ՍՄԿՊ XXII համագումարի որոշումների և նյութերի պրոպագանդան գրադարաններում: (Մեթոդական և բիբլիոգրաֆիական նյութեր)

Պատմություն

1945-1965 թվականներին Խորհրդային Հայաստանում կրթության զարգացումը բնութագրվում էր արագ ընդլայնմամբ, համակարգի ամրապնդմամբ և գաղափարական վերահսկողության պայմաններում գիտակրթական մակարդակի բարձրացմամբ, երբ հետպատերազմյան շրջանում առաջնահերթ խնդիր էր բնակչության կրթական մակարդակի վերականգնումն ու բարձրացումը, դպրոցական ցանցի ընդլայնումը և գրագիտության համընդհանուր ապահովումը։ Այս ժամանակահատվածում զգալիորեն աճեց միջնակարգ դպրոցների թիվը, բարելավվեց ուսուցման նյութատեխնիկական բազան, ներդրվեցին միասնական կրթական ծրագրեր, որոնք համահունչ էին խորհրդային կրթական համակարգի պահանջներին, և մեծ ուշադրություն դարձվեց տեխնիկական ու բնագիտական առարկաներին՝ երկրի արդյունաբերականացման ու գիտատեխնիկական առաջընթացի պահանջներին համապատասխան։ Զուգահեռաբար զարգացավ բարձրագույն կրթությունը՝ ընդլայնվեցին Երևանի պետական համալսարանը և այլ ինստիտուտներ, ձևավորվեցին նոր մասնագիտական ուղղություններ, որոնք պատրաստում էին ինժեներներ, բժիշկներ, մանկավարժներ և գիտաշխատողներ, ինչի արդյունքում աճեց գիտական կադրերի քանակը և որակը։ Այս տարիներին նաև ակտիվացավ գիտահետազոտական գործունեությունը, ամրապնդվեց Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի դերը, և կրթությունը դարձավ սոցիալական շարժունակության կարևոր միջոց, որը հնարավորություն էր տալիս տարբեր սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչներին ստանալ բարձրագույն կրթություն։ Միաժամանակ կրթական համակարգը կրում էր խորհրդային գաղափարախոսության ազդեցությունը, ինչը արտահայտվում էր ուսումնական ծրագրերի բովանդակության և դաստիարակչական քաղաքականության մեջ, սակայն ընդհանուր առմամբ այս փուլը համարվում է կրթական համակարգի կայացման և որակական աճի կարևոր շրջափուլ Հայաստանում։

Պատմություն

Վեպ գաղթականութիւն Հայոց Տրապիզօնի - Աբել Մխիթարեանց 1857 աշխատությունը ներկայացնում է պատմական-գեղարվեստական պատում, որի հիմքում ընկած է Տրապիզոնի հայ բնակչության կյանքը և գաղթի փորձառությունը՝ ընդգծելով 19-րդ դարի միջավայրում ձևավորված սոցիալական, տնտեսական և ազգային ճնշումները, որոնք ստիպել են մարդկանց լքել իրենց հայրենի բնակավայրերը և որոնել նոր գոյության ուղիներ։ Ստեղծագործությունը միավորում է վիպական տարրերը և պատմական հիշողությունը՝ ցույց տալով ոչ միայն գաղթի ֆիզիկական ընթացքը, այլ նաև դրա հոգեբանական ազդեցությունը անհատների և համայնքների վրա, նրանց կորուստները, հույսերը և ինքնության պահպանման պայքարը օտար միջավայրում։ Հեղինակը կենտրոնանում է նաև Տրապիզոնի հայկական համայնքի կենցաղի, ավանդույթների և փոխհարաբերությունների վրա՝ ստեղծելով պատկերավոր նկարագրություն այն աշխարհի, որը աստիճանաբար ենթարկվում է փոփոխությունների և ճնշումների, և այդ համատեքստում գաղթը դառնում է ոչ միայն անհրաժեշտություն, այլև պատմական ճակատագրի դրսևորում։

Մանկավարժություն

Այս աշխատությունը նվիրված է աշխարհագրության և ֆիզիկայի միջառարկայական կապերի արդյունավետ կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ որպես դպրոցականների տրամաբանական մտածողության, վերլուծական ունակությունների և գիտական աշխարհայացքի զարգացման կարևոր գործոնի։ Գրքում ներկայացվում են երկու առարկաների փոխկապակցված թեմաները, բացատրվում է, թե ինչպես կարելի է ֆիզիկական օրենքներն ու աշխարհագրական երևույթները համատեղ ուսումնասիրելու միջոցով ձևավորել պատճառահետևանքային կապեր բացահայտելու, տվյալները համադրելու և հիմնավորված եզրակացություններ անելու կարողություններ։ Անդրադարձ է կատարվում միջառարկայական ուսուցման տեսական հիմքերին, ժամանակակից կրթական մեթոդներին, դասավանդման արդյունավետ ձևերին և գործնական առաջադրանքների կիրառմանը, որոնք նպաստում են սովորողների ճանաչողական ակտիվության, ինքնուրույն մտածողության և ստեղծագործական մոտեցումների զարգացմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև մանկավարժական փորձի վրա հիմնված առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել դասապրոցեսի կազմակերպման, ուսուցման որակի բարձրացման և կրթական արդյունքների բարելավման նպատակով։ Աշխատությունը նախատեսված է աշխարհագրության և ֆիզիկայի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, ուսանողների, հետազոտողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են միջառարկայական ուսուցման արդյունավետությամբ և դպրոցական կրթության զարգացման արդիական մոտեցումներով։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում ռիսկերի գնահատման հիմնահարցերի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական կայունության ապահովման և բանկային գործունեության արդյունավետության բարձրացման կարևորությունը։ Վերլուծվում են վարկային, շուկայական, իրացվելիության և օպերացիոն ռիսկերի գնահատման հիմնական մոտեցումները, դրանց չափման քանակական և որակական մեթոդները, ինչպես նաև ռիսկերի մոդելավորման ժամանակակից գործիքակազմը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի կառավարման ներքին համակարգերի արդյունավետությանը, կարգավորող պահանջների (այդ թվում՝ Բազելյան սկզբունքների) կիրառմանը և դրանց ադապտացման առանձնահատկություններին ՀՀ բանկային միջավայրում։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է մակրոտնտեսական գործոնների ազդեցությունը բանկային ռիսկերի ձևավորման վրա և ֆինանսական շուկաների անկայունության պայմաններում ռիսկերի կանխատեսման դժվարությունները։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել ռիսկերի գնահատման համակարգերի կատարելագործման ուղղությունները՝ բարձրացնելով բանկային համակարգի կայունությունն ու դիմակայունությունը։

Տեխնոլոգիա

Այս աշխատությունը նվիրված է Շամլուղի պղնձի հանքավայրի շահագործման տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ համակցված մշակման եղանակների կիրառման պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են հանքավայրի երկրաբանական առանձնահատկությունները, արդյունահանման գործընթացների կազմակերպման սկզբունքները, հանքային պաշարների արդյունավետ օգտագործման և տեխնոլոգիական լուծումների կատարելագործման հարցերը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են բաց և ստորգետնյա մշակման մեթոդների համադրման հնարավորությունները, դրանց ազդեցությունը արտադրողականության, անվտանգության, տնտեսական արդյունավետության և շրջակա միջավայրի վրա։ Ներկայացվում են հանքարդյունաբերական գործընթացների մոդելավորման, հաշվարկային մեթոդների և տեխնիկական միջոցների կիրառման մոտեցումներ, որոնք ուղղված են արդյունահանման առավել արդյունավետ ռեժիմների ընտրությանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր նյութ է լեռնային ինժեներների, հանքարդյունաբերության մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և ոլորտի հետազոտողների համար՝ նպաստելով հանքավայրերի ռացիոնալ շահագործման և ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումների զարգացման ուսումնասիրությանը։

Գրականություն

Աշխատությունը ուսումնասիրում է Լև Տոլստոյի կրոնափիլիսոփայական ուսմունքի ձևավորումը և դրա ազդեցությունը XIX դարի վերջի գրական ու հասարակական պայքարի վրա՝ բացահայտելով նրա հայացքների ներքին զարգացումը, բարոյական ուսմունքի հիմնական սկզբունքները և դրանց հակադրությունը պաշտոնական եկեղեցական դոգմաներին ու ժամանակի մշակութային միջավայրին։ Վերլուծվում են Տոլստոյի գաղափարների արտացոլումը նրա գեղարվեստական ստեղծագործություններում, ինչպես նաև այն հակասությունները, որոնք առաջացել են նրա ուսմունքի և ռուսական գրական-հասարակական մտքի տարբեր ուղղությունների միջև։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում XIX դարի վերջի գրական պայքարին, գաղափարական հոսանքներին, քննադատական արձագանքներին և այն ինտելեկտուալ միջավայրին, որտեղ ձևավորվել են նոր գեղագիտական և փիլիսոփայական դիրքորոշումներ։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես Տոլստոյի կրոնափիլիսոփայական համակարգը դարձավ ոչ միայն անձնական հավատամքի արտահայտություն, այլև լայն հասարակական քննարկումների և մշակութային բախումների կենտրոն, ազդելով ռուս և եվրոպական մտքի հետագա զարգացման վրա։