Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловИстория
Հայաստանի Հանրապետության և Խորհրդային Ռուսաստանի փոխհարաբերությունները 1920 թ. մայիս-դեկտեմբերին
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Խորհրդային Ռուսաստանի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը 1920 թվականի մայիսից մինչև դեկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում՝ Հայաստանի առաջին հանրապետության պատմության ամենաբարդ և ճակատագրական փուլերից մեկում։ Հետազոտության կենտրոնում երկու պետությունների միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմաքաղաքական հարաբերություններն են, ինչպես նաև այն ներքին և միջազգային պայմանները, որոնց ազդեցությամբ զարգանում էին այդ հարաբերությունները։ Ուսումնասիրվում է տարածաշրջանում Խորհրդային Ռուսաստանի քաղաքականության փոփոխությունը, Կովկասում նրա ազդեցության ընդլայնման ձգտումը և Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ իրականացվող քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1920 թվականի մայիսյան իրադարձություններին, Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակին, բոլշևիկյան շարժման ակտիվացմանը և այդ գործընթացների վրա արտաքին քաղաքական գործոնների ազդեցությանը։ Քննարկվում են հայկական և ռուսական կողմերի միջև դիվանագիտական շփումները, բանակցությունները, պաշտոնական դիրքորոշումները և փոխադարձ քաղաքական պահանջները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև Հայաստանի և Խորհրդային Ռուսաստանի հարաբերությունների կապը տարածաշրջանային ավելի լայն զարգացումների՝ թուրք-հայկական պատերազմի, Ադրբեջանի խորհրդայնացման, Կովկասում խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացների և միջազգային ուժերի քաղաքականության հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես էին Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքական հնարավորությունները սահմանափակվում ռազմական, տնտեսական և աշխարհաքաղաքական ծանր պայմաններով, և ինչպես էր Խորհրդային Ռուսաստանը ձգտում օգտագործել տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակը սեփական ռազմավարական նպատակների իրականացման համար։ Ուսումնասիրվում է նաև Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունների դիրքորոշումը խորհրդային իշխանության նկատմամբ, հարաբերությունների կարգավորման փորձերը և Հայաստանի պետական անկախությունը պահպանելու ուղղությամբ իրականացվող քաղաքական քայլերը։ Հատուկ նշանակություն ունի 1920 թվականի երկրորդ կեսի իրադարձությունների վերլուծությունը, երբ տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցությունը արագորեն փոխվում էր, իսկ Հայաստանի արտաքին քաղաքական դրությունը դառնում էր ավելի խոցելի։ Դեկտեմբերին հասած զարգացումները դիտարկվում են որպես Հայաստանի Հանրապետության պետականության հետագա ճակատագրի վրա էական ազդեցություն ունեցած գործընթացների բաղկացուցիչ մաս։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական զարգացման համատեքստում, քանի որ թույլ է տալիս հասկանալ 1920 թվականի իրադարձությունների քաղաքական նախադրյալները, կողմերի նպատակները և որոշումների հետևանքները։ Աշխատությունը կարող է հիմնվել դիվանագիտական փաստաթղթերի, պաշտոնական հաղորդագրությունների, ժամանակի մամուլի, հուշագրությունների և պատմագիտական ուսումնասիրությունների վրա՝ հնարավորություն տալով բազմակողմանիորեն վերականգնել ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադրությունը։ Աշխատությունը արժեքավոր է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության վերջին շրջանի, հայ-ռուսական հարաբերությունների և 1920 թվականի Կովկասյան քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, դիվանագիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Обновлено. 2026-09-22
Педагогика
Մրցանակաբաշխության երրորդ հանդեսը․ 1879 թվականի հուլիսի 15
Հրատարակությունը վերաբերում է 1879 թվականի հուլիսի 15-ին անցկացված մրցանակաբաշխության երրորդ հանդեսին և ներկայացնում է կրթական ու հասարակական կյանքի կազմակերպված միջոցառումների պատմությանն առնչվող տպագիր նյութ։ Մրցանակաբաշխությունները կրթական հաստատությունների գործունեության կարևոր մասն էին․ դրանց միջոցով ամփոփվում էին սովորողների առաջադիմության արդյունքները, արժևորվում ուսումնառության ընթացքում ցուցաբերած ջանքերը և խրախուսվում գիտելիքների ձեռքբերումը։ Նման հանդեսները կարող էին ներառել միջոցառման ընթացքին, մասնակիցներին, պարգևատրման կարգին և կրթական աշխատանքի արդյունքներին վերաբերող տեղեկություններ՝ միաժամանակ արտահայտելով ժամանակաշրջանի կրթական արժեքներն ու դաստիարակչական նպատակները։ Այսպիսի տպագիր նյութերը կարևոր աղբյուրներ են կրթական հաստատությունների առօրյայի, ուսուցիչների և սովորողների գործունեության, ինչպես նաև կրթության խրախուսման ձևերի ուսումնասիրության համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու 19-րդ դարի հայ համայնքային միջավայրում կրթական միջոցառումների կազմակերպման և հասարակական կյանքի հետ դրանց կապի մասին։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ կրթության պատմությամբ, դպրոցական ավանդույթներով, կրթական հաստատությունների գործունեությամբ և ժամանակաշրջանի տպագիր փաստաթղթերով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն նաև մատենագիտական արժեք ունի՝ որպես որոշակի ժամանակի և միջոցառման հետ կապված գրավոր վկայություն։
Обновлено. 2026-10-28
Лингвистика
Ծիածան․ երկրորդ գիրք․ մայրենի լեզվի քերականական ընթերցարան
Գիրքը մայրենի լեզվի ուսուցմանն ուղղված կրթական և մեթոդական ձեռնարկ է, որը համադրում է հայերենի քերականության ուսուցումն ու ընթերցանության զարգացումը՝ նպատակ ունենալով սովորողներին հաղորդել լեզվական գիտելիքներ, ձևավորել գրագետ խոսք և ամրապնդել մայրենի լեզվով կարդալու, հասկանալու ու արտահայտվելու կարողությունները։ Որպես ուսումնական ընթերցարանի երկրորդ գիրք՝ այն շարունակում է լեզվական գիտելիքների աստիճանական յուրացման և ընթերցողական հմտությունների զարգացման գործընթացը՝ ուշադրություն դարձնելով հայերենի կառուցվածքին, բառերի կազմությանը, խոսքի կազմակերպմանը և քերականական օրինաչափությունների գործնական կիրառությանը։ Աշխատության կրթական նշանակությունը պայմանավորված է քերականական նյութի և ընթերցանության փոխկապակցված ներկայացմամբ․ լեզվական կանոնները դիտարկվում են ոչ միայն որպես տեսական գիտելիք, այլև որպես կենդանի խոսքի և գրավոր արտահայտության հիմք։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս սովորողներին ճանաչելու մայրենի լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հասկանալու բառերի ու նախադասությունների փոխհարաբերությունները, հարստացնելու բառապաշարը և զարգացնելու սեփական մտքերը ճիշտ, հստակ ու տրամաբանված շարադրելու ունակությունը։ Քերականական գիտելիքների յուրացումը կարևոր նախապայման է գրավոր և բանավոր խոսքի մշակույթի ձևավորման համար, իսկ ընթերցանությունը նպաստում է լեզվական զգացողության, տեքստի ընկալման, մտքի վերլուծության և ինքնուրույն դատողության զարգացմանը։ Այս առումով ձեռնարկը միավորում է լեզվական կրթության երկու կարևոր ուղղություն՝ քերականական կանոնների իմացությունն ու դրանց կիրառությունը ընթերցանության և խոսքային գործունեության ընթացքում։ Մայրենի լեզվի ուսուցման հիմքում դրված է նաև ազգային լեզվական ինքնության պահպանման և գրավոր մշակույթի շարունակականության գաղափարը։ Հայերենը ներկայացվում է ոչ միայն որպես հաղորդակցման միջոց, այլև որպես ազգային պատմական հիշողության, մշակութային ժառանգության և հասարակական ինքնագիտակցության կարևոր կրող։ Մայրենի լեզվով գրագետ կարդալու և գրելու կարողությունը կարևոր նշանակություն ունի կրթված անհատի ձևավորման, գիտելիքների ձեռքբերման և ազգային մշակութային արժեքներին հաղորդակից լինելու համար։ Գրքի ուսումնական ուղղվածությունը ենթադրում է լեզվական նյութի աստիճանական յուրացում՝ սովորողին հնարավորություն տալով զարգացնելու քերականական մտածողությունը, տարբերակելու լեզվական ձևերն ու կառուցվածքները, ընկալելու խոսքի տրամաբանությունը և գործնականորեն կիրառելու ձեռք բերած գիտելիքները։ Ընթերցարանային բաղադրիչն իր հերթին կարևորում է տեքստի բովանդակության ըմբռնումը, բառերի իմաստային նրբությունների ճանաչումը, ընթերցածի շուրջ դատողություններ անելու և սեփական խոսքը հարստացնելու կարողությունները։ Գրքի մանկավարժական արժեքը հատկապես կապված է քերականության և ընթերցանության համատեղ ուսուցման սկզբունքի հետ, քանի որ լեզվի կանոնների արդյունավետ յուրացումը պահանջում է դրանց գործնական կիրառություն տարբեր խոսքային համատեքստերում։ Պատմական և մշակութային առումով հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 20-րդ դարասկզբի հայ կրթական մտքի, մայրենի լեզվի դասավանդման մեթոդաբանության և հայկական դպրոցական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այդ ժամանակաշրջանում մայրենի լեզվի ուսուցումը կարևոր նշանակություն ուներ հայ ազգային կրթական համակարգի պահպանման և զարգացման, գրագիտության տարածման ու հայալեզու կրթական միջավայրի ամրապնդման գործում։ Կ. Պոլսի հայ կրթական և հրատարակչական միջավայրում ստեղծված նման ձեռնարկները նպաստում էին մայրենի լեզվի դասավանդման կազմակերպմանը և հայերեն ուսումնական գրականության հարստացմանը։ Գիրքը արժեքավոր է հայ մանկավարժության, լեզվաբանության, հայոց լեզվի դասավանդման պատմության և 20-րդ դարասկզբի հայ դպրոցական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի ուսուցիչներին, մանկավարժներին, լեզվաբաններին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին հայկական դասագրքերով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ որպես նյութ մայրենի լեզվի ուսուցման ավանդույթների, քերականական գիտելիքների մատուցման եղանակների և հայալեզու կրթության պատմական զարգացման ճանաչման համար։
Обновлено. 2026-11-17
Технология
Հրաբխածին տուֆաքարերի արդյունահանման թափոնների հենքով անցեմենտ արհեստական քարանյութերի արտադրության տեխնոլոգիայի մշակում
Աշխատությունը նվիրված է հրաբխածին տուֆաքարերի արդյունահանման ընթացքում առաջացող թափոնների հիման վրա անցեմենտային արհեստական քարանյութերի արտադրության տեխնոլոգիայի մշակումին։ Գրքում ներկայացվում են թափոնային նյութերի բաղադրությունը, ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները և դրանց օգտագործման հնարավորությունները անցեմենտի արտադրության գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է արտադրական փուլերը՝ մանրացում, հումքի նախապատրաստում, անցեմենտային զանգվածի պատրաստում, ձուլում և ծավալային ձևավորում, ինչպես նաև թունելի, տաքացման և հաստության օպտիմալ պարամետրերը։ Աշխատությունում ներկայացված են փորձնական նմուշների ֆիզիկական, մեխանիկական և քիմիական բնութագրերի արդյունքները, ինչը թույլ է տալիս գնահատել արտադրանքի որակը և տեխնոլոգիայի արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձված հումքային ռեսուրսների տնտեսական և բնապահպանական առավելությունների օգտագործմանը՝ ծախսերի նվազեցման և բնական միջավայրի պահպանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նյութագետների, կառուցարարների, արդյունաբերական տեխնոլոգների և տեղական հումքի արդյունավետ օգտագործման հետազոտողների համար՝ նպաստելով արհեստական քարանյութերի բարձրորակ և կայուն արտադրության կազմակերպմանը։
Обновлено. 2026-09-20
История
Հայկական հարցը և մեծ տերությունները 1914-1917 թվականներին
Աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի զարգացմանը և մեծ տերությունների քաղաքականությանը 1914–1917 թվականներին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմաքաղաքական ու դիվանագիտական իրադարձությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում պատերազմի սկզբից հետո Հայկական հարցի շուրջ ձևավորված միջազգային իրադրությունը, Օսմանյան կայսրության նկատմամբ տարբեր պետությունների քաղաքական մոտեցումները և հայկական բնակչության դրության վերաբերյալ դիվանագիտական արձագանքները։ Վերլուծվում են Ռուսաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և ժամանակաշրջանի մյուս ազդեցիկ պետությունների շահերը, նրանց արտաքին քաղաքական նպատակները և Հայկական հարցի տեղը միջազգային հարաբերություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական փաստաթղթերին, միջպետական բանակցություններին, պաշտոնական հայտարարություններին և պատերազմի ընթացքում հայկական տարածքների ու բնակչության ապագայի վերաբերյալ քննարկումներին։ Դիտարկվում են Հայոց ցեղասպանության տարիներին հայկական բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների վերաբերյալ միջազգային արձագանքները, մարդասիրական նախաձեռնությունները և խնդրի քաղաքական ու իրավական ընկալումները՝ առանց բռնության մանրամասն նկարագրությունների։ Քննարկվում է նաև մեծ տերությունների ռազմավարական շահերի ազդեցությունը հայկական պահանջների և Հայկական հարցի միջազգային ներկայացման վրա։ Կարևորվում է տարբեր պետությունների դիրքորոշումների համեմատական ուսումնասիրությունը և դրանց փոփոխությունների դիտարկումը պատերազմի տարբեր փուլերում։ Անդրադարձ է կատարվում ռուսական հեղափոխությունների և 1917 թվականի քաղաքական վերափոխումների ազդեցությանը տարածաշրջանային հարաբերությունների ու Հայկական հարցի հետագա ընթացքի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս Հայկական հարցը դիտարկել ոչ միայն ազգային պատմության, այլև Առաջին համաշխարհային պատերազմի միջազգային դիվանագիտության և մեծ տերությունների քաղաքական մրցակցության շրջանակներում։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջազգային հարաբերությունների, դիվանագիտության պատմության և Հայկական հարցի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-01
Религия
Առաքյալների գործերը
Նոր Կտակարանի կանոնական գրքերից մեկը, որն ունի հիմնարար նշանակություն քրիստոնեության սկզբնավորման, առաքելական գործունեության և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի հարությունից և համբարձումից հետո առաքյալների գործունեությունը, քրիստոնեական հավատքի տարածումը, առաջին եկեղեցական համայնքների կազմավորումը և Ավետարանի քարոզչության տարածումը Երուսաղեմից դեպի Հռոմեական կայսրության տարբեր երկրներ ու քաղաքներ։ Ստեղծագործության գաղափարական և պատմական առանցքը Սուրբ Հոգու ներգործությամբ առաքելական առաքելության իրականացումն է, քրիստոնեական եկեղեցու կազմավորումն ու նոր հավատքի տարածումը տարբեր ժողովուրդների շրջանում։ Պատմությունը սկսվում է Հիսուս Քրիստոսի համբարձման և առաքյալներին տրված պատգամի ներկայացմամբ, որից հետո նկարագրվում է Պենտեկոստեի՝ Հոգեգալստյան իրադարձությունը, երբ Սուրբ Հոգու շնորհով առաքյալները ստանում են Ավետարանը քարոզելու և տարբեր լեզուներով խոսելու կարողություն։ Այս իրադարձությունը խորհրդանշում է քրիստոնեական եկեղեցու առաքելական գործունեության սկիզբը և հավատքի համընդհանուր տարածման գաղափարը։ Հետագա շարադրանքում ներկայացվում են Երուսաղեմի առաջին քրիստոնեական համայնքի կյանքը, առաքյալների քարոզչությունը, հավատացյալների միասնությունը, աղոթական հավաքները, համայնքային փոխօգնությունը և քրիստոնեական ուսմունքի տարածման հետ կապված դժվարությունները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Պետրոս առաքյալի գործունեությանը, նրա քարոզներին, հրաշագործություններին և հեթանոսական ծագում ունեցող մարդկանց քրիստոնեական համայնք ընդունելու կարևոր իրադարձություններին։ Այս դրվագները բացահայտում են քրիստոնեության համընդհանուր բնույթը՝ ընդգծելով, որ փրկության և աստվածային շնորհի գաղափարը սահմանափակված չէ որևէ ազգությամբ կամ հասարակական խմբով։ Գրքի կարևորագույն թեմաներից է նաև Սողոսի կերպարանափոխությունը Պողոս առաքյալի։ Քրիստոնյաների նախկին հալածիչ Սողոսը Դամասկոսի ճանապարհին տեղի ունեցած աստվածային հայտնությունից հետո դառնում է քրիստոնեական հավատքի ամենաազդեցիկ քարոզիչներից մեկը։ Նրա դարձի պատմությունը ներկայացնում է հոգևոր վերափոխման, ապաշխարության և աստվածային կոչման գաղափարները։ Հետագա պատմությունը կենտրոնանում է Պողոս առաքյալի քարոզչական ճանապարհորդությունների, տարբեր քաղաքներում քրիստոնեական համայնքների հիմնադրման, հրեաների և հեթանոսների շրջանում Ավետարանի տարածման, ինչպես նաև նրա հանդիպած հակառակությունների ու հալածանքների վրա։ Առաքելական գործունեության աշխարհագրական ընդլայնումը ցույց է տալիս քրիստոնեության աստիճանական տարածումը Պաղեստինից դեպի Փոքր Ասիա, Մակեդոնիա, Հունաստան և Հռոմ։ Կարևոր տեղ ունի նաև Երուսաղեմի առաքելական ժողովի պատմությունը, որտեղ քննարկվում են հեթանոսությունից դարձի եկած քրիստոնյաների նկատմամբ կիրառելի կրոնական պահանջները։ Այդ իրադարձությունը նշանակալի է վաղ եկեղեցու կազմակերպական և դավանաբանական զարգացման տեսանկյունից՝ արտահայտելով քրիստոնեական համայնքի միասնությունը պահպանելու և նոր հավատացյալներին եկեղեցական կյանքում ներգրավելու ձգտումը։ Աշխատության հիմնական գաղափարներից են Սուրբ Հոգու առաջնորդությունը, առաքելական ծառայության նվիրումը, Ավետարանի համընդհանուր նշանակությունը, հավատքի ուժը, քրիստոնեական եղբայրասիրությունը, հալածանքների պայմաններում հաստատակամությունը և աստվածային նախախնամության հանդեպ վստահությունը։ Այն ընդգծում է, որ քրիստոնեության տարածումը պայմանավորված է ոչ միայն առաքյալների անհատական ջանքերով, այլև նրանց հավատքով, հոգևոր համոզվածությամբ և Աստծո կամքի կատարման գիտակցությամբ։ Գրական և պատմական առանձնահատկությունների առումով ստեղծագործությունը համադրում է պատմողական շարադրանքը, քարոզները, ելույթները, երկխոսությունները և առանձին անձանց գործունեության նկարագրությունները։ Պատմական դրվագները հաճախ լրացվում են առաքյալների խոսքերով, որոնք բացահայտում են վաղ քրիստոնեական աստվածաբանության հիմնական գաղափարները, Հիսուս Քրիստոսի առաքելության նշանակությունը և Հին Կտակարանի մարգարեությունների քրիստոնեական մեկնաբանությունը։ Գիրքը կարևոր սկզբնաղբյուր է նաև վաղ քրիստոնեական համայնքների ներքին կազմակերպության, պաշտամունքային սովորույթների, առաջնորդության ձևերի և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Պատմամշակութային առումով այն առանձնահատուկ նշանակություն ունի քրիստոնեական աշխարհի, այդ թվում՝ Հայ առաքելական եկեղեցու պատմական և հոգևոր ժառանգության ընկալման համար։ Նոր Կտակարանի այս գիրքը կարևոր տեղ է զբաղեցնում եկեղեցական ընթերցանության, աստվածաբանական կրթության և քրիստոնեական պատմության ուսումնասիրության մեջ՝ ներկայացնելով առաքելական ավանդության ձևավորման և եկեղեցու տարածման հիմնարար իրադարձությունները։ Հայերեն հրատարակության նշանակությունը պայմանավորված է Սուրբ Գրքի բնագրային ավանդույթի հասանելիությամբ, քրիստոնեական գիտելիքի տարածմամբ և հայերեն աստվածաշնչյան գրականության պահպանմամբ։ Այն լույս է տեսել Կոստանդնուպոլսում՝ Պողոս Արապյանի տպարանում, մի ժամանակաշրջանում, երբ քաղաքի հայկական տպագրությունը կարևոր դեր ուներ կրոնական, կրթական և մշակութային գրականության տարածման գործում։ Հայերեն աստվածաշնչյան գրքերի հրատարակումը նպաստում էր եկեղեցական կրթության ամրապնդմանը, հավատացյալների կրոնական գիտելիքների խորացմանը և հայ գրավոր մշակույթի շարունակականությանը։ Գիրքը կարևոր արժեք ունի աստվածաբանների, աստվածաշնչագետների, եկեղեցու պատմաբանների, հայագետների, պատմաբանների և վաղ քրիստոնեության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն միաժամանակ հոգևոր ընթերցանության, պատմական ճանաչողության և քրիստոնեական վարդապետության ուսումնասիրության կարևոր աղբյուր է՝ հնարավորություն տալով խորությամբ ըմբռնելու առաքելական եկեղեցու սկզբնավորումը, քրիստոնեական հավատքի տարածման ուղիներն ու այն գաղափարական հիմքերը, որոնց վրա ձևավորվել է քրիստոնեական աշխարհի հոգևոր ժառանգությունը։
Обновлено. 2026-11-13