Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловРелигия
1847 թվականի օրացույց՝ ըստ հայոց ՌՄՂԶ թվականի
Հրատարակությունը ներկայացնում է 1847 թվականի օրացուցային տվյալները՝ զուգահեռ նշելով հայոց ՌՄՂԶ թվականը։ Երկու թվագրումների համադրումը հնարավորություն էր տալիս ընթերցողներին կողմնորոշվելու ժամանակի հաշվարկման համակարգերում և պահպանելու ազգային ժամանակագրական ավանդույթի շարունակականությունը։ Օրացույցի հիմնական գործառույթը տարվա ամիսների, օրերի և ամսաթվերի հերթականությունը ներկայացնելն էր՝ օգնելով կազմակերպել առօրյա գործերը, հետևել կարևոր օրերին և նախապես ծրագրել տարբեր իրադարձություններ։ Հայկական հասարակական ու հոգևոր կյանքում օրացույցներն ունեին նաև եկեղեցական նշանակություն, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր էր կողմնորոշվել տոների, սրբերի հիշատակության օրերի և ծիսական արարողությունների ժամանակացույցում։ Հայոց թվականության կիրառումը կարևորում էր ազգային թվագրման ավանդույթը և ընթերցողին կապում պատմական ժամանակի հայկական ընկալման հետ։ Նման տպագիր օրացույցները նպաստում էին ժամանակագրական գիտելիքի տարածմանը, օրացուցային սովորույթների պահպանմանը և հասարակական կյանքի կազմակերպմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ տոմարագիտության, ժամանակագրության, եկեղեցական մշակույթի և 19-րդ դարի հայկական տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար՝ որպես ժամանակի հաշվարկման ու առօրյա տեղեկատվության փոխանցման մշակույթի վկայություն։
Обновлено. 2026-11-06
Политология
Ազգային ժողովի արձանագրություններ․ յոթերորդ նիստ
Հրատարակությունը ներառում է Ազգային ժողովի յոթերորդ նիստի արձանագրությունները՝ ներկայացնելով ժողովի աշխատանքների, քննարկումների և ընթացակարգերի փաստագրական պատկերը։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է Կոստանդնուպոլսի հայ ազգային կառույցների գործունեության, համայնքային ինքնակառավարման և հասարակական կյանքի կազմակերպման պատմության ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու նիստի ընթացքին, օրակարգային հարցերին, մասնակիցների արտահայտած տեսակետներին և ժողովական քննարկումների կազմակերպման ձևերին։ Դրանց միջոցով կարելի է ուսումնասիրել ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործառույթները, համայնքի առջև ծառացած խնդիրների քննարկման եղանակները և ընդհանուր նշանակության հարցերի շուրջ որոշումների ձևավորման ընթացքը։ Փաստաթղթային բնույթը հրատարակությանը հաղորդում է պատմական սկզբնաղբյուրի արժեք՝ պահպանելով ժամանակի հասարակական մտածողության, վարչական հարաբերությունների և ժողովական մշակույթի հետքերը։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայ համայնքի կազմակերպական ավանդույթները և ազգային հաստատությունների դերը հասարակական կյանքի կարգավորման գործում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմությամբ, Կոստանդնուպոլսի հայության հասարակական-քաղաքական կյանքով և ազգային կառույցների զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-11-05
Технология
Տեղական հումքով սպիտակ ցեմենտի բովախառնուրդների կազմերի մշակումը և դեկորատիվ շաղախներ նրանց հիման վրա
Շինանյութերի տեխնոլոգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տեղական հանքային հումքի օգտագործմամբ սպիտակ ցեմենտի բովախառնուրդների օպտիմալ կազմերի մշակմանը և դրանց հիման վրա դեկորատիվ շաղախների ստացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում սկզբնական հումքային բաղադրիչների քիմիական ու հանքաբանական առանձնահատկությունները, դրանց ընտրության և նախապատրաստման սկզբունքները, ինչպես նաև բովախառնուրդի կազմի ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թրծման գործընթացին, կլինկերի ձևավորմանը, սպիտակության աստիճանին և ցեմենտի ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերի ձևավորման պայմաններին։ Վերլուծվում են տարբեր բաղադրությունների ազդեցությունները շաղախների ամրության, կառուցվածքի, մշակելիության, արտաքին տեսքի և դեկորատիվ հատկությունների վրա։ Քննարկվում են նաև տեղական հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրության և անհրաժեշտ շահագործական ու գեղագիտական հատկանիշներով շինանյութերի ստացման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու սպիտակ ցեմենտի և դրա հիմքով դեկորատիվ շաղախների արտադրության տեխնոլոգիական սկզբունքները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել շինանյութերի արտադրության, ցեմենտի տեխնոլոգիայի, նյութագիտության և շինարարության ոլորտների մասնագետների համար։
Обновлено. 2026-10-05
История
Մերձավոր Արևելք․ պատմություն, քաղաքականություն, մշակույթ․ հատոր XIV
Գիտական ժողովածուն ընդգրկում է Մերձավոր Արևելքի պատմության, քաղաքական գործընթացների, կրոնական և մշակութային կյանքի, հասարակական հարաբերությունների ու միջազգային կապերի վերաբերյալ բազմաբնույթ ուսումնասիրություններ՝ ներկայացնելով տարածաշրջանի պատմական զարգացման տարբեր ժամանակաշրջաններն ու արդի հիմնախնդիրները։ Այն ներառում է 2019 թվականին Աղվերանում կայացած Երիտասարդ արևելագետների 40-րդ միջազգային հոբելյանական գիտաժողովի նյութերը, որոնցում արտացոլված են արևելագիտության տարբեր ուղղություններով իրականացվող հետազոտությունները, պատմական սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրության արդյունքները և տարածաշրջանային քաղաքական ու մշակութային գործընթացների գիտական մեկնաբանությունները։ Ժողովածուի թեմատիկ ընդգրկումը բավական լայն է՝ ներառելով Հին Արևելքի կրոնական պատկերացումների, ուրարտական քաղաքակրթության, Սասանյան Պարսկաստանի կրոնական քաղաքականության, միջնադարյան Հայաստանի պատմության, իսլամական աստվածաբանական և իրավական ուղղությունների, ինչպես նաև նոր ու նորագույն ժամանակաշրջանի միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրություններ։ Պատմագիտական ուղղվածության հոդվածներում ուշադրություն է դարձվում անտիկ աշխարհի կրոնական պատկերացումներին, հնագույն կնիքների խորհրդաբանությանը, հայկական պատմական աղբյուրների տեղեկատվական նշանակությանը և միջնադարյան հայոց պատմության առանձին հիմնահարցերին։ Դրանց միջոցով բացահայտվում են Մերձավոր Արևելքի հնագույն քաղաքակրթությունների հոգևոր ու մշակութային առանձնահատկությունները, կրոնական պատկերացումների զարգացումը և տարածաշրջանի ժողովուրդների պատմական փոխառնչությունները։ Առանձին ուսումնասիրություններ նվիրված են իսլամական կրոնափիլիսոփայական և իրավական մտքի տարբեր ուղղություններին, մասնավորապես՝ սուֆիականության, սուննիական կրոնաիրավական դպրոցների և շիական գաղափարախոսության առանձնահատկություններին։ Այս հոդվածները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու իսլամական մտքի ներքին բազմազանությունը, կրոնական ուսմունքների մեկնաբանման տարբեր մոտեցումները և դրանց ազդեցությունը հասարակական ու քաղաքական կյանքի վրա։ Ժողովածուում ընդգրկված են նաև նորագույն պատմության և միջազգային քաղաքականության հարցերին վերաբերող հետազոտություններ, որոնք անդրադառնում են ԱՄՆ-ի մերձավորարևելյան քաղաքականությանը, Ջորջ Բուշ կրտսերի նախագահության ժամանակաշրջանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններին, Երուսաղեմում ԱՄՆ դեսպանատան տեղափոխման քաղաքական հետևանքներին, Սաուդյան Արաբիայի շիական փոքրամասնության հիմնախնդիրներին, Ալժիրի գաղութացման գործընթացներին և Սիրիայի քաղաքական կյանքում բանակի ձևավորման ու դերակատարության պատմությանը։ Քաղաքական ուսումնասիրությունների շարքում տեղ են գտել նաև Թուրքիայի տեղական քաղաքական գործընթացների, Իրանի հասարակական-կրոնական իրողությունների, Կատարի արտաքին քաղաքականության և արաբական տարածաշրջանում տեղի ունեցած փոփոխությունների վերաբերյալ վերլուծություններ։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հայագիտական ուղղվածության հոդվածները, որոնք անդրադառնում են Պարսամ վարդապետի տապանագրին, պոլսահայ համայնքի սոցիալական կազմին, հայկական որբերի վիճակին և որբախնամ հաստատությունների գործունեությանը, ինչպես նաև հայատառ ու հունատառ թուրքերեն գրականության ձևավորման նախադրյալներին։ Այս ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ ժողովրդի պատմության, ազգային համայնքների սոցիալական կյանքի, լեզվական փոխազդեցությունների և մշակութային ժառանգության հետազոտության համար։ Ժողովածուի միջգիտակարգային բնույթը հնարավորություն է տալիս Մերձավոր Արևելքը դիտարկել ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածաշրջան, այլև որպես պատմականորեն ձևավորված քաղաքակրթական միջավայր, որտեղ փոխազդել են տարբեր ժողովուրդներ, կրոններ, լեզուներ, քաղաքական համակարգեր և մշակութային ավանդույթներ։ Հոդվածների գիտական արժեքը պայմանավորված է պատմական սկզբնաղբյուրների, վիմագրական ու ձեռագրական նյութերի, կրոնական աշխատությունների, արխիվային տեղեկությունների և քաղաքական իրադարձությունների վերլուծական ուսումնասիրությամբ։ Ժողովածուն առանձնանում է թեմաների բազմազանությամբ և տարբեր գիտական մեթոդների համադրմամբ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով միաժամանակ ծանոթանալու տարածաշրջանի հնագույն պատմությանը, միջնադարյան մշակութային ժառանգությանը, կրոնական մտքի զարգացմանը և ժամանակակից քաղաքական իրողություններին։ Այն կարևոր տեղ ունի հայաստանյան արևելագիտության զարգացման և երիտասարդ հետազոտողների գիտական գործունեության ներկայացման տեսանկյունից՝ նպաստելով պատմագիտական, քաղաքագիտական, կրոնագիտական և մշակութաբանական ուսումնասիրությունների տարածմանը։ Հատորը արժեքավոր է նաև հայ ժողովրդի և Մերձավոր Արևելքի ժողովուրդների պատմական, քաղաքական ու մշակութային կապերի բացահայտման առումով, քանի որ ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս տարածաշրջանային գործընթացները դիտարկելու համեմատական և փոխկապակցված մոտեցմամբ։ Այն կարող է հետաքրքրել արևելագետներին, պատմաբաններին, քաղաքագետներին, կրոնագետներին, մշակութաբաններին, հայագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի պատմական անցյալով, քաղաքական զարգացումներով և քաղաքակրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Обновлено. 2026-11-17
Лингвистика
Աշխարհաբարի կանոնակարգման և այն հասարակական ընդհանուր լեզու դարձնելու առաջարկ
Աշխատությունը նվիրված է աշխարհաբարի կանոնակարգման և այն հասարակության տարբեր խավերի համար ընդհանուր հաղորդակցական լեզու դարձնելու հարցին։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ իրականության լեզվական ու մշակութային կարևոր խնդիրներից մեկը՝ գրավոր և բանավոր հաղորդակցության համար մատչելի, միասնական ու գործածելի լեզվական ձևի անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը քննարկման է դնում աշխարհաբարի կարգավորման, լեզվական կանոնների մշակման և հասարակական լայն շրջանակներում դրա տարածման գաղափարը։ Այս հարցադրումը կապված է գրագիտության զարգացման, կրթության հասանելիության, մամուլի ու գրականության տարածման և ազգային հաղորդակցության ընդլայնման հետ։ Աշխատության նշանակությունը պայմանավորված է ոչ միայն լեզվական առաջարկներով, այլև այն հասարակական մտահոգությամբ, որ լեզուն պետք է ծառայի մարդկանց փոխըմբռնմանը և չսահմանափակվի միայն կրթված կամ նեղ շրջանակների գործածությամբ։ Այն կարևոր նյութ է աշխարհաբարի ձևավորման ու զարգացման պատմության, հայերենի գրական նորմերի կայացման և լեզվական հասարակական քննարկումների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մտավոր միջավայրի մասին, որտեղ քննարկվում էին հայերենի արդիականացման, միասնականացման և հանրային կյանքում դրա դերի ընդլայնման ուղիները։
Обновлено. 2026-11-03
Экономика
Աշխատուժի միգրացիայի պետական կարգավորման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատուժի միգրացիայի պետական կարգավորման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով արտաքին և ներքին աշխատանքային միգրացիայի սոցիալ-տնտեսական ազդեցությունները և դրանց կառավարման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել աշխատուժի արտահոսքի և ներհոսքի պատճառները, գնահատել դրանց ազդեցությունը ազգային աշխատաշուկայի, զբաղվածության մակարդակի և տնտեսական զարգացման վրա, ինչպես նաև առաջարկել պետական քաղաքականության կատարելագործման հնարավոր ուղիներ։ Ուսումնասիրվում են միգրացիոն գործընթացների կարգավորման հիմնական գործիքները՝ օրենսդրական դաշտը, վիզային և աշխատանքային թույլտվությունների համակարգերը, սոցիալական ապահովության մեխանիզմները և միջազգային համագործակցության ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև աշխատուժի արտագաղթի պատճառներին՝ տնտեսական հնարավորությունների սահմանափակում, աշխատավարձերի անհամաչափություն, տարածաշրջանային անհավասար զարգացում, ինչպես նաև վերադարձի միգրացիայի խոչընդոտներ։ Աշխատությունը դիտարկում է պետական քաղաքականության դերը միգրացիոն հոսքերի կարգավորման, հայրենադարձության խթանման և աշխատաշուկայի կայունացման գործընթացներում։ Միաժամանակ վերլուծվում են միջազգային փորձերը և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում՝ արդյունավետ միգրացիոն կառավարման համակարգ ձևավորելու նպատակով։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական քաղաքականության և սոցիալական կառավարման ոլորտներում՝ նպաստելով աշխատուժի միգրացիայի ավելի արդյունավետ և հավասարակշռված պետական կարգավորման մեխանիզմների մշակմանը։
Обновлено. 2026-09-22