More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Արաբա, թիվ 13, երկրորդ հատոր

    Հրատարակության վերնագիրը վկայում է «Արաբա» անվամբ ստեղծագործության կամ հրատարակչական շարքի մասին, որի ներկայացված միավորը տասներեքերորդ համարն է և ընդգրկում է երկրորդ հատորը։ Հայատառ թուրքերեն գրական միջավայրում նման հրատարակությունները կարևոր դեր ունեին ընթերցողական պահանջարկի բավարարման և գեղարվեստական նյութերի տարածման գործում։ Դրանք հնարավորություն էին տալիս թուրքերենով ստեղծված կամ թարգմանված բովանդակությունը հասանելի դարձնելու հայ ընթերցողներին՝ հայկական այբուբենի միջոցով։ Հատորի մեծ ծավալը ենթադրում է ընդարձակ նյութ, սակայն միայն մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հստակ որոշել դրա ժանրը, սյուժեն կամ թեմատիկ բաժինները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի գրական և տպագրական միջավայրի, հայատառ թուրքերենի կիրառության և բազմալեզու ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես նյութ՝ հասկանալու, թե ինչպես էին հայկական տպագրական կենտրոնները նպաստում տարբեր լեզուներով գրականության շրջանառությանը և ինչպես էր ձևավորվում հայատառ թուրքերեն ընթերցանության ավանդույթը։

    Updated: 2026-11-06
    Արաբա, թիվ 13, երկրորդ հատոր
    Online

    History

    Հայաստանի Հանրապետության քաղաքականությունը հայկական հարցում (1918-1920 թթ.)

    Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության կողմից Հայկական հարցի վերաբերյալ իրականացված քաղաքականության ուսումնասիրությանը 1918-1920 թվականներին՝ Առաջին Հանրապետության գոյության առանցքային ժամանակահատվածում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նորաստեղծ հայկական պետության առջև ծառացած տարածքային, քաղաքական, դիվանագիտական և ազգային խնդիրները, ինչպես նաև դրանց լուծման ուղղությամբ պետական իշխանությունների ձեռնարկած քայլերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայոց ցեղասպանությունից հետո ստեղծված քաղաքական իրավիճակին, արևմտահայության ճակատագրին, Հայաստանի Հանրապետության և Օսմանյան կայսրության հարաբերություններին, ինչպես նաև տարածաշրջանում ձևավորված ուժերի հարաբերակցությանը։ Գիրքը ներկայացնում է հայկական դիվանագիտության գործունեությունը միջազգային հարթակներում՝ անդրադառնալով դաշնակից պետությունների, եվրոպական տերությունների, Միացյալ Նահանգների և հարևան երկրների հետ հարաբերություններին։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի տարածքային պահանջների հիմնավորումները, Արևմտյան Հայաստանի խնդիրը, փախստականների և գաղթականների հարցերը, ազգային անվտանգության ապահովման անհրաժեշտությունը և պետական սահմանների ձևավորման գործընթացը։ Առանձին տեղ է հատկացվում Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովի, Սևրի պայմանագրի և միջազգային հանրության կողմից հայկական հարցի նկատմամբ ցուցաբերված վերաբերմունքի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը դիտարկում է նաև Հայաստանի Հանրապետության ներքաղաքական և տնտեսական սահմանափակումները, ռազմական հնարավորությունները և արտաքին քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը Հայկական հարցի իրացման հեռանկարների վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպիսի նպատակներ էր հետապնդում Հայաստանի առաջին հանրապետությունը, ինչ դիվանագիտական և քաղաքական միջոցներով էր փորձում պաշտպանել հայ ժողովրդի ազգային շահերը և ինչ պատճառներով այդ քաղաքականությունը բախվեց լուրջ խոչընդոտների։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է 1918-1920 թվականների հայոց պատմության, Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության, Հայկական հարցի միջազգային դիվանագիտության և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, դիվանագիտության ու միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, հայագետներին, ուսանողներին և հետազոտողներին։

    Updated: 2026-09-16
    Հայաստանի Հանրապետության քաղաքականությունը հայկական հարցում (1918-1920 թթ.)
    Online

    Philosophy

    Տրամաբանական բնույթի հիմնահարցը այլընտրական տրամաբանական համակարգերում

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է տրամաբանական հիմնահարցերի ձևակերպման և լուծման առանձնահատկություններին այլընտրական տրամաբանական համակարգերում, որտեղ դասական երկարժեք (ճիշտ/սխալ) մոտեցումը փոխարինվում կամ ընդլայնվում է տարբեր ոչ դասական տրամաբանություններով՝ բազմարժեք, ինտուիցիոնիստական, մոդալ և պարադոքսալ համակարգերով։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն հիմնարար խնդրի վրա, թե ինչպես են փոխվում տրամաբանական եզրահանգման կանոնները, ճշմարտության արժեքի մեկնաբանությունը և հակասությունների կարգավորումը տարբեր տրամաբանական մոդելներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավիճակներին, որտեղ դասական տրամաբանությունը բախվում է սահմանափակումների՝ օրինակ՝ ինքնահակասական պնդումների, անորոշության կամ թերի ինֆորմացիայի առկայության դեպքում, և ինչպես են այլընտրական համակարգերը փորձում լուծել այդ խնդիրները՝ ընդլայնելով տրամաբանական լեզվի հնարավորությունները։ Ներկայացվում են նաև տարբեր համակարգերի համեմատական վերլուծություններ՝ ընդգծելով դրանց կիրառությունները մաթեմատիկական տրամաբանության, արհեստական բանականության և լեզվաբանական մոդելավորման ոլորտներում։ Աշխատանքը շեշտում է, որ տրամաբանական հիմնահարցերի վերաիմաստավորումը այլընտրական համակարգերում թույլ է տալիս ավելի ճկուն կերպով նկարագրել իրական աշխարհի ոչ հստակ և բարդ իրավիճակները՝ ապահովելով ավելի հարուստ և բազմաշերտ վերլուծական գործիքակազմ։

    Updated: 2026-09-03
    Տրամաբանական բնույթի հիմնահարցը այլընտրական տրամաբանական համակարգերում
    Online

    History

    Հայ ժողովրդի մասնակցությունը Հայրենական մեծ պատերազմին (ԽՍՀՄ հյուսիս-արևմտյան և արևմտյան շրջաններ)

    Աշխատությունը նվիրված է Հայ ժողովրդի մասնակցությանը Հայրենական մեծ պատերազմին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ԽՍՀՄ հյուսիս-արևմտյան և արևմտյան ռազմաճակատներում հայ զինվորների ու հրամանատարների գործունեությանը։ Հեղինակը վերլուծում է պատերազմի տարիներին հայերի զորահավաքային մասնակցության ծավալները, նրանց դերը Կարմիր բանակի տարբեր ստորաբաժանումներում և ռազմաճակատային գործողությունների ընթացքում ցուցաբերած հերոսությունը։ Գրքում ներկայացվում են կոնկրետ ռազմաճակատային օպերացիաներ, որտեղ հայ զինծառայողները մասնակցել են Լենինգրադի պաշտպանության, Բելառուսի և Բալթյան երկրների ազատագրման, ինչպես նաև Արևելյան Եվրոպայի ռազմագործողություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ հրամանատարների ռազմավարական ներդրմանը, նրանց ղեկավարած ստորաբաժանումների մարտական ուղուն և պարգևներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև թիկունքի աշխատանքը՝ արդյունաբերական ձեռնարկությունների գործունեությունը, գյուղատնտեսական մոբիլիզացիան և հայ բնակչության նյութական աջակցությունը ռազմաճակատին։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ Հայ ժողովրդի մասնակցությունը Հայրենական մեծ պատերազմին ունեցել է համազգային նշանակություն և դարձել է կարևոր գործոն ֆաշիզմի դեմ տարած հաղթանակում։ Այն օգտակար է պատմաբանների, ռազմական պատմության հետազոտողների և կրթական ոլորտի մասնագետների համար։

    Updated: 2026-08-26
    Հայ ժողովրդի մասնակցությունը Հայրենական մեծ պատերազմին (ԽՍՀՄ հյուսիս-արևմտյան և արևմտյան շրջաններ)
    Online

    Economics

    Հայաստան-ԱՊՀ առևտրաշրջանառության աճի ուղղություններն ու հնարավորությունները

    Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստան-ԱՊՀ երկրների առևտրաշրջանառության աճի ուղղությունների և հնարավորությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով տնտեսական համագործակցության ներկայիս կառուցվածքը, զարգացման միտումները և ընդլայնման ներուժը տարածաշրջանային ինտեգրացիայի շրջանակում։ Դիտարկվում են Հայաստանի արտաքին առևտրի հիմնական առանձնահատկությունները ԱՊՀ երկրների հետ հարաբերություններում՝ արտահանման և ներմուծման կառուցվածքը, հիմնական ապրանքային խմբերը և գործընկեր երկրների դերը առևտրային հոսքերի ձևավորման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանի Դաշնության, Բելառուսի, Ղազախստանի և այլ ԱՊՀ պետությունների հետ տնտեսական կապերին, որտեղ ընդգծվում են էներգակիրների, արդյունաբերական ապրանքների, գյուղատնտեսական արտադրանքի և վերամշակված ապրանքների փոխանակման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքում վերլուծվում են առևտրաշրջանառության աճի խոչընդոտները՝ ներառյալ լոգիստիկ սահմանափակումները, տրանսպորտային կապերի արդյունավետությունը, արժութային ռիսկերը և շուկաների կառուցվածքային անհամաչափությունները։ Միաժամանակ քննարկվում են զարգացման հնարավորությունները՝ ազատ առևտրի ռեժիմների ընդլայնում, տրանսպորտային միջանցքների բարելավում, թվային առևտրի և էլեկտրոնային հարթակների զարգացում, ինչպես նաև արտադրանքի դիվերսիֆիկացիա և բարձր ավելացված արժեք ունեցող ապրանքների արտահանման խթանում։ Ընդգծվում է նաև փոքր և միջին բիզնեսի դերի մեծացումը արտաքին շուկաներում և պետական աջակցության ծրագրերի կարևորությունը արտահանման խթանման քաղաքականության մեջ։ Նշվում է, որ Հայաստան-ԱՊՀ տնտեսական համագործակցության խորացումը կարող է նպաստել տարածաշրջանային տնտեսական կայունությանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը և երկարաժամկետ տնտեսական աճի ապահովմանը։

    Updated: 2026-08-22
    Հայաստան-ԱՊՀ առևտրաշրջանառության աճի ուղղություններն ու հնարավորությունները
    Online

    Technology

    Ալյումինի հիմքով հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը և կառուցվածքի ու հատկությունների ձևավորման գործընթացի հետազոտումը

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ալյումինի հիմքով հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրանց կառուցվածքի ու շահագործական հատկությունների ձևավորման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տեխնոլոգիական և նյութաբանական գործոնները, որոնք որոշում են ալյումինային հիմքով փոշեհամաձուլվածքների կառուցվածքը, մեխանիկական բնութագրերը և շփման ու մաշման նկատմամբ դիմադրությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են փոշեմետալուրգիական եղանակով նյութերի ստացման հիմնական փուլերը՝ ելանյութերի ընտրությունից և փոշիների նախապատրաստումից մինչև խառնում, ձևավորում, մամլում և ջերմային մշակման գործընթացներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համաձուլվածքի բաղադրության և տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությանը վերջնական նյութի կառուցվածքային առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միկրոկառուցվածքի ձևավորման ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ ալյումինային մատրիցի, ամրացնող կամ հակաշփական բաղադրիչների բաշխվածության, ծակոտկենության և միջֆազային փոխազդեցությունների վերլուծությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նյութերի կարծրության, ամրության, պլաստիկության, մաշակայունության և շփման գործակցի փորձարարական գնահատում՝ տարբեր աշխատանքային պայմաններում դրանց վարքագիծը պարզելու նպատակով։ Հակաշփական հատկությունների ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է այն դետալների և հանգույցների համար, որոնք շահագործվում են փոխադարձ շփման պայմաններում, քանի որ նման նյութերի կիրառումը կարող է նվազեցնել մաշումը, շփման կորուստները և սպասարկման անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը կարող է նաև վերլուծել ստացման տեխնոլոգիական ռեժիմների և նյութի կառուցվածքի միջև կապը՝ պարզելու համար, թե ինչպես կարելի է նպատակային կերպով ձևավորել անհրաժեշտ ֆիզիկական, մեխանիկական և տրիբոլոգիական հատկություններ։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մեքենաշինության, տրանսպորտային տեխնիկայի, սարքաշինության և այլ ոլորտներում օգտագործվող հակաշփական դետալների ու նյութերի արտադրության համար։ Նոր նյութերի մշակումը կարող է նպաստել թեթև, մաշակայուն և տեխնոլոգիապես արդյունավետ համաձուլվածքների ստեղծմանը՝ միաժամանակ ընդլայնելով փոշեմետալուրգիական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, մետալուրգներին, մեքենաշինության ինժեներներին, փոշեմետալուրգիայի և տրիբոլոգիայի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, նախագծողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է ալյումինի հիմքով հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման և հատկությունների ձևավորման համալիր ուսումնասիրություն՝ շեշտադրելով տեխնոլոգիական գործընթացների, միկրոկառուցվածքի և նյութի վերջնական շահագործական բնութագրերի միջև փոխկապակցվածությունը։

    Updated: 2026-08-27
    Ալյումինի հիմքով հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը և կառուցվածքի ու հատկությունների ձևավորման գործընթացի հետազոտումը