Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

Literature

Վիրջինիա Վուլֆ-ի վեպերում ֆեմինիզմը դրսևորվում է որպես կանանց սոցիալական դիրքի, ներքին հոգեբանական աշխարհի և ինքնության կառուցման խնդիրների խորքային քննություն, որը միաժամանակ կապվում է մոդեռնիստական գրական տեխնիկաների հետ։ Նրա ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են «Տիկին Դալլոուեյը» և «Դեպի փարոսը», կենտրոնական թեմա է կանանց կյանքի սահմանափակվածությունը հայրապետական հասարակության մեջ, որտեղ կրթության, ինքնաիրացման և հանրային մասնակցության հնարավորությունները հաճախ սահմանափակ են։ Վուլֆը հատուկ ուշադրություն է դարձնում նաև կանանց ներքին մենախոսությանը և գիտակցության հոսքի տեխնիկային՝ ցույց տալով, թե ինչպես են արտաքին սոցիալական ճնշումները ձևավորում նրանց ներաշխարհը։ Նրա ֆեմինիստական գաղափարները առավել հստակ արտահայտվում են «Սեփական սենյակ» էսսեում, որտեղ նա ընդգծում է տնտեսական անկախության և անձնական տարածքի անհրաժեշտությունը որպես ստեղծագործական ազատության նախապայման, ինչը նաև արտացոլվում է նրա վեպերի հերոսուհիների փորձառությունների մեջ։ Վուլֆի մոտ ֆեմինիզմը ոչ միայն սոցիալական քննադատություն է, այլ նաև գեղարվեստական ձևի միջոցով գիտակցության և ինքնության վերաիմաստավորում, որը խաթարում է ավանդական, տղամարդակենտրոն պատմողական կառուցվածքները և բացում նոր հնարավորություններ կանանց փորձառության ներկայացման համար։

Political Science

Քաղաքական մարդաբանությունը մարդաբանության այն ուղղությունն է, որը ուսումնասիրում է քաղաքական իշխանության ձևավորման, կիրառման և վերարտադրության մշակութային, սոցիալական և պատմական հիմքերը տարբեր հասարակություններում՝ հատկապես ոչ միայն պետական կառույցների, այլ նաև ոչ ֆորմալ և ավանդական իշխանության ձևերի մակարդակում։ Այն վերլուծում է, թե ինչպես են տարբեր հասարակություններում ձևավորվում իշխանության հարաբերությունները, առաջնորդության համակարգերը, սոցիալական վերահսկողության մեխանիզմները և քաղաքական վարքագծի մշակութային նորմերը՝ ընդգրկելով ցեղային, համայնքային, պետական և գլոբալ կառավարման ձևերը։ Քաղաքական մարդաբանությունը կարևորում է իշխանության և մշակույթի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ քաղաքական համակարգերը չեն կարող լիովին հասկանալ առանց տվյալ հասարակության արժեքային համակարգերի, խորհրդանիշների, ծեսերի և սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրության։ Այս գիտակարգը լայնորեն օգտագործում է դաշտային հետազոտություններ, էթնոգրաֆիա և համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելու համար իշխանության ոչ տեսանելի ձևերը, օրինակ՝ հեղինակության, խորհրդանշական իշխանության և սոցիալական վերահսկման մեխանիզմները։ Այն նաև ուսումնասիրում է պետության ձևավորման գործընթացները, գաղութատիրության ազդեցությունը, հետգաղութային քաղաքական կառուցվածքները և ժամանակակից գլոբալիզացիայի պայմաններում իշխանության վերափոխումները։ Քաղաքական մարդաբանությունը կարևոր դեր ունի հասարակական գիտությունների մեջ, քանի որ օգնում է հասկանալ քաղաքական գործընթացները ոչ միայն իրավական և ինստիտուցիոնալ տեսանկյունից, այլ նաև որպես մշակութային և մարդաբանական երևույթներ, որոնք խորապես կապված են մարդու վարքագծի և հասարակական կազմակերպման հիմքերի հետ։

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ֆինանսավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ձեռնարկությունների ֆինանսական ապահովվածության, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության և զարգացման հնարավորությունների հետ կապված հիմնական մարտահրավերները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերը Հայաստանի տնտեսության մեջ՝ հաշվի առնելով զբաղվածության ապահովման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, մրցակցության խթանման, նորարարության զարգացման և տնտեսական ակտիվության տարածքային ընդլայնման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրներին՝ սեփական միջոցներին, բանկային վարկավորմանը, վարկային կազմակերպությունների ծառայություններին, ներդրումային միջոցներին, պետական աջակցության ծրագրերին և այլ ֆինանսական գործիքներին։ Ուսումնասիրվում են ֆինանսավորման հասանելիության վրա ազդող գործոնները, այդ թվում՝ վարկերի տոկոսադրույքները, գրավի պահանջները, ձեռնարկությունների վարկունակությունը, ֆինանսական հաշվետվողականության մակարդակը, բիզնեսի ռիսկայնությունը և ֆինանսական կառույցների կողմից կիրառվող գնահատման չափանիշները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև փոքր ձեռնարկությունների համար ֆինանսավորման այլընտրանքային ձևերի զարգացման հնարավորություններին, ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառմանը և ձեռնարկությունների ֆինանսական գրագիտության բարձրացման անհրաժեշտությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցությանը, ֆինանսավորման խոչընդոտների նվազեցման հնարավորություններին և այն մեխանիզմներին, որոնք կարող են նպաստել ձեռնարկությունների համար ավելի մատչելի ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորմանը։ Հետազոտության միջոցով հնարավոր է գնահատել գործող ֆինանսավորման համակարգի արդյունավետությունը, բացահայտել առկա բացերը և առաջարկել դրանց հաղթահարման ուղղություններ՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել մարզերում գործող փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման խնդիրներին, քանի որ դրանց համար ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը կարող է պայմանավորված լինել լրացուցիչ տարածքային և տնտեսական գործոններով։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել ֆինանսավորման մեխանիզմների կատարելագործմանը, ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության բարձրացմանը և փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման համար առավել բարենպաստ միջավայրի ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական ոլորտի մասնագետներին, ձեռնարկատերերին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության պատասխանատուներին, բանկային համակարգի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին և հետազոտողներին։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է իրականության և տեղեկատվության ձևախեղմանն ուղղված մանիպուլյացիայի ազդեցության ուսումնասիրությանը զանգվածային սոցիալ-հոգեբանական երևույթների ձևավորման, տարածման և փոփոխության գործընթացներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տեղեկատվության ընկալման, մեկնաբանման և տարածման վրա նպատակային ազդեցության մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր հետևանքները անհատների և սոցիալական խմբերի մտածողության, հուզական վիճակի, վարքագծի և հավաքական արձագանքների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվության ընտրության, ներկայացման և մեկնաբանման միջոցով իրականության ընկալման փոփոխությանը, կարծիքների ձևավորմանը, համոզմունքների ամրապնդմանը և սոցիալական տրամադրությունների ուղղորդմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել այնպիսի զանգվածային սոցիալ-հոգեբանական երևույթներ, ինչպիսիք են հանրային կարծիքը, խուճապը, վախը, սոցիալական լարվածությունը, խմբային վարքագիծը, կարծրատիպերի ձևավորումը և տարածումը, ինչպես նաև հասարակական վստահության փոփոխությունը։ Կարևորվում է զանգվածային հաղորդակցության և տեղեկատվական միջավայրի դերը, քանի որ տեղեկատվության արագ տարածումը կարող է ուժեղացնել մանիպուլյատիվ ազդեցությունների մասշտաբն ու արագությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեղեկատվության հավաստիության գնահատման, քննադատական մտածողության, մեդիագրագիտության և հոգեբանական դիմադրողականության նշանակությանը՝ մանիպուլյատիվ ազդեցությունների հնարավոր բացասական հետևանքները նվազեցնելու տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն տեսական, այլև կիրառական առումով, քանի որ տեղեկատվական միջավայրում իրականության ընկալման վրա ազդող մեխանիզմների բացահայտումը կարող է նպաստել հասարակության տեղեկատվական անվտանգության, սոցիալական կայունության և գիտակցված որոշումների ընդունման ամրապնդմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել սոցիալական հոգեբաններին, հաղորդակցության և մեդիայի մասնագետներին, լրագրողներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, կրթության ոլորտի մասնագետներին և տեղեկատվական գործընթացների ազդեցությունն ուսումնասիրող ուսանողներին։

Literature

Համեմատական գրականագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անգլոամերիկյան և քսաներորդ դարի իրանական մանկական գրականության ավանդույթների, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և զարգացման միտումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երկու գրական մշակույթներում մանկության պատկերման սկզբունքները, երեխայի աշխարհընկալման արտահայտման եղանակները և հասարակական միջավայրի ազդեցությունը գրական կերպարների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մարկ Տվենի և Հուշանգ Մորադի Քերմանիի ստեղծագործություններում մանկական կերպարների հոգեբանական առանձնահատկություններին, նրանց փոխհարաբերություններին ընտանիքի, հասարակության և շրջապատող աշխարհի հետ։ Վերլուծվում են պատմողական կառուցվածքի, հումորի, լեզվական արտահայտչամիջոցների, բարոյական արժեքների և դաստիարակչական գաղափարների դրսևորման ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Քննարկվում են նաև ազգային մշակութային ավանդույթների, սոցիալական պայմանների և պատմական միջավայրի նշանակությունը մանկական գրականության թեմատիկ ու գաղափարական բովանդակության ձևավորման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր գրական համակարգերի փոխհամեմատության միջոցով մանկական գրականության զարգացման առանձնահատկությունները և համամարդկային արժեքների գեղարվեստական արտահայտման ձևերը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել համեմատական գրականագիտության, ամերիկյան գրականության, իրանագիտության և մանկական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է անծանոթ երաժշտական տեքստը հանպատրաստից կարդալու և կատարելու կարողության ձևավորման ու զարգացման հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են նոտագրության տեսողական ընկալման, ուշադրության կենտրոնացման, երաժշտական հիշողության, մտածողության և շարժողական համակարգման գործընթացների փոխկապակցվածությունը երաժշտական կատարման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաժշտական տեքստի արագ ճանաչման, ռիթմական և մեղեդային կառուցվածքների ընկալման, լսողական պատկերացումների ձևավորման և կատարողական գործողությունների կանխատեսման հոգեբանական մեխանիզմներին։ Քննարկվում են երաժշտական ընդունակությունների, մասնագիտական պատրաստվածության, անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունների և ուսուցման փորձառության ազդեցությունը հանպատրաստից ընթերցման արդյունավետության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ուշադրության բաշխման, կարճաժամկետ և աշխատանքային հիշողության, տեսողական ու լսողական տեղեկատվության համադրման, ինչպես նաև երաժշտական տեքստի իմաստային ամբողջական ընկալման զարգացման հնարավորություններին։ Կարևորվում են նպատակաուղղված վարժությունների, աստիճանական բարդացման սկզբունքի, ինքնուրույն աշխատանքի և մանկավարժական համապատասխան մեթոդների կիրառումը երաժշտական կրթության գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել երաժշտական կատարողական հմտությունների զարգացման հոգեբանամանկավարժական հիմքերի բացահայտմանը և ուսուցման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել երաժշտության մանկավարժների, դաշնակահարների, երաժշտագետների, կատարողական արվեստի մասնագետների, հոգեբանների և երաժշտական ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։