Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1985, Մարտ, թիվ 5)

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու երգիծական հաղորդակցության մեջ գենդերի լեզվական և հանրամշակութային արտահայտությունների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով լեզվաբանական, գործաբանական, դիսկուրսային և մշակութաբանական մոտեցումները։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես են գենդերի վերաբերյալ հասարակական պատկերացումները, դերային սպասումները և մշակութային կարծրատիպերը ձևավորվում, վերարտադրվում, վերաիմաստավորվում կամ քննադատվում հումորի ու երգիծանքի միջոցով։ Քննվում են բառապաշարային ընտրության, փոխաբերությունների, դարձվածային միավորների, հեգնանքի, բառախաղի, չափազանցության, ակնարկի և այլ արտահայտչամիջոցների գործառույթները՝ բացահայտելու համար դրանց մասնակցությունը գենդերային իմաստների ստեղծմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խոսողի հաղորդակցական նպատակին և համատեքստին, քանի որ նույն լեզվական միջոցը տարբեր իրավիճակներում կարող է ձեռք բերել տարբեր իմաստային ու գնահատողական երանգներ։ Հետազոտվում է նաև երգիծանքի երկակի բնույթը․ այն կարող է ինչպես վերարտադրել հասարակության մեջ տարածված պատկերացումները, այնպես էլ դրանք կասկածի տակ դնել՝ հեգնական ձևով բացահայտելով դրանց պայմանական կամ հակասական բնույթը։ Հանրամշակութային դիտանկյունից ուսումնասիրվում է լեզվի և հասարակական արժեքների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև այն, թե պատմական և սոցիալական փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ հումորային հաղորդակցության բովանդակության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարբեր հաղորդակցական միջավայրերում գենդերային ներկայացումների առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով գրական, հրապարակախոսական, զանգվածային հաղորդակցության և առօրյա խոսույթի հնարավոր տարբերությունները։ Քննվում է նաև հասցեատիրոջ դերը երգիծական իմաստի մեկնաբանման գործընթացում, քանի որ հումորի ընկալումը հաճախ պայմանավորված է մշակութային գիտելիքներով, լեզվական իրազեկությամբ և հաղորդակցական իրավիճակի ըմբռնմամբ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև սոցիալական ինքնության, իշխանական հարաբերությունների, լեզվական գնահատականի և կարծրատիպավորման փոխկապակցվածությանը՝ ցույց տալով, որ երգիծական խոսույթը ոչ միայն զվարճանքի միջոց է, այլև հասարակական հարաբերությունների ու մշակութային պատկերացումների արտացոլման տարածք։ Լեզվական նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բացահայտ և ենթադրվող իմաստները, դրանց ձևավորման մեխանիզմները և մշակութային պայմանավորվածությունը։ Այսպիսով, հետազոտությունը նպաստում է գենդերի ու լեզվի փոխհարաբերությունների առավել ամբողջական ըմբռնմանը և կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից դիսկուրսի վերլուծության, լեզվամշակութաբանության, հանրալեզվաբանության ու անգլերենի ուսումնասիրության համար։

Տեխնոլոգիա

Նյութագիտության և փոշեմետալուրգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է երկաթի հիմքով անծակոտկեն հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների մշակմանը, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում փոշեմետալուրգիական նյութերի ստացման հիմնական սկզբունքները, մետաղական փոշիների ընտրության չափանիշները, բաղադրության ձևավորման առանձնահատկությունները և հակաշփական հատկությունների ապահովման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոշիների խառնման, մամլման, եռակալման և խտացման տեխնոլոգիական փուլերին, ինչպես նաև մնացորդային ծակոտկենության նվազեցման և համաձուլվածքների կառուցվածքային համասեռության բարձրացման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ստացված նյութերի միկրոկառուցվածքը, ֆազային կազմը, կարծրությունը, ամրությունը, մաշակայունությունը և շփման գործակցի փոփոխության օրինաչափությունները։ Քննարկվում են նաև լեգիրող տարրերի, տեխնոլոգիական ջերմաստիճանային ռեժիմների և մշակման պայմանների ազդեցությունները համաձուլվածքների շահագործական բնութագրերի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կառուցվածքի և հատկությունների փոխկապակցվածությունը, փորձարարական հետազոտությունների մեթոդները և տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել բարձր խտությամբ, մաշակայուն և հուսալի հակաշփական նյութերի մշակմանը՝ մեքենաշինության տարբեր հանգույցներում և շփման պայմաններում աշխատող դետալների արտադրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, մետալուրգիայի, մեքենաշինության և փոշեմետալուրգիական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում անշարժ գույքի գնահատման համակարգի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է անշարժ գույքի արժեքի որոշման տեսական և գործնական հիմքերին, գնահատման մեթոդների կիրառությանը, ոլորտի իրավական ու կազմակերպական կարգավորմանը և գնահատման համակարգի փոխկապակցվածությանը անշարժ գույքի շուկայի ու կադաստրային կառավարման հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են անշարժ գույքի շուկայական, կադաստրային և այլ տեսակի արժեքների որոշման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գնահատման հիմնական՝ համեմատական, ծախսային և եկամտային մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևորվում է գնահատման գործընթացի օբյեկտիվության, ճշգրտության և թափանցիկության ապահովումը, քանի որ անշարժ գույքի արժեքի ճիշտ որոշումը կարևոր նշանակություն ունի գույքի առքուվաճառքի, վարկավորման, ներդրումային որոշումների, հարկման, ապահովագրության և այլ տնտեսական գործընթացների համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ Հայաստանում անշարժ գույքի գնահատման համակարգի զարգացման տարբեր փուլերին, ոլորտում իրականացված բարեփոխումներին, մասնագիտական գործունեության կազմակերպմանը և գնահատողների աշխատանքի նկատմամբ ներկայացվող պահանջներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անշարժ գույքի շուկայում տեղի ունեցող փոփոխությունների, շուկայական տեղեկատվության հասանելիության և դրա հավաստիության ազդեցությանը գնահատման արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող համակարգի հիմնական խնդիրները, գնահատման մեթոդների կատարելագործման անհրաժեշտությունը և ժամանակակից տեղեկատվական ու թվային տեխնոլոգիաների կիրառման հեռանկարները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանում անշարժ գույքի գնահատման համակարգի հետագա զարգացմանը, գնահատման գործընթացների արդյունավետության և հուսալիության բարձրացմանը, շուկայական արժեքների ավելի ճշգրիտ որոշմանը և անշարժ գույքի շուկայի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործմանը։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Ալեքսանդր Սերգեևիչ Գրիբոյեդովի գործունեությանը Այսրկովկասում՝ այն դիտարկելով որպես XIX դարի ռուսական դիվանագիտական և մշակութային ներկայության կարևոր դրսևորում տարածաշրջանում։ Նյութում վերլուծվում են Գրիբոյեդովի դիվանագիտական առաքելությունները, մասնավորապես նրա գործունեությունը Պարսկաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում և Թուրքմենչայի պայմանագրի կնքման շուրջ ծավալված բանակցություններում ունեցած դերակատարությունը, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել Այսրկովկասի քաղաքական քարտեզի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա վարչական և դիվանագիտական աշխատանքին Թիֆլիսում և տարածաշրջանի կառավարման համակարգում, ինչպես նաև մշակութային միջավայրի վրա ունեցած ազդեցությանը՝ ներառյալ ռուսական կրթական և գրական շրջանակների հետ կապերը։ Քննարկվում են նաև Գրիբոյեդովի մարդկային և ինտելեկտուալ կերպարը, նրա հարաբերությունները տեղական հասարակության տարբեր շերտերի հետ և նրա գործունեության ողբերգական ավարտը Թեհրանում, որը խոր հետք է թողել տարածաշրջանի պատմության մեջ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ Գրիբոյեդովի գործունեությունը Այսրկովկասում միաժամանակ ունեցել է քաղաքական, դիվանագիտական և մշակութային նշանակություն՝ ձևավորելով ռուս-կովկասյան հարաբերությունների զարգացման կարևոր փուլերից մեկը։

Կենսաբանություն

Պրոկարիոտ բջիջը կենսաբանական բջջի պարզագույն ձևերից է, որը բնորոշ է բակտերիաներին և արխեաներին, և առանձնանում է նրանով, որ չունի ձևավորված կորիզ և թաղանթով պատված օրգանոիդներ, իսկ նրա գենետիկական նյութը գտնվում է ցիտոպլազմայում՝ սովորաբար օղակաձև ԴՆԹ-ի տեսքով՝ նուկլեոիդ կոչվող հատվածում։ Այս բջիջները կառուցվածքային առումով ավելի պարզ են, քան էուկարիոտները, սակայն ունեն բարձր հարմարվողականություն և արագ բազմանալու ունակություն, ինչը թույլ է տալիս նրանց գոյատևել բազմազան և հաճախ ծայրահեղ միջավայրերում։ Պրոկարիոտների բջջապատը հաճախ կազմված է պեպտիդոգլիկանից (բակտերիաների դեպքում), որը ապահովում է ձևի պահպանում և պաշտպանություն արտաքին ազդեցություններից, իսկ արխեաների մոտ այն կարող է ունենալ այլ քիմիական կառուցվածք։ Չնայած պարզությանը, պրոկարիոտ բջիջը ունի կենսագործունեության համար անհրաժեշտ բոլոր հիմնական գործընթացները՝ էներգիայի արտադրություն, սպիտակուցների սինթեզ ռիբոսոմների միջոցով և նյութափոխանակություն, որոնք իրականացվում են ցիտոպլազմայում և բջջաթաղանթի վրա գտնվող համակարգերի միջոցով։ Դրանք կարող են լինել ինչպես ինքնուրույն սնվող (աուտոտրոֆ), այնպես էլ օրգանական նյութերից օգտվող (հետերոտրոֆ), և մեծ դեր ունեն էկոհամակարգերում նյութերի շրջանառության, քայքայման և կենսաերկրաքիմիական գործընթացների ապահովման մեջ, ինչպես նաև մարդու կյանքում՝ թե օգտակար, թե հիվանդածին ձևերով։