Թալիշերենի անբարանի բարբառը

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հեշտոցի միկրոբիոտայի խանգարումների համաճարակաբանական առանձնահատկությունների և տեղային ազդեցության դեղամիջոցներով դրանց բուժման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կանանց սեռական ուղիների բնական միկրոֆլորայի հավասարակշռության նշանակությունը և այդ հավասարակշռության խախտման դեպքում առաջացող կլինիկական ու մանրէաբանական փոփոխությունների գնահատումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է հեշտոցային դիսբիոտիկ վիճակների տարածվածությունը, դրանց առաջացմանը նպաստող հնարավոր գործոնները, տարբեր տարիքային կամ կլինիկական խմբերում հանդիպման առանձնահատկությունները և հիվանդության դրսևորումների բազմազանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեշտոցային միկրոֆլորայի կազմի փոփոխություններին, օգտակար և պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների հարաբերակցության խախտմանը և այդ փոփոխությունների հնարավոր կապին կլինիկական ախտանիշների հետ։ Համաճարակաբանական տվյալների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմել խնդրի տարածվածության, ռիսկի գործոնների և հիվանդության զարգացման օրինաչափությունների մասին։ Աշխատանքի մյուս կարևոր ուղղությունը տեղային ազդեցության դեղամիջոցների կիրառմամբ բուժման արդյունավետության գնահատումն է։ Տեղային թերապիան դիտարկվում է որպես այնպիսի մոտեցում, որի դեպքում դեղաբանական ազդեցությունը ուղղվում է անմիջապես ախտահարված հատվածին՝ նպատակ ունենալով վերականգնել միկրոբիոլոգիական հավասարակշռությունը, նվազեցնել ախտաբանական միկրոօրգանիզմների ակտիվությունը և վերացնել հիվանդությանը բնորոշ կլինիկական դրսևորումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել բուժումից առաջ և հետո միկրոֆլորայի կազմի փոփոխությունները, կլինիկական ախտանիշների դինամիկան, բուժման արդյունավետությունը և հնարավոր անցանկալի երևույթները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բուժման արդյունքների համադրումը հիվանդության սկզբնական մանրէաբանական պատկերի և կլինիկական ծանրության հետ, ինչը թույլ է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել տարբեր բուժական մոտեցումների կիրառելիությունը։ Աշխատանքը համադրում է գինեկոլոգիայի, կլինիկական մանրէաբանության, համաճարակաբանության և դեղաբուժության խնդիրները՝ ուսումնասիրելով ինչպես խնդրի տարածվածությունն ու պատճառաբանական գործոնները, այնպես էլ դրա բուժման գործնական կողմերը։ Նման հետազոտությունների արդյունքները կարող են նպաստել հեշտոցային միկրոֆլորայի խանգարումների ժամանակին հայտնաբերմանը, ախտորոշման կատարելագործմանը և բուժման առավել նպատակային մեթոդների ընտրությանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գինեկոլոգներին, մանկաբարձ-գինեկոլոգներին, մանրէաբաններին, համաճարակաբաններին, կլինիկական դեղագետներին և կանանց առողջության ոլորտում աշխատող այլ մասնագետներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին, ասպիրանտներին և հետազոտողներին։ Թեման կարևոր է նաև կանխարգելիչ բժշկության տեսանկյունից, քանի որ միկրոբիոտայի խանգարումների տարածվածության և դրանց առաջացման պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ ռիսկի խմբերը և մշակել հիվանդության վաղ հայտնաբերմանն ու կրկնությունների նվազեցմանն ուղղված մոտեցումներ։

Փիլիսոփայություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի 40-50-ական թվականների Կոստանդնուպոլսի և Զմյուռնիայի ավետարանական մամուլի միջոցով ձևավորված դավանական նոր իրավիճակի և կրոնական ըմբռնումների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են այդ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական և կրոնական կյանքի փոփոխությունները, ավետարանական շարժման տարածման գործընթացները, գաղափարական քննարկումները և դրանց արտացոլումը մամուլի էջերում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կրոնական գաղափարների զարգացման ուղղությունները, դավանաբանական հարցերի շուրջ ծավալված բանավեճերը, եկեղեցական հարաբերությունները և այն ազդեցությունը, որն ունեցել են հրապարակախոսական նյութերը հասարակական մտածողության ձևավորման վրա։ Աշխատության մեջ օգտագործվում են պատմական մամուլի աղբյուրներ, որոնց միջոցով ներկայացվում են ժամանակի մտավոր, հոգևոր և մշակութային միջավայրի առանձնահատկությունները։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի 19-րդ դարի հայ կրոնական պատմության, բողոքական համայնքների ձևավորման, հայկական մամուլի զարգացման և հասարակական գաղափարների ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է հայագետների, պատմաբանների, կրոնագետների, եկեղեցագիտության մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հայ մշակութային ու հոգևոր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Հայկական և ռուսական հարսանեկան երգերի տիպահամեմատական ուսումնասիրությունը բացահայտում է երկու ժողովրդական երաժշտական ավանդույթների կառուցվածքային, գործառութային և գաղափարական ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ ընդգծելով հարսանեկան ծեսի երաժշտական արտահայտման դերը որպես սոցիալական անցման (transition ritual) կարևոր բաղադրիչ։ Հայկական հարսանեկան երգերում գերակշռում են քնարական-ծիսական բնույթ ունեցող ստեղծագործությունները, որոնք կապված են հարսի հրաժեշտի, ծնողական տան լքման, նոր ընտանիք մտնելու և համայնքային օրհնության գաղափարների հետ, որտեղ հաճախ արտահայտվում է ցավի և ուրախության միաժամանակյա զգացմունքային համադրություն։ Ռուսական հարսանեկան երգերում նույնպես առկա է ծիսական բազմաստիճան կառուցվածք՝ «փեսայի գալուստ», «հարսի լաց», «օրհնության և խրախճանքի» փուլեր, սակայն դրանցում ավելի ընդգծված է համայնքային խաղային և ծիսական-դրամատիկ տարրը՝ հաճախ ուղեկցված երգ-պարային ձևերով և երկխոսական կառուցվածքներով։ Երկու ավանդույթներում էլ հարսանեկան երգերը կատարում են սոցիալական կարգավորման և դերաբաշխման ֆունկցիա՝ ամրապնդելով ընտանեկան և համայնքային կապերը, ինչպես նաև փոխանցելով ավանդական արժեքներ՝ կապված ամուսնության, կնոջ դերի և ընտանիքի կառուցվածքի հետ։ Տիպաբանական առումով հայկական երգերում հաճախ հանդիպում են մոնոֆոնիկ կառուցվածքներ և ավելի խիստ լադային մտածողություն, մինչդեռ ռուսական ավանդույթում ավելի հաճախ են հանդիպում բազմաձայնության տարրեր և խմբային կատարողական ձևեր։ Համեմատական վերլուծությունը ցույց է տալիս նաև, որ երկու մշակույթներում էլ հարսանեկան երգերը կրում են անցման ծեսի խորհրդանշական իմաստ, որտեղ անհատի սոցիալական կարգավիճակի փոփոխությունը արտահայտվում է երաժշտական լեզվով։ Ընդհանուր առմամբ, հայկական և ռուսական հարսանեկան երգերի տիպահամեմատական ուսումնասիրությունը բացահայտում է ինչպես ընդհանուր ինդոեվրոպական ծիսական-երաժշտական շերտեր, այնպես էլ յուրաքանչյուր մշակույթի ինքնատիպ գեղարվեստական և սոցիալական առանձնահատկություններ, որոնք ձևավորվել են պատմական և էթնոմշակութային զարգացման ընթացքում։

Գրականություն

Այս ինֆորմացիոն ցանկը վերաբերում է 2011 թվականի երկրորդ կիսամյակում գրադարանային համակարգերում հաշվառված նոր գիտական և մասնագիտական գրականությանը՝ ընդգրկելով տարբեր ոլորտներ, այդ թվում՝ տեխնիկա, ինֆորմատիկա, ինժեներական գիտություններ և կիրառական հետազոտություններ։ Այն ծառայում է որպես գրադարանային համալրման հաշվետվական-տեղեկատվական աղբյուր, որի միջոցով համակարգվում են նոր ստացված հրատարակությունները, դրանց թեմատիկ ուղղվածությունը և գիտական արժեքը։ Ցանկում ներառված նյութերը հիմնականում ներկայացնում են ժամանակակից տեխնոլոգիական զարգացումների տարբեր ասպեկտներ՝ ավտոմատացում, համակարգչային տեխնոլոգիաներ, չափման և կառավարման համակարգեր, էներգետիկա և արդյունաբերական ինժեներիա, ինչպես նաև կիրառական գիտությունների նոր արդյունքներ։ Այսպիսի գրացուցակները կարևոր դեր ունեն գիտական տեղեկատվության հասանելիության ապահովման, մասնագետների և հետազոտողների համար արդի աղբյուրների ընտրության, ինչպես նաև գրադարանային ֆոնդերի համակարգված զարգացման գործում։ Դրանք թույլ են տալիս հետևել գիտատեխնիկական մտքի զարգացման միտումներին տվյալ ժամանակահատվածում և ապահովել տեղեկատվական հոսքերի արդյունավետ կազմակերպում։

Բժշկություն

Սույն աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքում երեխաների շրջանում տուբերկուլյոզի կլինիկո-էպիդեմիոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով հիվանդության տարածվածության մակարդակը, սեռային և տարիքային խմբերի նկատմամբ ազդեցությունը, ինչպես նաև հիվանդության հարուցիչի, փոխանցման ուղիների և նախնական պաթոլոգիական գործոնների դերը։ Աշխատությունը վերլուծում է ախտանիշների դրսևորման առանձնահատկությունները, հիվանդության ընթացքը և հայտնաբերման միջոցները, ընդգրկելով ինչպես կլինիկական, այնպես էլ լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքները, ինչը հնարավորություն է տալիս կազմել հիվանդության ընթացքի և ծանրության տարբեր պրոֆիլներ։ Ներկայացվում են հիվանդության կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման և բուժման ռազմավարությունները, ինչպես նաև պետական առողջապահական քաղաքականության և մանկական առողջության պահպանման ծրագրերի ազդեցությունը։ Աշխատանքը կարևոր տեղեկատվական հիմք է հանդիսանում մանկական տուբերկուլյոզի վերահսկման, էպիդեմիոլոգիական մշտադիտարկման և առողջապահական միջոցառումների արդյունավետ պլանավորման համար՝ նպաստելով Հայաստանի երեխաների առողջության բարձրացմանն ու հիվանդության տարածման կանխարգելմանը։

Պատմություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության արտաքին և ներքին քաղաքականությանը Կովկասյան տարածաշրջանում 1918-1920 թվականներին, առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տարածաշրջանային ուժերի, ազգային և միջազգային շահերի փոխհարաբերություններին։ Աշխատությունը վերլուծում է Ադրբեջանի վարչական, ռազմական և դիվանագիտական ռազմավարությունները՝ փորձում հասկանալ, թե ինչպես երիտասարդ պետությունը փորձում էր ամրապնդել իր ինքնիշխանությունը և պաշտպանել պետական շահերը amid համակողմանի քաղաքական ճգնաժամերի և ռազմական հակամարտությունների։ Ուսումնասիրության մեջ ընդգրկվում են Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի Բելեյչիկ ռեգիոնների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության և Եվրոպական մեծ պետությունների ազդեցությունը տարածաշրջանային քաղաքական պրոցեսների վրա։ Աշխատանքը ուսումնասիրում է also ներքին քաղաքականություն, ազգային փոքրամասնությունների, տնտեսական և սոցիալական պայմանների ազդեցությունը արտաքին քաղաքական որոշումների վրա, ընդգծելով այդ ժամանակաշրջանի բարդ դիվանագիտական ու ռազմավարական դինամիկան, որն ազդել է հետագա տարածաշրջանային զարգացումների վրա և ձևավորել Կովկասյան տարածաշրջանի պատմական ընթացքը։