունները։ Վերլուծվում են իրական փոխարժեքի տատանումների ազդեցությունը արտահանման և ներմուծման կառուցվածքի, արտադրողականության, ներդրումային հոսքերի և տնտեսական աճի տեմպերի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխարժեքի ձևավորման գործոններին՝ ներառյալ գնաճը, դրամավարկային քաղաքականությունը, արտաքին առևտրի հաշվեկշիռը և կապիտալի շարժերը։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է «հոլանդական հիվանդության» ռիսկերը, մրցունակության երկարաժամկետ դինամիկան և իրական փոխարժեքի հավասարակշռված մակարդակի նշանակությունը տնտեսական զարգացման համար։ Աշխատությունը ներկայացնում է էմպիրիկ և տեսական մոտեցումների համադրություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ՀՀ տնտեսության առանձնահատկությունները և առաջարկել մակրոտնտեսական քաղաքականության բարելավման ուղղություններ։

Քաղաքագիտություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի հիսուներեքերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ պահպանելով ժողովական գործունեության ընթացքի, քննարկումների և մասնակիցների ելույթների վերաբերյալ փաստաթղթային տեղեկությունները։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական կյանքի, ազգային ներկայացուցչական կառույցների և համայնքային ինքնակառավարման պատմության ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու նիստի կազմակերպմանը, քննարկման ներկայացված հարցերին, արտահայտված դիրքորոշումներին և ժողովական աշխատանքի ընթացակարգերին։ Նման փաստաթղթերը կարևոր են ազգային կառավարման մարմնի դերակատարությունը, համայնքային խնդիրների քննարկման ձևերը և ազգային հաստատությունների գործունեության առանձնահատկությունները բացահայտելու համար։ Դրանք նաև արժեքավոր նյութ են ժամանակաշրջանի պաշտոնական լեզվի, վարչական տերմինաբանության և արևմտահայ հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ատենագրությունը ժողովական փաստաթղթերի շարքի բաղկացուցիչ մասն է և նպաստում է հայ համայնքի ինքնակազմակերպման, ազգային կառավարման ավանդույթների ու 19-րդ դարի հայոց պատմության վավերագրական ուսումնասիրությանը։