Շարականներ՝ Հայոց սուրբ և ուղղափառ եկեղեցու հոգևոր երգերի ժողովածու

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է պաստերելյոզի համաճարակաբանության ուսումնասիրությանը Արցախի Հանրապետությունում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հիվանդության տարածվածության օրինաչափությունները, առաջացմանը նպաստող գործոնները և կանխարգելման արդյունավետ ուղիները։ Հետազոտության կենտրոնում պաստերելյոզն է՝ կենդանիների շրջանում հանդիպող վարակիչ հիվանդություն, որի տարածումը կարող է զգալի վնաս հասցնել անասնապահությանը և տնտեսություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են հիվանդության տարածման առանձնահատկությունները տարբեր կենդանատեսակների և բնակավայրերի շրջանում, ինչպես նաև դրա դրսևորման հնարավոր կապը տարվա եղանակի, կլիմայական պայմանների, կենդանիների պահման և կերակրման պայմանների, տնտեսությունների կազմակերպման և այլ գործոնների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարակի տարածման մեխանիզմներին, հիվանդության աղբյուրներին և այն պայմաններին, որոնք կարող են նպաստել հարուցիչի պահպանմանը և կենդանիների շրջանում հիվանդության բռնկումների առաջացմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հիվանդացության և անկումների ցուցանիշները, դրանց ժամանակային և տարածական փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր տարիների տվյալների համեմատական վերլուծությունը։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պաստերելյոզի համաճարակաբանական դինամիկան և գնահատելու դրա տարածման ռիսկի հիմնական գործոնները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ախտորոշման, անասնաբուժական հսկողության և հիվանդության կանխարգելման միջոցառումների գնահատումը։ Քննարկվում են կենդանիների պահման սանիտարահիգիենիկ պայմանների բարելավման, ժամանակին հայտնաբերման, մեկուսացման, ախտահանման և այլ կանխարգելիչ միջոցառումների նշանակությունը հիվանդության տարածումը սահմանափակելու գործում։ Կարևորվում է նաև անասնաբուժական ծառայությունների դերը՝ հիվանդության դեպքերի հաշվառման, համաճարակաբանական իրավիճակի մշտադիտարկման և տնտեսություններին համապատասխան կանխարգելիչ ցուցումների տրամադրման գործընթացներում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել տարածաշրջանում պաստերելյոզի դեմ պայքարի առավել արդյունավետ ռազմավարությունների մշակմանը և անասնապահական տնտեսությունների կենսաանվտանգության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է ունենալ նաև գործնական նշանակություն՝ օգնելով գնահատել հիվանդության տնտեսական հետևանքները և նվազեցնել կենդանիների հիվանդացության ու անկումների հետ կապված կորուստները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, անասնաբուժական համաճարակաբաններին, մանրէաբաններին, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետներին, անասնապահական տնտեսությունների կազմակերպիչներին, ինչպես նաև վարակիչ հիվանդությունների և կենդանիների առողջության պահպանման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ձեռնարկատիրական ունակությունների ձևավորման և ձեռնարկատիրական գործունեության հետ կապված ռիսկերի տեսական ու մեթոդաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում է ձեռնարկատիրության էությունը՝ որպես տնտեսական գործունեության հատուկ ձև, որի հիմքում ընկած են նախաձեռնողականությունը, նորարարությունը, որոշումների ընդունման կարողությունը և պատասխանատվությունը անորոշության պայմաններում։ Աշխատությունում ներկայացվում են ձեռնարկատիրական ունակությունների հիմնական բաղադրիչները՝ ստեղծարար մտածողությունը, կազմակերպչական հմտությունները, շուկայական իրավիճակի գնահատման կարողությունը և ռազմավարական պլանավորման ունակությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի տեսակներին՝ ֆինանսական, արտադրական, շուկայական և կառավարչական, ինչպես նաև դրանց գնահատման և նվազեցման մեթոդներին։ Վերլուծվում են ռիսկերի կառավարման տեսությունները, հավանականության և անորոշության պայմաններում որոշումների ընդունման մոդելները, ինչպես նաև ձեռնարկատիրական վարքագծի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև գործնական մոտեցումներ՝ ուղղված ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը և ռիսկերի օպտիմալ կառավարմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, բիզնեսի կառավարման մասնագետների, ձեռնարկատերերի, ուսանողների և տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ հետաքրքրվողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քաղցր գլիկոզիդների տրանսգլյուկոզավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ Stevia rebaudiana Bertoni բույսից ստացված կենսաբանական ակտիվ միացությունների փոփոխման նպատակով՝ տարբեր խմբերի միկրոօրգանիզմներից ստացված ցիկլոդեքստրինգլյուկանոտրանսֆերազների կիրառմամբ։ Ներկայացվում են ստեվիայի գլիկոզիդների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց քիմիական և կենսաբանական հատկությունները, ինչպես նաև ֆերմենտային փոխակերպումների հնարավորությունները՝ նոր հատկություններով ածանցյալներ ստանալու համար։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են տարբեր միկրոօրգանիզմների կողմից արտադրվող ֆերմենտների ակտիվությունը, տրանսգլյուկոզավորման ռեակցիաների պայմանները, արդյունավետության վրա ազդող գործոնները և ստացված արտադրանքների բնութագրերը։ Վերլուծվում են կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս բարելավել բնական քաղցրացուցիչների լուծելիությունը, համային հատկությունները և կիրառման ոլորտները սննդարդյունաբերության ու կենսատեխնոլոգիայի մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆերմենտային սինթեզի մեխանիզմներին, մանրէաբանական աղբյուրների ընտրությանը և ստացված արդյունքների գործնական նշանակությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսատեխնոլոգիայի, մանրէաբանության, ֆերմենտաբանության, սննդային քիմիայի և կենսաքիմիայի ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև բնական քաղցրացուցիչների և ֆերմենտային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Արհավիրքի օրերին» ստեղծագործությունը հուշագրական և վավերագրական բնույթի գործ է, որտեղ հեղինակը նկարագրում է հասարակական ծանր ցնցումների, բռնությունների և խառնակ ժամանակների ազդեցությունը մարդկանց կյանքի վրա։ Շիրվանզադեն ներկայացնում է այդ օրերի իրականությունը որպես մի ժամանակաշրջան, երբ մարդկանց առօրյան խաթարվում է, հաստատված կարգերը քայքայվում են, և հասարակությունը հայտնվում է անորոշության ու վախի վիճակում։ Ստեղծագործության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ հեղինակը ոչ միայն փաստագրում է իրադարձությունները, այլ նաև խորանում է մարդկային հոգեբանության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են արհավիրքների պայմաններում մարդիկ տարբեր կերպ արձագանքում՝ ոմանք պահպանում են մարդկային արժանապատվությունը, համերաշխությունը և ուժը, իսկ մյուսները ենթարկվում են վախին, հուսահատությանը կամ բարոյական անկմանը։ Այս գործը նաև արժեքավոր վկայություն է ժամանակի սոցիալական իրականության մասին և արտահայտում է Շիրվանզադեի խոր մտահոգությունը մարդու և հասարակության ճակատագրի վերաբերյալ։

Այլ առարկաներ

Սպառումը, խնայողությունը և ինվեստիցիան տնտեսագիտության մեջ փոխկապակցված հիմնական կատեգորիաներ են, որոնք նկարագրում են տնային տնտեսությունների և տնտեսության ընդհանուր ֆինանսական վարքագիծը։ Սպառումը վերաբերում է եկամտի այն մասին, որը օգտագործվում է ապրանքների և ծառայությունների ձեռքբերման համար՝ անմիջական կարիքները բավարարելու նպատակով։ Այն տնտեսական գործունեության ամենակարճաժամկետ ձևն է, քանի որ ուղղված է ընթացիկ պահանջների բավարարմանը։ Խնայողությունը եկամտի այն մասն է, որը չի ծախսվում սպառման վրա և պահվում է ապագա օգտագործման կամ ներդրման նպատակով՝ ձևավորելով ֆինանսական պաշարներ։ Խնայողությունները կարող են պահվել բանկային ավանդների, կանխիկ գումարի կամ այլ ֆինանսական գործիքների տեսքով և հանդիսանում են կարևոր աղբյուր տնտեսության ֆինանսավորման համար։ Ինվեստիցիան կամ ներդրումը վերաբերում է այն միջոցներին, որոնք ուղղվում են արտադրության ընդլայնման, հիմնական կապիտալի ձեռքբերման կամ նոր նախագծերի իրականացման համար՝ նպատակ ունենալով ապագայում եկամուտ ստանալ։ Ինվեստիցիաները կարող են լինել ինչպես մասնավոր, այնպես էլ պետական և հանդիսանում են տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ ուժը։ Այս երեք կատեգորիաները սերտորեն կապված են․ սովորաբար եկամուտի աճը կարող է մեծացնել ինչպես սպառումը, այնպես էլ խնայողությունները, իսկ խնայողությունները վերածվում են ինվեստիցիաների ֆինանսավորման աղբյուրի։ Այս հարաբերակցությունը կարևոր դեր ունի մակրոտնտեսական հավասարակշռության պահպանման և տնտեսական զարգացման ապահովման գործում։

Ֆինանսներ

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի պայմաններում։ Քննության են առնվում տնտեսական անկայունության ազդեցությունը ձեռնարկությունների գործունեության, ֆինանսական վիճակի, ներդրումային հնարավորությունների և գործարար ակտիվության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության, վարկավորման, իրացվելիության պահպանման, արտադրական ծախսերի և շուկայական պահանջարկի փոփոխությունների հետ կապված խնդիրներին։ Վերլուծվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեությունը սահմանափակող տնտեսական, ֆինանսական և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև ճգնաժամային պայմաններին հարմարվելու հնարավոր մեխանիզմները։ Քննարկվում են պետական աջակցության, հարկային և վարկային խթանման, ներդրումային միջավայրի բարելավման ու ձեռնարկատիրական գործունեության համար նպաստավոր պայմանների ձևավորման ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերը տնտեսական ակտիվության պահպանման և ճգնաժամային հետևանքների հաղթահարման գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ձեռնարկատիրության, տնտեսական քաղաքականության, ֆինանսների և փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։