Մեծ սխրանքների գրքերն ամենքին ։ (Օգնություն գրադարաններին)

Экономика

Գիրքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության բնակչության կենսամակարդակի գնահատման տեսական և գործնական մոտեցումները՝ ներկայացնելով սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշների համակարգը և դրանց կիրառումը բնակչության բարեկեցության չափման գործընթացում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կենսամակարդակի հիմնական բաղադրիչները՝ եկամուտներ, սպառման մակարդակ, զբաղվածություն, կրթություն, առողջապահություն և բնակարանային պայմաններ։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է կենսամակարդակի գնահատման մեթոդներին՝ վիճակագրական ցուցանիշների համակարգ, ինդեքսային վերլուծություն, աղքատության և անհավասարության չափման մոտեցումներ։ Գրքում քննարկվում են նաև մարդկային զարգացման ցուցանիշների կիրառումը, սոցիալական քաղաքականության ազդեցությունը և պետական կարգավորման դերը բնակչության կյանքի որակի բարելավման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ տարածաշրջանային անհավասարություններին, սոցիալական շերտավորմանը և կենսամակարդակի բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում բնակչության կենսամակարդակի գնահատման վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, սոցիոլոգների, պետական կառավարման մասնագետների և ուսանողների համար։

Литература

Այս գրական ստեղծագործության կենտրոնական կերպարը Աղասին է՝ անուն, որն իր պատմամշակութային հնչողությամբ կապված է հայ ազգային գրականության մեջ տարածված հերոսական և հայրենասիրական կերպարների ավանդույթի հետ։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել ազգային ինքնության, անհատի արժանապատվության, հայրենիքի հանդեպ կապվածության և հասարակական պատասխանատվության գաղափարների համատեքստում։ Աղասի անունով հերոսը կարող է մարմնավորել քաջությունը, հաստատակամությունը, արդարության ձգտումը և սեփական համոզմունքներին հավատարիմ մնալու պատրաստակամությունը։ Նման կերպարների միջոցով հայ գրականությունը հաճախ անդրադարձել է անհատի և հասարակության հարաբերություններին, ազգային հիշողությանը, պատմական անցյալի ընկալմանը և ազատության գաղափարին։ Երկը կարևոր է նաև 19-րդ դարի հայ գրական միջավայրի ուսումնասիրության տեսանկյունից, երբ գեղարվեստական ստեղծագործությունները հաճախ նպաստում էին ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդմանը և պատմական թեմաների նկատմամբ հետաքրքրության տարածմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել ընթերցողներին, որոնք ուսումնասիրում են հայ գրականության մեջ հերոսական կերպարների ձևավորումը, հայրենասիրական գաղափարների արտահայտությունը և ազգային արժեքների գեղարվեստական ներկայացումը։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է վիճակագրական հիպոթեզների հուսալի հայտնաբերման և տարբերակման երկփուլ մեթոդների ուսումնասիրությանը այնպիսի մոդելների համար, որոնք նկարագրվում են հավանականային բաշխումների մի քանի ընտանիքներով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է որոշումների ընդունման խնդիր, երբ դիտարկվող տվյալների հիմքում ընկած հավանականային մոդելը նախապես ամբողջությամբ հայտնի չէ, և անհրաժեշտ է սահմանված այլընտրանքներից որոշել տվյալներին առավել համապատասխանող հիպոթեզը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկփուլ ընթացակարգերի կառուցմանը, որոնց դեպքում առաջին փուլում կատարվում է նախնական վիճակագրական գնահատում կամ հնարավոր հիպոթեզների շրջանակի սահմանափակում, իսկ երկրորդ փուլում՝ լրացուցիչ տեղեկատվության հիման վրա առավել ճշգրիտ տարբերակում և վերջնական որոշման ընդունում։ Նման կառուցվածքը կարող է հնարավորություն տալ արդյունավետորեն բաշխելու դիտարկումների կամ հաշվարկային ռեսուրսների օգտագործումը և նվազեցնելու սխալ որոշումների հավանականությունը։ Քննվում են այն դեպքերը, երբ յուրաքանչյուր հիպոթեզ կարող է կապված լինել ոչ թե մեկ որոշակի բաշխման, այլ պարամետրերով կամ այլ բնութագրերով տարբերվող բաշխումների ամբողջ ընտանիքի հետ։ Այդ պայմաններում կարևոր խնդիր է դառնում որոշման կանոնների ձևավորումը՝ հաշվի առնելով մոդելի անորոշությունը և տարբեր ընտանիքների միջև հնարավոր վիճակագրական նմանությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է առաջին և երկրորդ տեսակի սխալների, ճիշտ հայտնաբերման հավանականության և որոշման հուսալիության գնահատումը։ Ուսումնասիրվում են նաև ընտրանքի ծավալի, դիտարկումների քանակի և փուլերի միջև տեղեկատվության բաշխման ազդեցությունները վերջնական արդյունքի վրա։ Կարևորվում է այնպիսի չափանիշների մշակումը, որոնց միջոցով հնարավոր է համեմատել տարբեր երկփուլ ռազմավարությունների արդյունավետությունը և ընտրել տվյալ խնդրի համար նպատակահարմար որոշման ընթացակարգ։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել պարամետրային անորոշությանը, սահմանային դեպքերին և այն իրավիճակներին, երբ տարբեր հիպոթեզներին համապատասխանող բաշխումները միմյանցից դժվար են տարբերակվում։ Մաթեմատիկական վերլուծության հետ մեկտեղ հնարավոր է կիրառել համակարգչային մոդելավորում՝ տարբեր հավանականային պայմաններում առաջարկվող մեթոդների վարքագիծը գնահատելու և տեսական արդյունքները ստուգելու համար։ Բազմաթիվ բաշխումների ընտանիքների միաժամանակյա դիտարկումը խնդիրը դարձնում է առավել ընդհանրական և հնարավորություն է տալիս մշակված մոտեցումները կիրառել տարբեր բնույթի պատահական տվյալների նկատմամբ։ Նման մեթոդները կարող են նշանակություն ունենալ վիճակագրական ճանաչման, ազդանշանների հայտնաբերման, տեխնիկական ախտորոշման, տվյալների դասակարգման և անորոշության պայմաններում որոշումների ընդունման խնդիրներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մաթեմատիկական վիճակագրության, հավանականությունների տեսության, վիճակագրական որոշումների տեսության և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Սոցիալ-պատմական և գաղափարական արձակ գործ է, որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է հողի՝ որպես հայրենիքի, կյանքի աղբյուրի և ազգային գոյության հիմքի գաղափարի վրա։ «Օրավար հողը» այստեղ ներկայացվում է ոչ միայն որպես չափման միավոր, այլ որպես խորհրդանշական պատկեր՝ կապված մարդու կապի հողի, աշխատանքի և հայրենիքի հետ։ Րաֆֆին ցույց է տալիս, թե ինչպես է հողը դառնում կյանքի պայման, հարստության աղբյուր, ինչպես նաև երբեմն՝ պայքարի ու հակամարտության պատճառ։ Ստեղծագործության մեջ ընդգծվում է գյուղացու ծանր վիճակը, հողի նկատմամբ նրա աշխատասիրությունը և այն սոցիալական անարդարությունները, որոնք առաջանում են հողի բաշխման կամ սեփականության հարցերում։ Միաժամանակ հեղինակը բարձրացնում է հայրենի հողի նկատմամբ սիրո և կապվածության գաղափարը՝ այն ներկայացնելով որպես ազգային ինքնության կարևոր հիմք։ Գործը ունի նաև բարոյական շերտ՝ ընթերցողին մղելով խորհելու արդարության, աշխատանքի արժեքի և հասարակական հավասարության մասին։ Լեզուն պարզ է, պատկերավոր և գաղափարապես հագեցած, ինչը բնորոշ է Րաֆֆու սոցիալական արձակին։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի, իսպաներենի և անգլերենի բայի անդեմ ձևերի զուգադրական-տիպաբանական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երեք լեզուներում դրանց կառուցվածքային, իմաստային և գործառական ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Հետազոտության առանցքում այն բայական ձևերն են, որոնք չունեն դիմային խոնարհման ամբողջական հատկանիշներ, սակայն պահպանում են բային բնորոշ մի շարք իմաստային ու շարահյուսական հատկություններ և տարբեր համատեքստերում կարող են հանդես գալ գոյականական, ածականական կամ մակբայական գործառույթներով։ Քննվում են անորոշ դերբայական, մասնակցային և այլ ոչ դիմավոր կառույցների ձևաբանական առանձնահատկությունները, դրանց կազմության միջոցները, քերականական կարգերի արտահայտման հնարավորությունները և նախադասության կառուցվածքում ունեցած դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ երեք լեզուները պատկանում են տարբեր լեզվական համակարգերի, ուստի արտաքին կառուցվածքով նման ձևերը միշտ չէ, որ ունեն ամբողջությամբ համարժեք գործառույթներ։ Զուգադրական վերլուծության միջոցով բացահայտվում է, թե մի լեզվի որոշակի անդեմ բայական ձևին մյուս լեզուներում ինչպիսի քերականական կառուցվածքներ կարող են համապատասխանել։ Ուսումնասիրվում են դրանց ժամանակային, կերպային և սեռային նշանակությունների արտահայտման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բայական և անվանական հատկությունների փոխհարաբերությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում անդեմ ձևերի շարահյուսական կապակցելիությանը՝ լրացումներ ընդունելու, ստորադաս կառույցներ ձևավորելու և բարդ նախադասությունների իմաստային հարաբերությունների արտահայտմանը մասնակցելու տեսանկյունից։ Իսպաներենի և անգլերենի համապատասխան ձևերի համեմատությունը հայերենի համակարգի հետ հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն ձևական համապատասխանությունները, այլև այն դեպքերը, երբ նույն հաղորդակցական իմաստը երեք լեզուներում արտահայտվում է տարբեր քերականական միջոցներով։ Հետազոտության տիպաբանական ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել լեզվական ընդհանուր օրինաչափությունները և յուրաքանչյուր լեզվին բնորոշ կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Քննվում են նաև թարգմանության ընթացքում առաջացող համապատասխանության խնդիրները, քանի որ անդեմ բայական կառույցների բառացի փոխանցումը միշտ չէ, որ ապահովում է բնական և քերականորեն համարժեք արտահայտություն թիրախային լեզվում։ Նման ուսումնասիրությունը կիրառական նշանակություն ունի նաև օտար լեզուների դասավանդման համար՝ նպաստելով սովորողների կողմից տարբեր լեզուների բայական համակարգերի գիտակցված համեմատությանը և բնորոշ սխալների կանխարգելմանը։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ համադրում է ձևաբանության, շարահյուսության, իմաստաբանության և լեզվական տիպաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով երեք լեզուների բայական համակարգերի փոխհարաբերությունների բազմակողմանի նկարագիրը։

Культура

Նշված պահանջը վերաբերում է այն պիեսների համակարգված ցանկերին, որոնք գրվել կամ բեմադրվել են հայերեն լեզվով և պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում ստացել են թույլտվություն ներկայացվելու Կովկասյան տարածաշրջանի թատերական բեմերում՝ հատկապես XIX դարի վերջից մինչև XX դարի սկիզբը գործող գրաքննական համակարգի պայմաններում։ Այդ ժամանակաշրջանում Կովկասը գտնվում էր Ռուսական կայսրության վարչական վերահսկողության ներքո, և ցանկացած թատերական ստեղծագործություն, անկախ ազգային պատկանելությունից, ենթարկվում էր նախնական գրաքննության՝ քաղաքական, բարոյական և գաղափարական համապատասխանության գնահատման նպատակով։ Հայերեն պիեսները, որոնք անցել էին այդ գործընթացը, ընդգրկում էին ինչպես դասական դրամատուրգիայի գործեր, այնպես էլ նոր ձևավորվող ազգային թատերարվեստի ստեղծագործություններ, որոնք հաճախ արտացոլում էին սոցիալական խնդիրներ, ազգային ինքնության հարցեր, ընտանեկան հարաբերություններ և պատմական թեմաներ։ Հատուկ ուշադրություն էր դարձվում այն ստեղծագործություններին, որոնք չէին պարունակում քաղաքականորեն վտանգավոր համարվող գաղափարներ կամ ուղղակի քննադատություն պետական կառավարման համակարգի նկատմամբ, ինչի արդյունքում որոշ պիեսներ ստանում էին պաշտոնական թույլտվություն՝ բեմադրվելու Թիֆլիսում, Բաքվում, Երևանում և Կովկասի այլ մշակութային կենտրոններում։ Այս գործընթացը նպաստել է հայ թատրոնի զարգացմանը, մասնագիտական թատերական խմբերի ձևավորմանը և ազգային մշակույթի հանրային տարածմանը, միաժամանակ ձևավորելով գրաքննության ազդեցության տակ գտնվող ստեղծագործական միջավայր, որտեղ հեղինակները հաճախ ստիպված էին հաշվի առնել պետական սահմանափակումները իրենց ստեղծագործական ազատության նկատմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, այդ ցանկերը արտացոլում են ոչ միայն թատերական արվեստի զարգացումը, այլև Կովկասի բազմազգ մշակութային դաշտում պետական վերահսկողության և ազգային ստեղծագործության փոխազդեցությունը։