Պարզագիր հաշվետումար

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է սպառողների վճարելու պատրաստակամության՝ willingness-to-pay (WTP), գնահատման մեթոդաբանությանը և հատկապես պատահական գնահատման մոդելների կիրառությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես կարելի է տնտեսական և վիճակագրական մեթոդների միջոցով չափել այն առավելագույն գումարը, որը անհատը պատրաստ է վճարել որոշակի ապրանքի, ծառայության, ռեսուրսի կամ այլ տնտեսական արժեք ունեցող առաջարկի համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի այն իրավիճակներում, երբ շուկայական գները լիարժեք չեն արտացոլում սպառողների նախասիրությունները, ապրանքի իրական արժեքը կամ որոշակի բարիքի նկատմամբ հասարակության գնահատականը։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում պատահական գնահատման մոդելների կառուցմանը, դրանց տեսական հիմքերին, վիճակագրական հատկություններին և գործնական կիրառությանը։ Քննարկվում են անհատների նախասիրությունների տարբերությունները, անորոշությունը, գնահատումների փոփոխականությունը և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել վճարելու պատրաստակամության չափի վրա։ Հեղինակը դիտարկում է նաև այն մեթոդաբանական խնդիրները, որոնք առաջանում են WTP-ի տվյալների հավաքագրման և մեկնաբանման ժամանակ՝ ներառյալ պատասխանների անհատական տարբերությունները, չափման սխալները, տվյալների բաշխման առանձնահատկությունները և մոդելի ճիշտ ընտրության անհրաժեշտությունը։ Հատուկ կարևորություն ունի այն մոտեցումը, որի շրջանակում վճարելու պատրաստակամությունը ներկայացվում է ոչ թե որպես բոլոր անհատների համար հաստատուն ցուցանիշ, այլ որպես պատահական մեծություն, որը կարող է կախված լինել ինչպես դիտարկվող սոցիալ-տնտեսական և վարքագծային բնութագրերից, այնպես էլ չդիտարկվող անհատական գործոններից։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճկուն կերպով նկարագրել սպառողների իրական վարքագիծը և ստանալ առավել իրատեսական տնտեսական գնահատականներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել շուկայի պահանջարկի ուսումնասիրության, սպառողական ընտրության վերլուծության, պետական քաղաքականության գնահատման, հանրային և մասնավոր ծրագրերի տնտեսական հիմնավորման, ինչպես նաև բնապահպանական և այլ ոչ շուկայական բարիքների արժեքի որոշման համար։ Միաժամանակ այն ներկայացնում է քանակական վերլուծության գործիքներ, որոնք կարող են կիրառվել էմպիրիկ հետազոտություններում՝ տարբեր խմբերի վճարելու պատրաստակամությունը գնահատելու, գործոնների ազդեցությունը չափելու և ստացված արդյունքների հիման վրա տնտեսական որոշումներ կայացնելու նպատակով։ Աշխատության ընդհանուր արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն համադրում է տնտեսական տեսությունը, վիճակագրական մոդելավորումը և էմպիրիկ գնահատումը՝ վճարելու պատրաստակամության ուսումնասիրության համար ձևավորելով համակարգված մեթոդաբանական մոտեցում։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ուղղաձիգ կերպով կապակցված գլանաձև քվանտային կետերի ֆիզիկական հատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց հնարավոր կիրառություններին քվանտային հաշվարկների համակարգերում։ Հետազոտության կենտրոնում նանոմետրական չափերի կիսահաղորդչային կառուցվածքներում լիցքակիրների քվանտային վիճակների ձևավորումն է, երբ երկու կամ ավելի քվանտային կետեր դասավորված են ուղղաձիգ ուղղությամբ և փոխազդում են միմյանց հետ։ Քվանտային սահմանափակման պայմաններում մասնիկների էներգետիկ սպեկտրը դառնում է դիսկրետ, իսկ հարակից կետերի միջև կապակցվածությունը կարող է առաջացնել նոր համակցված քվանտային վիճակներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քվանտային կետերի երկրաչափական պարամետրերի, դրանց միջև հեռավորության, սահմանափակող պոտենցիալի և արտաքին դաշտերի հնարավոր ազդեցությանը էներգետիկ մակարդակների ու ալիքային ֆունկցիաների վրա։ Քննվում է թունելային կապակցվածության դերը, որի շնորհիվ լիցքակիրների վիճակները կարող են տարածվել մի քանի քվանտային կետերի միջև՝ ձևավորելով կապակցված նանոկառուցվածքին բնորոշ էներգետիկ համակարգ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել մեկ կամ մի քանի լիցքակիրների վիճակների, էլեկտրոնային փոխազդեցությունների, սպինային հատկությունների և էներգետիկ մակարդակների փոփոխությունների ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արտաքին էլեկտրական կամ մագնիսական դաշտերի միջոցով քվանտային վիճակների կառավարելիության գնահատումը, քանի որ քվանտային հաշվարկների համար անհրաժեշտ է ունենալ վերահսկելի և տարբերակելի վիճակներ։ Դիտարկվում են նաև այն ֆիզիկական պայմանները, որոնց դեպքում քվանտային կետերի որոշ վիճակներ կարող են տեսականորեն ծառայել որպես քվանտային տեղեկատվության ներկայացման հիմք։ Համակարգի երկրաչափության և նյութական պարամետրերի փոփոխության ազդեցության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարելի է կառավարել էներգետիկ սպեկտրը, վիճակների կապակցվածությունը և դրանց փոխազդեցությունները։ Միաժամանակ կարևորվում են քվանտային վիճակների կայունության և շրջակա միջավայրի հետ փոխազդեցության խնդիրները, քանի որ դրանք կարող են սահմանափակել քվանտային տեղեկատվության պահպանման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քվանտային մեխանիկայի, կիսահաղորդչային նանոֆիզիկայի և քվանտային տեղեկատվության տեսության մոտեցումները՝ կապակցված քվանտային կետերի կառուցվածքային ու էլեկտրոնային հատկությունները և դրանց քվանտային հաշվարկներում կիրառման ֆիզիկական նախադրյալները բացահայտելու նպատակով։

Математика

Գիտական աշխատությունը նվիրված է տարբեր գրգռման պայմաններում լազերային ճառագայթման և օպտիկական բջիջներում պարունակվող մետաղների գոլորշիների ռեզոնանսային փոխազդեցության ֆիզիկական առանձնահատկությունների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ատոմային ֆիզիկայի, լազերային սպեկտրոսկոպիայի, քվանտային օպտիկայի և ոչ գծային օպտիկական երևույթների կարևորագույն հիմնախնդիրները։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է մետաղների գոլորշիներում ատոմների էներգետիկ մակարդակների, լազերային դաշտի ազդեցությամբ առաջացող օպտիկական անցումների, ռեզոնանսային կլանման և ճառագայթման գործընթացների, ինչպես նաև տարբեր արտաքին պայմաններում ատոմային համակարգերի վարքագծի օրինաչափությունների բացահայտման հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է լազերային ճառագայթման հաճախականության, ինտենսիվության, բևեռացման, սպեկտրային լայնության և գրգռման ռեժիմների ազդեցությունը մետաղների գոլորշիների օպտիկական արձագանքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի այն ֆիզիկական երևույթները, որոնք առաջանում են, երբ լազերային ճառագայթման հաճախականությունը համընկնում է կամ մոտենում է ատոմների թույլատրելի էներգետիկ անցումների հաճախականություններին։ Նման պայմաններում հնարավոր է դիտարկել ռեզոնանսային կլանման ուժեղացում, ատոմային մակարդակների բնակեցվածության փոփոխություններ, հարկադրական ճառագայթման գործընթացներ և օպտիկական միջավայրի հատկությունների էական փոփոխություններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է օպտիկական բջիջներում մետաղների գոլորշիների ֆիզիկական վիճակի ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով ջերմաստիճանի, գոլորշու խտության, բջջի երկրաչափական չափերի, ճնշման և միջավայրի այլ պարամետրերի ազդեցությունը ռեզոնանսային փոխազդեցությունների վրա։ Օպտիկական բջիջները հնարավորություն են տալիս ստեղծելու վերահսկելի պայմաններ ատոմային համակարգերի հետազոտության համար՝ ապահովելով լազերային ճառագայթման և գոլորշային միջավայրի փոխազդեցության չափումների իրականացումը։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է նաև ատոմային սպեկտրային գծերի ձևավորման և լայնացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ Դոպլերյան լայնացումը, բախումներով պայմանավորված փոփոխությունները, բնական լայնացումը և ուժեղ լազերային դաշտի ազդեցությամբ առաջացող հագեցման երևույթները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում ռեզոնանսային ֆլուորեսցենցիան, օպտիկական մղումը, մակարդակների բնակեցվածության վերաբաշխումը և ատոմային համակարգերում կոհերենտության ձևավորման հնարավորությունները։ Լազերային գրգռման տարբեր պայմանների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու շարունակական և իմպուլսային ճառագայթման ազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև թույլ և ուժեղ օպտիկական դաշտերում առաջացող ֆիզիկական գործընթացների տարբերությունները։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է նաև ոչ գծային օպտիկական երևույթներին, որոնք կարող են դրսևորվել լազերային ճառագայթման բարձր ինտենսիվությունների դեպքում՝ պայմանավորելով միջավայրի կլանման, բեկման և ճառագայթման բնութագրերի փոփոխությունները։ Կարևոր նշանակություն ունեն հագեցած կլանման, ռեզոնանսային դիսպերսիայի, օպտիկական կոհերենտության և բազմամակարդակ ատոմային համակարգերում լազերային դաշտերի փոխազդեցության ուսումնասիրությունները։ Աշխատության տեսական հիմքում կարող են կիրառվել քվանտային մեխանիկայի, ատոմային սպեկտրոսկոպիայի և լույսի ու նյութի փոխազդեցության մաթեմատիկական նկարագրության մեթոդները, մասնավորապես՝ ատոմային վիճակների բնակեցվածության և կոհերենտության ժամանակային փոփոխությունները նկարագրող մոտեցումները։ Նման մեթոդները հնարավորություն են տալիս գնահատելու գրգռման և թուլացման գործընթացների արագությունները, ռեզոնանսային անցումների հավանականությունները, օպտիկական ազդանշանների ինտենսիվությունները և դրանց կախվածությունը փորձարարական պայմաններից։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի նաև արտաքին մագնիսական և էլեկտրական դաշտերի հնարավոր ազդեցությունները, որոնք կարող են փոփոխել ատոմային էներգետիկ մակարդակների կառուցվածքը և ազդել ռեզոնանսային սպեկտրների բնութագրերի վրա։ Հետազոտության փորձարարական նշանակությունը կապված է բարձր ճշգրտությամբ սպեկտրոսկոպիական չափումների, լազերային հաճախականության կարգավորման, օպտիկական ազդանշանների գրանցման և մետաղների գոլորշիներում տեղի ունեցող ֆիզիկական գործընթացների քանակական գնահատման հետ։ Մետաղների գոլորշիների և լազերային ճառագայթման ռեզոնանսային փոխազդեցությունների ուսումնասիրությունը կարևոր կիրառական հեռանկարներ ունի լազերային տեխնոլոգիաների, ատոմային հաճախականային ստանդարտների, բարձր զգայունությամբ մագնիսաչափերի, օպտիկական սենսորների և ճշգրիտ չափումների համակարգերի զարգացման համար։ Նման հետազոտությունները նպաստում են նաև ատոմային միջավայրերում լույսի տարածման և կառավարման մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը, ինչը կարևոր է քվանտային տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ժամանակակից ֆոտոնային համակարգերի համար։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է լազերային դաշտի և ատոմային միջավայրի փոխազդեցության հիմնարար օրինաչափությունների բացահայտմամբ, տարբեր գրգռման պայմաններում ռեզոնանսային երևույթների համեմատական վերլուծությամբ և օպտիկական համակարգերի ֆիզիկական բնութագրերի կառավարման հնարավորությունների ուսումնասիրությամբ։ Այն կարող է օգտակար լինել ատոմային և մոլեկուլային ֆիզիկայի, լազերային ֆիզիկայի, քվանտային օպտիկայի, սպեկտրոսկոպիայի, ֆոտոնիկայի և կիրառական օպտիկայի ոլորտներում մասնագիտացող գիտաշխատողների, ինժեներների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։ Աշխատությունն ունի տեսական, փորձարարական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով մետաղների գոլորշիներում ռեզոնանսային օպտիկական գործընթացների, լազերային գրգռման մեխանիզմների և լույսի ու նյութի փոխազդեցության ֆիզիկական առանձնահատկությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Религия

Քրիստոնեական հավատքի հիմնարար դրույթների, եկեղեցական ուսմունքի և բարոյական սկզբունքների համառոտ ու համակարգված ներկայացմանը նվիրված ուսուցողական աշխատություն է։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին մատչելի ձևով ծանոթացնելու քրիստոնեական վարդապետության հիմնական հասկացություններին, հավատքի ճշմարտություններին և կրոնական կյանքի կարևորագույն սկզբունքներին՝ նպաստելով հոգևոր գիտելիքների ձեռքբերմանը և քրիստոնեական աշխարհայացքի ձևավորմանը։ Աշխատության բովանդակային առանցքը քրիստոնեական դավանանքի հիմնադրույթների ներկայացումն է, որի շրջանակում առանցքային նշանակություն ունեն Աստծո գոյության, միաստվածության, Սուրբ Երրորդության, արարչագործության, աստվածային նախախնամության, մարդու հոգևոր բնության, մեղքի, փրկության և հավիտենական կյանքի մասին ուսմունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հիսուս Քրիստոսի անձի, աստվածային և մարդկային բնությունների, երկրային առաքելության, խաչելության, հարության և փրկագործական նշանակության ներկայացումը։ Քրիստոնեական վարդապետության այս հիմնարար հարցերը դիտարկվում են որպես հավատացյալի հոգևոր կյանքի և եկեղեցական պատկանելության գաղափարական հիմքեր։ Աշխատության կարևոր թեմատիկ ուղղություններից է նաև եկեղեցու, սուրբ խորհուրդների, աղոթքի և պաշտամունքային կյանքի նշանակությունը։ Քրիստոնեական ուսմունքի համաձայն՝ հավատքը միայն որոշակի գաղափարների ճանաչում չէ, այլ նաև հոգևոր կյանքի կազմակերպման, աստվածային պատվիրանների պահպանման և բարոյական կատարելագործման ուղի։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարևորում է հավատքի և գործի, հոգևոր համոզմունքի և առօրյա վարքի փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն քրիստոնեական բարոյականության հիմնադրույթները՝ սերը, խոնարհությունը, ազնվությունը, գթասրտությունը, ներողամտությունը, համբերությունը, արդարությունը և մերձավորի նկատմամբ պատասխանատվությունը։ Դրանք ներկայացվում են որպես մարդու հոգևոր հասունացման և հասարակական հարաբերությունների առողջ կազմակերպման անհրաժեշտ պայմաններ։ Կրոնական գիտելիքների համառոտ շարադրանքը նպաստում է նաև քրիստոնեական տերմինաբանության, աստվածաբանական հասկացությունների և եկեղեցական ուսմունքի հիմնական դրույթների յուրացմանը։ Գրական և մեթոդական առումով աշխատությունը պատկանում է քրիստոնեական վարդապետության համառոտ ձեռնարկների ավանդույթին։ Նման աշխատությունների առանձնահատկությունը նյութի ընտրովի ներկայացումն է, հիմնական գաղափարների հստակ առանձնացումը և կրոնական գիտելիքների համակարգված մատուցումը։ Համառոտ շարադրանքի ձևը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին կենտրոնանալու հավատքի կարևորագույն դրույթների վրա՝ առանց աստվածաբանական բարդ հարցերի մանրամասն քննության։ Այսպիսի ձեռնարկները նշանակալի դեր են ունեցել կրոնական նախնական կրթության, եկեղեցական ուսուցման և քրիստոնեական գիտելիքների տարածման գործում։ Դրանք կարող էին ծառայել որպես ուսումնաօժանդակ նյութ դպրոցական կրթության, հոգևոր դաստիարակության և ինքնուրույն ընթերցանության համար՝ նպաստելով քրիստոնեական ուսմունքի հիմնական հասկացությունների հետևողական յուրացմանը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունն առնչվում է XIX դարի հայ լուսավորական, կրթական և հոգևոր կյանքի զարգացմանը։ Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը հայ մտավոր և կրթական պատմության կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ մեծ ուշադրություն էր դարձվում հայագիտական, լեզվաբանական, պատմական, կրոնական և ընդհանուր կրթական գիտելիքների տարածմանը։ Ճեմարանի տպագրական գործունեությունը կարևոր նշանակություն ուներ հայերեն ուսումնական գրականության ստեղծման և շրջանառության մեջ դնելու, ինչպես նաև հայ երիտասարդության կրթական պահանջները բավարարելու համար։ Քրիստոնեական վարդապետության վերաբերյալ նման ձեռնարկների հրատարակումը վկայում է ազգային կրթության և հոգևոր դաստիարակության փոխկապակցվածության մասին։ Դրանք արտահայտում են այն ժամանակաշրջանի հայ կրթական մտքի այն համոզմունքը, որ անհատի համակողմանի զարգացումը պետք է հիմնված լինի ինչպես մտավոր գիտելիքների, այնպես էլ բարոյական ու հոգևոր արժեքների յուրացման վրա։ Հրատարակությունը կարևոր մատենագիտական և պատմամանկավարժական արժեք ունի հայ կրոնական գրականության, աստվածաբանական մտքի, քրիստոնեական կրթության և XIX դարի Մոսկվայի հայ կրթական միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, եկեղեցու պատմաբանների, հայագետների, մանկավարժների, կրոնագետների և հայ հին ուսումնական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես քրիստոնեական վարդապետության հայերեն ուսուցման ու տարածման պատմական ավանդույթի կարևոր նմուշ։

Медицина

Աշխատանքը նվիրված է վարիկոզային հիվանդության ժամանակ ստորին վերջույթների խորը երակային համակարգում առաջացող հարաբերական փականային անբավարարության վիրաբուժական շտկման մեթոդի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ստորին վերջույթների երակային արյան շրջանառության խանգարումների, հատկապես երակային փականների աշխատանքի անբավարարության և դրա հետևանքով ձևավորվող հետադարձ արյան հոսքի՝ ռեֆլյուքսի խնդիրն է։ Խորը երակների փականային համակարգը կարևոր դեր ունի արյան՝ ստորին վերջույթներից դեպի սիրտ ուղղությամբ վերադարձի ապահովման գործում, իսկ դրա ֆունկցիոնալ խանգարումները կարող են նպաստել քրոնիկ երակային անբավարարության զարգացմանն ու խորացմանը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է այն իրավիճակը, երբ փականային անբավարարությունը պայմանավորված է ոչ միայն փականի կառուցվածքային վնասմամբ, այլև երակային պատի և լուսանցքի հարաբերական լայնացմամբ, որի հետևանքով փականի թերթիկները կարող են լիարժեք չփակվել։ Այսպիսի դեպքերում էքստրավազալ շտկման գաղափարը ենթադրում է երակի արտաքին կողմից դրա տրամագծի կամ փականի հատվածի երկրաչափական հարաբերությունների փոփոխություն՝ նպատակ ունենալով վերականգնել փականի թերթիկների փոխադարձ հպումը և բարելավել փակման ֆունկցիան։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մեթոդի տեխնիկական առանձնահատկությունների, կիրառման ցուցումների և հնարավոր սահմանափակումների գնահատումը։ Կարող են ուսումնասիրվել այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են միջամտության ազդեցությունը երակային հեմոդինամիկայի վրա, ռեֆլյուքսի նվազեցման աստիճանը, վերջույթի երակային արտահոսքի փոփոխությունները և հետվիրահատական կլինիկական արդյունքները։ Ախտորոշման և արդյունքների գնահատման համար կարևոր նշանակություն ունի դուպլեքս ուլտրաձայնային հետազոտությունը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել երակների անատոմիական վիճակը, արյան հոսքի ուղղությունը և արագությունը, ինչպես նաև հայտնաբերել կամ վերահսկել փականային ռեֆլյուքսը։ Հետազոտությունը կարող է համեմատել բուժումից առաջ և հետո ստացված հեմոդինամիկ ցուցանիշները՝ պարզելու համար, թե որքանով է միջամտությունը վերականգնում փականի արդյունավետ աշխատանքը։ Աշխատանքի կլինիկական նշանակությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ փականային ֆունկցիայի հնարավոր վերականգնումը կարող է թույլ տալ ավելի նպատակային մոտեցում ցուցաբերել այն հիվանդների բուժմանը, որոնց մոտ հիմնական խնդիրը կապված է հարաբերական անբավարարության հետ։ Միաժամանակ մեթոդի արդյունավետության գնահատումը պահանջում է ոչ միայն տեխնիկական հաջողության, այլև երկարաժամկետ կլինիկական արդյունքների, հիվանդության կրկնության, բարդությունների և հիվանդների կյանքի որակի ուսումնասիրություն։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե ինչ տեղ կարող է զբաղեցնել էքստրավազալ շտկումը վարիկոզային հիվանդության բուժման համալիր համակարգում՝ հաշվի առնելով մակերեսային և խորը երակային համակարգերի փոխազդեցությունը և հիվանդության տարբեր ձևերի առանձնահատկությունները։ Այս մոտեցման ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ խորը երակային փականային անբավարարությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ քրոնիկ երակային հիվանդության ծանրության և բուժման արդյունքների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի գնահատելու ստորին վերջույթների խորը երակների հարաբերական փականային անբավարարության արտաքին վիրաբուժական շտկման հնարավորությունները՝ ուսումնասիրելով դրա հեմոդինամիկ հիմնավորումը, տեխնիկական իրագործելիությունը, կլինիկական արդյունավետությունը և կիրառման հեռանկարները վարիկոզային հիվանդությամբ հիվանդների բուժման մեջ։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցական տարիքում սովորողների հոգևոր դաստիարակության բովանդակության, նպատակների, մանկավարժական պայմանների և իրականացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում դեռահասների ու պատանիների արժեքային համակարգի, բարոյական գիտակցության, ինքնաճանաչման և սոցիալական պատասխանատվության ձևավորման գործընթացներն են՝ կրթական և սոցիալ-մշակութային միջավայրի փոխազդեցության պայմաններում։ Ավագ դպրոցական տարիքը դիտարկվում է որպես անձի զարգացման կարևոր փուլ, երբ առավել ակտիվ են դառնում աշխարհայացքային հարցերի նկատմամբ հետաքրքրությունը, սեփական դիրքորոշումների ձևավորումը, կյանքի նպատակների իմաստավորումը և հասարակության մեջ սեփական դերի գիտակցումը։ Այս համատեքստում հոգևոր դաստիարակությունը կարող է ընդգրկել բարոյական արժեքների, մարդկային արժանապատվության, պատասխանատվության, փոխադարձ հարգանքի, համերաշխության, մշակութային ժառանգության և հասարակական վարքագծի վերաբերյալ պատկերացումների զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ընտանիքի, դպրոցի, ուսուցչի, հասակակիցների և հասարակական միջավայրի ազդեցությանը, քանի որ սովորողի արժեքային կողմնորոշումները ձևավորվում են տարբեր սոցիալական հարաբերությունների և անձնական փորձառությունների համադրմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել դասավանդման և արտադասարանական գործունեության այն ձևերը, որոնք նպաստում են ինքնուրույն մտածողության, բարոյական դատողության, երկխոսության մշակույթի և սեփական գործողությունների հետևանքները գնահատելու կարողության զարգացմանը։ Կարևորվում է գրականության, պատմության, արվեստի և մշակութային ժառանգության կրթական ներուժը՝ որպես մարդկային փորձի, արժեքային ընտրությունների և հասարակական հարաբերությունների քննարկման միջոց։ Հոգևոր դաստիարակության արդյունավետության համար նշանակություն ունի նաև այնպիսի կրթական միջավայրի ձևավորումը, որտեղ հարգվում են սովորողների անձնական համոզմունքները, խրախուսվում են հարցադրումը, քննարկումը և տարբեր տեսակետների նկատմամբ հանդուրժողական վերաբերմունքը։ Առանձին ուղղություն է ազգային և համամարդկային արժեքների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը՝ դրանք դիտարկելով սովորողի մշակութային ինքնագիտակցության և լայն սոցիալական պատասխանատվության զարգացման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկավարժության, տարիքային հոգեբանության, արժեքային կրթության և դաստիարակության տեսության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ավագ դպրոցականների հոգևոր ու բարոյական զարգացմանը նպաստող հիմնական մանկավարժական պայմաններն ու կրթական հնարավորությունները։