Отчет о деятельности Эриванского общества распространения полезных знаний за 1909-10 г.г.

Փիլիսոփայություն

Գիրքը ուսումնասիրում է կյանքի իմաստի հիմնախնդիրը փիլիսոփայական մտքի պատմության և ժամանակակից փիլիսոփայական մոտեցումների շրջանակում՝ բացահայտելով մարդու գոյության, արժեքների և նպատակների շուրջ ձևավորված տարբեր տեսություններն ու մեկնաբանությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կյանքի իմաստի վերաբերյալ հիմնական փիլիսոփայական ուղղությունները՝ հին հունական փիլիսոփայությունից մինչև էքզիստենցիալիզմ և ժամանակակից հումանիստական մոտեցումներ։ Հեղինակը վերլուծում է մարդու գոյության էությունը, ազատության և պատասխանատվության խնդիրները, բարոյական ընտրության նշանակությունը և անհատի ու հասարակության հարաբերությունները կյանքի իմաստի ձևավորման գործընթացում։ Գրքում քննարկվում են նաև կրոնի, գիտության և մշակույթի ազդեցությունը կյանքի իմաստի ընկալման վրա, ինչպես նաև մարդու հոգևոր և արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էքզիստենցիալ դատարկության, ինքնաիրացման և անձի ինքնաճանաչման խնդիրներին՝ ընդգծելով կյանքի իմաստի բազմազան և սուբյեկտիվ բնույթը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ձևավորել խորքային պատկերացում կյանքի իմաստի փիլիսոփայական մեկնաբանությունների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով փիլիսոփայությամբ, հոգեբանությամբ և հումանիտար գիտություններով հետաքրքրվողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գյուղաբնակ բնակչության շրջանում զարկերակային գերճնշման առաջացման և զարգացման ռիսկի գործոնների ուսումնասիրմանը՝ առողջության առաջնային պահպանման համակարգում իրականացվող բուժկանխարգելիչ համալիր միջոցառումների արդյունավետության գնահատման համատեքստում։ Ներկայացվում են սրտանոթային հիվանդությունների տարածվածության վրա ազդող կենսաբանական, սոցիալ-տնտեսական, վարքագծային և շրջակա միջավայրի գործոնների վերլուծությունները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը բնակչության առողջական վիճակի հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են վաղ հայտնաբերման, ռիսկերի գնահատման, կանխարգելման և բուժման կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները՝ առաջնային առողջապահական ծառայությունների շրջանակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղական համայնքներում բժշկական օգնության հասանելիության, առողջ ապրելակերպի խթանման, բնակչության իրազեկվածության բարձրացման, պարբերական զննությունների կազմակերպման և անհատական ու համայնքային կանխարգելիչ ծրագրերի ներդրման կարևորությանը։ Ներկայացվում են նաև կլինիկական և համաճարակաբանական հետազոտությունների արդյունքները, բուժկանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետության գնահատականները և առողջապահական քաղաքականության կատարելագործմանն ուղղված առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ընտանեկան բժիշկների, սրտաբանների, հանրային առողջապահության մասնագետների, համաճարակաբանների, առողջապահության կազմակերպիչների, բժշկական բուհերի դասախոսների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են զարկերակային գերճնշման կանխարգելման, վաղ ախտորոշման և գյուղական բնակչության առողջության պահպանման ժամանակակից ռազմավարություններով։

Պատմություն

Հայրենիք-Սփյուռք հարաբերությունները. 1918 թվականից մինչև մեր օրերը-ը ուսումնասիրում է Հայաստանի և սփյուռքահայ համայնքների փոխհարաբերությունների զարգացումը 1918 թվականից սկսած՝ Առաջին Հանրապետության ձևավորումից հետո, մինչև ժամանակակից փուլը՝ անկախ Հայաստանի պետականության վերականգնումից և գլոբալ սփյուռքի ձևափոխություններից հետո։ Աշխատությունում ներկայացվում է, թե ինչպես են պատմական, քաղաքական և սոցիալական իրադարձությունները ձևավորել հայրենիքի և սփյուռքի միջև կապերը՝ ընդգծելով օգնության, համագործակցության, մշակութային փոխանակման և երբեմն նաև գաղափարական տարաձայնությունների դերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սփյուռքի մասնակցությանը Հայաստանի պետականաշինության գործընթացներին, տնտեսական աջակցությանը, կրթական և մշակութային նախաձեռնություններին, ինչպես նաև հայրենադարձության տարբեր փուլերին ու դրանց մարտահրավերներին։ Միաժամանակ վերլուծվում են այն դժվարությունները, որոնք առաջացել են աշխարհագրական բաժանվածության, քաղաքական տարբեր համակարգերի և ինքնության պահպանման խնդիրների հետևանքով։ Գրքում փորձ է արվում ցույց տալ, որ հայրենիք-սփյուռք հարաբերությունները մշտապես եղել են դինամիկ և բազմաշերտ համակարգ, որտեղ փոխկախվածությունն ու համագործակցությունը հաճախ գոյակցել են լարվածությունների և տարբեր մոտեցումների հետ, սակայն ընդհանուր ազգային ինքնության գաղափարը մնացել է կապող հիմնական հիմքը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղում հայ բնակչության բացակայության պատճառների, տարածաշրջանի պատմական զարգացումների և վերջին տասնամյակների քաղաքական ու հումանիտար գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են տարածաշրջանի ժողովրդագրական փոփոխությունները, հակամարտության պատմական նախադրյալները, բնակչության տեղաշարժերի պատճառները և դրանց հետևանքները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են անվտանգության, ինքնորոշման, տարածքային ամբողջականության, միջազգային իրավունքի և մարդու իրավունքների հետ կապված հարցերը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք հանգեցրել են բնակչության զանգվածային տեղահանությանը և համայնքային կյանքի փոփոխություններին։ Ներկայացվում են պատմական աղբյուրների, քաղաքական զարգացումների և սոցիալական գործընթացների վերլուծություններ՝ նպատակ ունենալով հասկանալ տարածաշրջանի ներկայիս իրավիճակի ձևավորման պատճառները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Հարավային Կովկասի պատմության, հակամարտությունների ուսումնասիրության, միգրացիոն գործընթացների և միջազգային հարաբերությունների ոլորտներում՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պատմաբանների, քաղաքագետների, իրավաբանների և տարածաշրջանային հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը ներկայացնում է արտասահմանյան երկրներում էլեկտրամեքենաշինության ոլորտում արձանագրված նորագույն տեխնիկական նվաճումների և գյուտերի համակարգված ամփոփումը՝ հիմնված տարբեր երկրների արտոնագրային նյութերի ուսումնասիրության վրա։ Գրքում հավաքագրված և վերլուծված են էլեկտրական մեքենաների, շարժիչների, գեներատորների, տրանսֆորմատորների, կառավարման համակարգերի և էլեկտրատեխնիկական սարքավորումների նախագծման ու կատարելագործման վերաբերյալ արտոնագրային տեղեկություններ։ Հեղինակը ներկայացնում է նորարարական լուծումներ, որոնք ուղղված են սարքավորումների արդյունավետության բարձրացմանը, էներգետիկ կորուստների նվազեցմանը, հուսալիության մեծացմանը և արտադրական գործընթացների կատարելագործմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր երկրների գիտատեխնիկական փորձին, արդյունաբերական զարգացման միտումներին և այն տեխնոլոգիական գաղափարներին, որոնք կարող էին կիրառություն գտնել նաև խորհրդային արդյունաբերության մեջ։ Հրատարակությունը ոչ միայն տեղեկատվական ցուցիչ է, այլև արժեքավոր վերլուծական աղբյուր ինժեներների, գիտաշխատողների, գյուտարարների և տեխնիկական ոլորտի մասնագետների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ համաշխարհային էլեկտրամեքենաշինության զարգացման ուղղություններին և արտոնագրված նորարարություններին։ Գիրքը կազմվել և հրատարակվել է 1964 թվականին՝ որպես արտասահմանյան արտոնագրերի անոտացված ժողովածու, ընդգրկելով ոլորտի կարևոր տեխնիկական լուծումների համառոտ նկարագրություններ և դրանց գործնական նշանակության գնահատականներ։