Սուրբ Փիլոմենայի պատմության համառոտ քաղվածք

Literature

Ժողովածուն նվիրված է Պետրոս Տեր Հովսեփյան Մադաթյանցի՝ Շամախեցի Սեյյադ մականունով հայտնի ստեղծագործողի երգերին և հայ աշուղական մշակույթի գրավոր ժառանգության ուսումնասիրության համար կարևոր նյութ է։ Աշուղական արվեստը հայ ժողովրդի երաժշտական ու գրական ավանդույթների նշանակալի մասն է, որտեղ բանաստեղծական խոսքը զուգորդվում է մեղեդու, կատարողական արվեստի և բանավոր փոխանցման մշակույթի հետ։ Աշուղական երգերում հաճախ արտահայտվել են մարդկային զգացմունքները, սիրո և բարեկամության թեմաները, կյանքի փորձից բխող խոհերը, բարոյական պատկերացումները և հասարակական միջավայրի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Երգերի ժողովածուները նպաստել են այդ ստեղծագործությունների պահպանմանը՝ դրանք բանավոր կատարումներից տեղափոխելով գրավոր մշակույթի դաշտ։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու աշուղների ստեղծագործական ինքնությունը, մականունների կիրառման ավանդույթը, երգային ժառանգության տարածման ուղիները և ժամանակաշրջանի մշակութային կապերը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ երաժշտական բանահյուսության, աշուղական բանաստեղծության, 19-րդ դարի հայ մշակույթի և գրական-երաժշտական ժառանգության պահպանման հարցերով զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Այն նաև արժեքավոր մատենագիտական նյութ է հայերեն տպագիր երգարանների պատմության ուսումնասիրության համար։

Pedagogy

Այս աշխատությունը նվիրված է համաշխարհայնացման գործընթացների ազդեցության ուսումնասիրությանը Հայաստանի կրթության համակարգի վրա և դրա արդյունքում առաջացող հիմնախնդիրների վերլուծությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են գլոբալիզացիայի հիմնական դրսևորումները՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արագ զարգացում, կրթական ծառայությունների միջազգային մրցակցություն, ակադեմիական շարժունակության աճ և կրթական ստանդարտների համահարթեցման միտումներ։ Աշխատությունում ներկայացվում է, թե ինչպես են այս գործընթացները ձևափոխում Հայաստանի կրթական քաղաքականությունը, ուսումնական ծրագրերը և կրթության որակի ապահովման մեխանիզմները։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է ազգերի ինքնորոշման իրավունքի և դրա իրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ լոկալ հակամարտությունների միջազգային իրավական կարգավորման համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում է ինքնորոշման իրավունքի ձևավորումը և զարգացումը միջազգային իրավունքում, դրա իրավական բնույթը, բովանդակությունը և նշանակությունը ժողովուրդների ու ազգային խմբերի քաղաքական կարգավիճակի որոշման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնորոշման իրավունքի և պետությունների ինքնիշխանության ու տարածքային ամբողջականության սկզբունքների փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այն իրավական չափանիշներին, որոնց շրջանակում կարող է իրականացվել տվյալ իրավունքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են ինքնորոշման ներքին և արտաքին դրսևորումները, դրանց իրացման հնարավոր ձևերը և այն պայմանները, որոնց դեպքում ինքնորոշման պահանջները վերածվում են միջազգային իրավական ու քաղաքական վեճերի։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում լոկալ զինված հակամարտությունների առաջացման և զարգացման պատճառներին, դրանց կարգավորման միջազգային մեխանիզմներին, խաղաղ բանակցությունների, միջնորդության և միջազգային կազմակերպությունների դերակատարությանը։ Քննության են առնվում նաև այն իրավական խնդիրները, որոնք առաջանում են ինքնորոշման պահանջների և տարածքային ամբողջականության պաշտպանության անհրաժեշտության բախման պայմաններում, ինչպես նաև հակամարտությունների մասնակիցների իրավունքների և պարտավորությունների հարցերը։ Կարևորվում է միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքների հավասարակշռված կիրառման անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով մարդու իրավունքների պաշտպանությունը, ժողովուրդների քաղաքական կամքի արտահայտումը, ուժի չկիրառման սկզբունքը և միջազգային խաղաղության ու անվտանգության պահպանումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ դեր կարող է ունենալ ինքնորոշման իրավունքը լոկալ հակամարտությունների ծագման, զարգացման և կարգավորման գործընթացներում, ինչպես նաև բացահայտելու դրա իրացման հետ կապված իրավական անորոշություններն ու հակասական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքի և միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, իրավաբանների, դիվանագետների, իրավագիտության և քաղաքագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և ինքնորոշման ու միջազգային հակամարտությունների կարգավորման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ինստիտուցիոնալ ճգնաժամի բնույթի, առաջացման նախադրյալների և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Մոդեռնության քաղաքական նախագծի պատմական ձևավորման և հիմնական միտումների համատեքստում։ Քննարկվում են ժամանակակից քաղաքական ինստիտուտների կայացման գաղափարական, սոցիալական և պատմական հիմքերը, քաղաքական իշխանության կազմակերպման սկզբունքները, պետության և հասարակության փոխհարաբերությունների փոփոխությունները, ինչպես նաև արդիականացման գործընթացների ազդեցությունը քաղաքական համակարգերի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մոդեռնության քաղաքական նախագծի հիմնարար արժեքներին և գաղափարներին՝ բանականությանը, առաջընթացին, ազատությանը, իրավական պետությանը, ժողովրդավարությանը և քաղաքական ինստիտուտների ռացիոնալ կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրվում են ազգային պետության, ներկայացուցչական ժողովրդավարության, քաղաքացիական հասարակության և քաղաքական մասնակցության ինստիտուտների ձևավորման ու փոխակերպման գործընթացները։ Դիտարկվում են քաղաքական ինստիտուտների նկատմամբ հասարակական վստահության նվազման, ներկայացուցչական կառույցների լեգիտիմության, կառավարման արդյունավետության և քաղաքական համակարգերի հարմարվողականության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Կարևորվում են գլոբալացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման, սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունների, մշակութային փոփոխությունների և քաղաքական հաղորդակցության նոր ձևերի ազդեցությունները ավանդական ինստիտուցիոնալ կառուցվածքների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում Մոդեռնության և հետմոդեռնության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տեսական քննարկումներին, քաղաքական արդիականացման տարբեր մոտեցումներին և ժամանակակից հասարակություններում ինստիտուցիոնալ վերափոխումների հնարավոր ուղղություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել քաղաքական փիլիսոփայության, ինստիտուցիոնալիզմի, սոցիոլոգիայի և քաղաքական տեսության տարբեր հայեցակարգեր՝ բացահայտելու քաղաքական ինստիտուտների ճգնաժամային դրսևորումների խորքային պատճառներն ու պատմական օրինաչափությունները։ Առանձնացվում են քաղաքական իշխանության լեգիտիմության վերաիմաստավորման, պետության կառավարման նոր մեխանիզմների ձևավորման և հասարակական պահանջմունքներին համապատասխան ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների իրականացման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից քաղաքական համակարգերի զարգացման տրամաբանության, ինստիտուցիոնալ ճգնաժամերի և արդիականացման գործընթացների փոխկապակցվածության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական փիլիսոփայության մասնագետների, սոցիոլոգների, պատմաբանների, պետական կառավարման հետազոտողների և հասարակագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է տրամաբանական ծրագրավորման համակարգերի ինտերպրետատորների տեսական և գործնական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ծրագրային մեխանիզմներն են, որոնք տրամաբանական ծրագրերը վերածում են կատարման ենթակա գործընթացների՝ մեկնաբանելով փաստերը, կանոնները և հարցումները և դրանց հիման վրա իրականացնելով տրամաբանական եզրահանգումներ։ Տրամաբանական ծրագրավորման հիմքում ընկած է ծրագրի նկարագրումը ոչ թե գործողությունների խիստ հաջորդականության, այլ փաստերի, հարաբերությունների և կանոնների միջոցով։ Այդ պատճառով նման համակարգերի ինտերպրետատորը կատարում է էապես այլ դեր, քան ավանդական հրամանային ծրագրավորման լեզուների ինտերպրետատորները․ այն պետք է կարողանա որոնել համապատասխան փաստեր և կանոններ, կառուցել ենթանպատակներ, ստուգել դրանց համատեղելիությունը և գտնել տրված հարցմանը բավարարող լուծումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տրամաբանական ծրագրերի կատարման ընդհանուր մեխանիզմի ուսումնասիրությունը։ Երբ համակարգին տրվում է որևէ հարցում, ինտերպրետատորը փորձում է այն համադրել ծրագրում առկա փաստերի կամ կանոնների եզրակացությունների հետ։ Համապատասխանության դեպքում ձևավորվում են նոր ենթանպատակներ, և գործընթացը շարունակվում է այնքան ժամանակ, մինչև հնարավոր լինի ստանալ ամբողջական լուծում կամ պարզել, որ տվյալ ճյուղով լուծում գոյություն չունի։ Այս գործընթացում առանձնահատուկ նշանակություն ունի ունիվերսալիզացիան կամ միավորումը, որի միջոցով որոշվում է, թե արդյոք երկու տրամաբանական արտահայտություններ կարող են համապատասխանեցվել փոփոխականների համապատասխան արժեքների ընտրությամբ։ Միավորման ալգորիթմը տրամաբանական ծրագրավորման ինտերպրետատորի հիմնարար բաղադրիչներից է, քանի որ դրա միջոցով է իրականացվում փաստերի, կանոնների և հարցումների կառուցվածքային համապատասխանեցումը։ Հետազոտության մյուս կարևոր խնդիրը որոնման ռազմավարությունն է։ Տրամաբանական ծրագրում նույն հարցումը կարող է ունենալ մեկից ավելի լուծումներ, ուստի ինտերպրետատորը պետք է ունենա այնպիսի մեխանիզմ, որը հնարավորություն կտա համակարգված կերպով ուսումնասիրել հնարավոր լուծումների տարածքը։ Այս համատեքստում կարևոր են հետադարձ որոնումը, լուծումների այլընտրանքային ճյուղերի ուսումնասիրությունը և ձախողված ճյուղերից վերադարձը։ Որոնման ռազմավարության ընտրությունը կարող է էապես ազդել ծրագրի կատարման արագության և հիշողության օգտագործման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ռեկուրսիվ կանոնների և ցիկլային կախվածությունների մշակմանը, որոնք տրամաբանական ծրագրերում հաճախ օգտագործվող կառուցվածքներ են։ Նման դեպքերում ինտերպրետատորի ճիշտ նախագծումը կարևոր է անվերջ որոնումներից խուսափելու և հաշվարկային գործընթացի վերահսկելիությունը պահպանելու համար։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նաև ինտերպրետատորի ճարտարապետությանը՝ ծրագրի ներքին ներկայացմանը, փոփոխականների կառավարմանը, կանչերի կատարման հերթականությանը, հաշվարկների պահպանմանը և ստացված լուծումների վերադարձին։ Աշխատության տեսական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ տրամաբանական ծրագրավորման ինտերպրետատորը կարելի է դիտարկել որպես ծրագրավորման լեզվի իմաստաբանությունը գործնականում իրականացնող համակարգ։ Այս տեսանկյունից հետազոտությունը կապում է տրամաբանության, ալգորիթմների և ծրագրավորման լեզուների տեսության գաղափարները։ Տրամաբանական ծրագրավորման մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է աշխատել գիտելիքի ներկայացման, կանոնների վրա հիմնված եզրահանգման և բարդ հարաբերությունների ավտոմատ վերլուծության հետ։ Այդ պատճառով նման համակարգերը պատմականորեն մեծ դեր են ունեցել արհեստական բանականության, փորձագիտական համակարգերի, բնական լեզվի մշակման և գիտելիքի ներկայացման խնդիրներում։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը կայանում է նաև արդյունավետ ինտերպրետատորների ստեղծման հնարավորության մեջ։ Տրամաբանական ծրագրավորման համակարգի աշխատանքի արագությունը կախված է ոչ միայն օգտագործվող տրամաբանական կանոններից, այլև դրանց որոնման, միավորման և կատարման կազմակերպման եղանակներից։ Հետևաբար ինտերպրետատորի օպտիմալացումը կարող է ներառել որոնման տարածքի կրճատում, տվյալների արդյունավետ պահպանում, կանչերի մշակման բարելավում և կրկնվող հաշվարկների նվազեցում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է տրամաբանական ծրագրավորման համակարգերի աշխատանքի ներքին մեխանիզմները՝ սկսած տրամաբանական արտահայտությունների մեկնաբանումից և միավորումից մինչև որոնման, հետադարձի և լուծումների ձևավորման գործընթացները։ Այն կարող է օգտակար լինել ծրագրավորման լեզուների տեսությամբ, տրամաբանական ծրագրավորմամբ, արհեստական բանականությամբ և հաշվողական տրամաբանությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։