Շրջանային և կենտրոնական գրադարաններ : (Մեթոդական հանձնարարականներ)

Գեղարվեստական հայ․

«P/F: Վեպ» Արամ Պաչյանի մի հետաքրքիր և անսովոր վեպ է, որը ներկայացնում է ժամանակակից հայ գրականության առաջընթացը և հեղինակի նորարարական մոտեցումները։ Պաչյանը այս վեպում օգտագործում է նորաձև լեզվաբառարան և ինքնատիպ կառուցվածք, որը հեռանում է ավանդական վեպի ձևից, բայց մեկաժամանակ չի կորցնում ներքին համաչափությունը և խորությունը։ Վեպը հետազոտում է ժամանակի և մշակույթի ազդեցությունը անհատի վրա, ինչպես նաև մարդու հոգեբանության ու սոցիալական շերտերի փոխհարաբերությունները։ Այն օգտագործում է ոչ միայն նարատիվ մոդելներ, այլ նաև տարբեր ասպեկտներով մտածված ինտրիգներ, որոնք երբեմն կարող են դժվարանալ ընթերցողի համար, սակայն միաժամանակ հետաքրքրություն են առաջացնում։ «P/F»-ն ընդգծում է տեխնոլոգիաների, գիտության և ժամանակակից հասարակության ազդեցությունը մարդուն՝ քանդելով այն ավանդական պատկերը, որը իսպառ փոխվում է։ Վեպը դիպուկ կերպով խոսում է այնպիսի ժամանակակից խնդիրների մասին, որոնք վերաբերում են անձնական անկախությանը, ազատության սահմաններին, մարդու ընտրություններին և դրանց ազդեցությանը։ Սյուժեն զարգանում է ոչ թե միանգամից, այլ երկարատև ժամանակահատվածում՝ հիմնված ներքին պայքարների և սոցիալական խոչընդոտների վրա։ Պաչյանի «P/F: Վեպ»-ը, լինելով բարդ և բազմաշերտ գեղարվեստական աշխատանք, առանձնանում է իր գեղարվեստական լեզվով, որում խառնվում են մոդեռնիզմի և պոստմոդեռնիզմի տարրեր՝ ստեղծելով մի յուրահատուկ գրականություն, որը ընթերցողին ստիպում է խորաթափանցորեն մոտենալ ոչ միայն հեղինակի մտքերին, այլ նաև սեփական գոյության ու նրա համընդհանուր դերին։ Այս վեպը առավել հետաքրքիր է նրանց համար, ովքեր սիրում են նորագույն գրական ձևեր, որոնք անցնում են ավանդական սահմանները և հարցադրում են ժամանակի, անձի և հասարակության մեջ տեղի ունեցող փոխհարաբերությունների մասին։ Հրատարակիչ - Էջ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-9244-2-7

Քաղաքագիտություն

Քաղաքական միֆը հասարակական գիտակցության մեջ ձևավորված և տարածված պատկերացումների, պատմությունների ու խորհրդանշական մեկնաբանությունների համակարգ է, որը օգտագործվում է քաղաքական իրականությունը բացատրելու, արդարացնելու կամ որոշակի նպատակներով ուղղորդելու համար։ Դրա ծագումը կապված է մարդկային հասարակությունների վաղ փուլերի հետ, երբ աշխարհի ընկալումը հիմնված էր ոչ թե գիտական վերլուծության, այլ առասպելական մտածողության վրա, և աստիճանաբար այդ մտածողության որոշ տարրեր պահպանվել են նաև ժամանակակից քաղաքական մշակույթում՝ վերափոխված ձևերով։ Քաղաքական միֆերը կարող են ձևավորվել ինչպես բնական սոցիալական գործընթացների արդյունքում, այնպես էլ նպատակային կերպով՝ քաղաքական էլիտաների, կուսակցությունների կամ պետական ինստիտուտների կողմից, որոնք դրանք օգտագործում են հասարակական աջակցություն ձևավորելու, իշխանությունը լեգիտիմացնելու կամ հակառակորդներին վարկաբեկելու համար։ Դրանց դինամիկան պայմանավորված է այն հանգամանքով, թե որքանով են դրանք համապատասխանում հասարակության սպասումներին, վախերին և արժեքներին, քանի որ միֆերը արդյունավետ են այն դեպքում, երբ նրանք հուզականորեն ազդում են մարդկանց վրա և հեշտ են ընկալվում, նույնիսկ եթե չեն համապատասխանում իրականությանը։ Գործունեության մեխանիզմները ներառում են տեղեկատվության ընտրովի ներկայացում, խորհրդանիշների և պատմական սյուժեների օգտագործում, կրկնություն մեդիայում և կրթական կամ քարոզչական համակարգերում, ինչպես նաև հասարակական կարծիքի ձևավորման վերահսկում։ Քաղաքական միֆերը կարող են ունենալ ինչպես ինտեգրացիոն, այնպես էլ ապակայունացնող ազդեցություն․ մի կողմից դրանք կարող են ամրապնդել ազգային ինքնությունը և համախմբել հասարակությունը ընդհանուր գաղափարի շուրջ, իսկ մյուս կողմից՝ խորացնել բաժանումները, ստեղծել թշնամու կերպարներ և արդարացնել հակամարտությունները։ Ժամանակակից տեղեկատվական դարաշրջանում քաղաքական միֆերի տարածումը ավելի արագ և լայնամասշտաբ է դարձել լրատվամիջոցների և սոցիալական ցանցերի շնորհիվ, ինչը մեծացնում է դրանց ազդեցությունը հասարակական գիտակցության վրա և բարդացնում քննադատական վերլուծության հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ, քաղաքական միֆը ոչ միայն գաղափարական երևույթ է, այլ նաև իշխանության, հաղորդակցության և հասարակական ընկալման կարևոր գործիք, որը շարունակում է ակտիվ դեր ունենալ քաղաքական գործընթացներում։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է օլեանդրի (Nerium oleander L.) կալուսային հյուսվածքի ցիտոտոքսիկ և հակամուտագեն ազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են բույսի կալուսային հյուսվածքի կենսաբանական ակտիվության առանձնահատկությունները և դրա հնարավոր ազդեցությունը բջիջների կենսունակության, բաժանման գործընթացների և գենետիկական կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցիտոտոքսիկ ակտիվության գնահատմանը, որի միջոցով հնարավոր է պարզել ուսումնասիրվող նյութերի կամ կենսաբանական բաղադրիչների ազդեցությունը բջջային գործընթացների վրա և բացահայտել դրանց հնարավոր արգելակող կամ վնասող ազդեցությունները։ Միաժամանակ քննության է առնվում հակամուտագեն ազդեցությունը՝ գնահատելով, թե ինչպիսի հնարավոր պաշտպանիչ դեր կարող է ունենալ կալուսային հյուսվածքը մուտագեն գործոնների ազդեցության պայմաններում և որքանով կարող է նպաստել գենետիկական վնասումների նվազեցմանը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են կիրառվել բջջաբանական և գենետիկական մեթոդներ՝ բջիջների բաժանման, քրոմոսոմային փոփոխությունների և այլ ցիտոգենետիկական ցուցանիշների գնահատման համար։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու բույսերի հյուսվածքային կուլտուրաների, բջջաբանության և մուտագենեզի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ բացահայտելու կենսաբանական ակտիվության հնարավոր մեխանիզմները։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև կալուսային հյուսվածքի կիրառումը որպես փորձարարական կենսաբանական համակարգ, որը հնարավորություն է տալիս վերահսկվող պայմաններում ուսումնասիրել բջջային և գենետիկական արձագանքները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ բուսական կենսատեխնոլոգիայի, փորձարարական բջջաբանության, գենետիկայի և բույսերի կենսաբանական ակտիվ միացությունների հետազոտության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բուսաբանների, բջջաբանների, գենետիկների, կենսատեխնոլոգների, մոլեկուլային կենսաբանների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բույսերի բջջային մշակույթների ու հակամուտագեն ազդեցությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Տնտեսագիտություն

Սա տնտեսագիտական և ֆինանսական վերլուծական հետազոտություն է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում ներդրումային գործունեության ռիսկերի վերլուծության և կառավարման հիմնախնդիրներին, որտեղ ուսումնասիրվում են ներդրումային միջավայրի հիմնական անորոշությունները՝ մակրոտնտեսական անկայունություն, արժութային տատանումներ, քաղաքական և կարգավորիչ փոփոխություններ, ինչպես նաև շուկայական և վարկային ռիսկերի ազդեցությունը ներդրումային որոշումների վրա, աշխատանքը դիտարկում է ռիսկերի գնահատման ժամանակակից մոտեցումները՝ ներառյալ վիճակագրական մոդելավորումը, սցենարային վերլուծությունը և զգայունության գնահատումը, ինչպես նաև ռիսկերի նվազեցման գործիքները՝ դիվերսիֆիկացում, ապահովագրում և պորտֆելային կառավարում, միաժամանակ ընդգծվում է պետական քաղաքականության, ֆինանսական շուկաների զարգացման և ինստիտուցիոնալ միջավայրի բարելավման դերը ներդրումային ռիսկերի արդյունավետ կառավարման գործում, ինչը նպաստում է տնտեսության կայունության և ներդրումային գրավչության բարձրացմանը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով մասնագետներին, ուսանողներին, դասախոսներին և հետազոտողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, էլեկտրատեխնիկային, շինարարությանը, էներգետիկային, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական գիտությունների այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման նորարարական ուղղությունները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ մասնագիտական և գիտական աշխատություններին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, հետազոտական և գործնական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական գործիք է, որը նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Պատմություն

1920–1965 թվականներին Հայաստանում գրադարանային գործի զարգացումը սերտորեն կապված էր խորհրդային պետական համակարգի ձևավորման, կրթության տարածման և մշակութային քաղաքականության ընդլայնման հետ։ 1920-ականներին, Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո, գրադարանային համակարգը սկսեց վերակազմավորվել պետական վերահսկողության ներքո՝ նպատակ ունենալով ապահովել բնակչության գրագիտության բարձրացում և գաղափարական կրթություն։ Այդ շրջանում ստեղծվեցին նոր հանրային գրադարաններ, վերակազմավորվեցին նախկին ուսումնական և քաղաքային գրադարանները, ձևավորվեց միասնական ցանց, որը ենթարկվում էր պետական կառավարման։ 1930-ականներին գրադարանային գործը ավելի համակարգված դարձավ՝ ընդլայնվեցին գյուղական գրադարանները, շարժական գրադարանների միջոցով գրքերը հասան հեռավոր բնակավայրեր, և սկսեց ձևավորվել կենտրոնացված գրքային ֆոնդերի բաշխման համակարգ։ Պատերազմական տարիներին՝ 1940-ականներին, գրադարանները շարունակեցին գործել դժվար պայմաններում՝ աջակցելով ինչպես ռազմաճակատին, այնպես էլ թիկունքի կրթական ու քարոզչական աշխատանքներին։ Հետպատերազմյան շրջանում սկսվեց արագ վերականգնում և զարգացում․ ավելացան գրադարանների թիվը, բարելավվեց գրքային ֆոնդը, զարգացավ մատենագիտական աշխատանքը, ստեղծվեցին մասնագիտացված գրադարաններ գիտական և տեխնիկական հաստատությունների համար։ 1950-60-ականներին գրադարանային համակարգը հասավ ավելի բարձր կազմակերպվածության՝ ներդրվեցին նոր կատալոգավորման մեթոդներ, ամրապնդվեց մեթոդական ղեկավարությունը, զարգացավ ընթերցողների սպասարկման մշակույթը և բարձրացավ գրադարանների դերը որպես գիտելիքի տարածման ու հասարակության կրթական մակարդակի բարձրացման կարևոր կենտրոններ։ Այս ամբողջ ժամանակահատվածում գրադարանային գործը Հայաստանում ձևավորվեց որպես պետական մշակութային քաղաքականության կարևոր բաղադրիչ, որը միաժամանակ ծառայեց ինչպես կրթական, այնպես էլ հասարակական-գաղափարական նպատակների իրականացմանը։