Ուսումնական ձեռնարկ <<Անասնապահական ֆերմաների մեքենայացում>> առարկայից

Պատմություն

Աշխատության առանցքում գտնվում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակում-ը, որը տեղի ունեցավ ծանր պատմական պայմաններում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմ-ի ավարտի, Հայոց ցեղասպանություն-ի հետևանքների և տարածաշրջանային քաղաքական անկայունության պայմաններում։ Վիրաբյանը մանրամասն նկարագրում է, թե ինչպես ավերված, գաղթականներով լեցուն և տնտեսական ծանր վիճակում գտնվող երկիրը կարողացավ ձևավորել պետական կառույցներ և փորձել կազմակերպել իր քաղաքական ու հասարակական կյանքը։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում պետական կառավարման համակարգի ձևավորմանը՝ խորհրդարանի, կառավարության և վարչական մարմինների գործունեությանը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպիսի դժվարություններով էին ուղեկցվում պետականաշինության գործընթացները՝ ներքին քաղաքական պայքարներ, կուսակցական հակասություններ, ռեսուրսների սակավություն և արտաքին ճնշումներ։ Միևնույն ժամանակ ներկայացվում է, թե ինչպես էին այդ պայմաններում փորձ արվում ստեղծել իրավական պետություն և կազմակերպել կրթություն, առողջապահություն և տնտեսություն։ Արտաքին քաղաքականությունը գրքի առանցքային թեմաներից է։ Վիրաբյանը վերլուծում է նորաստեղծ հանրապետության հարաբերությունները հարևան երկրների՝ Վրաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ, ինչպես նաև մեծ տերությունների հետ կապերը։ Նա անդրադառնում է սահմանային հակամարտություններին, դիվանագիտական բանակցություններին և այն փորձերին, որոնց միջոցով Հայաստանը փորձում էր միջազգային ճանաչում և աջակցություն ստանալ։ Այս համատեքստում հատկապես կարևոր է նաև Սևրի պայմանագիր-ի քննարկումը, որը, թեև մեծ հույսեր էր ներշնչում, իրականում չիրագործվեց։ Գիրքը նաև մանրամասն անդրադառնում է սոցիալ-տնտեսական վիճակին՝ սով, համաճարակներ, գաղթականների խնդիրներ և տնտեսական քայքայում։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ անկախ պետականության պահպանումը ոչ միայն քաղաքական, այլև կենսական խնդիր էր՝ կապված բնակչության գոյատևման հետ։ Այս իրողությունները հաճախ որոշիչ էին քաղաքական որոշումների ընդունման մեջ։

Փիլիսոփայություն

«Զարատուստրան այդպես ասաց» (нем. Also sprach Zarathustra)՝ Ֆրիդրիխ Նիցշեի ամենահայտնի և ազդեցիկ գործերից մեկն է։ Սա ոչ միայն փիլիսոփայական վեպ է, այլ նաև գաղափարների ու տեսությունների ուժեղ ճառ-քերթան, որտեղ հեղինակը փորձում է ձևակերպել մարդու նոր տեսակի գաղափարը՝ «վերակենսվող» (Übermensch), ազատված հնացած արժեքներից։ Գիրքը ներկայացնում է՝ Մարդու ու արժեքների վերակերտման հարցը, Անկախ մտածողության ու ազատության կարևորը, «Աստծո մահը» գաղափարը (ինչպես առօրյա և սոցիալական իրականության մեջ փոխվում են հավատամքերը), Մարդու ներքին ուժի և նպատակների որոնումը, Ապագայի մարդու նկարագիրը՝ որպես ստեղծարար ու ինքնաբավ անհատ։ Զարատուստրան (Գերագույն ուսուցիչ) շրջում է աշխարհում՝ քարոզելով, որ մարդը պետք է վերադառնա ինքն իրեն, ազատվի սովորական դոգմերից ու մանիպուլյացիաներից և կառուցի նոր արժեքներ։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-17-090944-5

Կենսագրություն

«Ամենն ամենայնիվ» (Գեորգի Գյուրջիեվ)՝ գիրք, որը մարդուն հրավիրում է վերանայել իր կյանքը և ճանաչել ինքն իրեն։ Բ 1-ին մասում հեղինակը ներկայացնում է մարդու հոգեկան ու մարմնական աշխարհի հիմունքները՝ որպես ինքնաճանաչման ճանապարհի սկիզբ։ Գյուրջիեվը համոզված է, որ շատ մարդիկ ապրում են «քնի» նման վիճակում՝ առանց իրական, գիտակից ուշադրության։ Նա բացատրում է, թե ինչու մարդը հաճախ չէ, որ իր ուժերը ճիշտ է օգտագործում և ինչու է խուսափում ճշմարտությունից։ Գիրքը համադրում է հոգեբանություն, փիլիսոփայություն և հոգևոր փորձառություններ՝ ընթերցողին առաջնորդելու համար։ Հեղինակը շեշտում է ինքնակառավարման և ինքնակատարելագործման կարևորությունը՝ որպես իրական ազատության ճանապարհ։ Մասնավորապես նշվում է, որ մարդը պետք է սկսի նկատել իր ավտոմատ վարքագիծը և զգացմունքների «պայթյունները»։ Գրքի լեզուն ճշգրիտ է, բայց միաժամանակ հետաքրքիր՝ ընթերցողին ստիպելով խորհել ու հարցեր տալ։ Այս մասը հատկապես օգտակար է նրանց համար, ովքեր առաջին անգամ են մոտենում Գյուրջիևի գաղափարներին։ Այն դառնում է ուղեցույց՝ թե ինչպես կարելի է սովորել լինել «իրականում ներկա» և հասկանալ սեփական ներքին շարժումները։ Հեղինակը նաև ընդգծում է, որ ինքնաճանաչումը պահանջում է համբերություն, կարգապահություն և անկեղծություն։ «Բ 1-ին մասը» բացում է գրքի հիմնական թեմաները՝ որոնք հետո զարգանում են հաջորդ մասերում։ Հրատարակիչ - Նահապետ Հրատ. տարեթիվ - 2012 ISBN - 978-9939-803-97-5

Պատմություն

Գիրքը համակարգված ձևով ուսումնասիրում է Հայաստանի հնագույն հուշարձանները, նյութական մշակույթը և հասարակական զարգացումները՝ բացահայտելով տարածաշրջանի քաղաքակրթական շերտերը։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հին քարի դար Առաջին բնակավայրեր, քարե գործիքներ, որսորդություն և հավաքչություն։ Նոր քարի դար Գյուղատնտեսության և անասնապահության ձևավորում, նստակյաց կյանք։ Բրոնզի դար Արհեստների զարգացում, հասարակական բարդացում և առաջին քաղաքային կենտրոններ։ Վաղ պետական կազմավորումներ Իշխանական համակարգերի ձևավորում և քաղաքական կազմակերպվածության աճ։ Վանի թագավորություն Պետականության բարձր զարգացում, ամրոցների, գրերի և մշակույթի առաջընթաց։ Անկման փուլ Վանի թագավորության թուլացում և նոր պատմական շրջանի սկիզբ։

Արտասահմանյան գրականություն

Անտուան դը Սենտ-Էքզյուպերիի ամենահայտնի ու սիրելի գրքերից մեկն է, որը ներկայացնում է փոքրիկ մի արքայազնի՝ «Փոքրիկ իշխանի» պատմությունը, ով ապրում է հեռավոր մոլորակում և սկսում է իր ուղևորությունը Երկիր՝ մարդու և կյանքի իմաստը որոնելու համար։ Գրքում մանրամասնորեն նկարագրված է նրա հանդիպումը տարբեր բնույթի անձանց հետ՝ թանկարժեք դասեր և ուսմունքներ ստանալով, որոնք վերաբերում են սիրո, ընկերության և մարդկային հարաբերությունների կարևորությանը։ Գրքի թեմաներից մեկը մարդու «տեսնելու» կարողությունն է՝ ինչպես կարելի է դիտել աշխարհը՝ առանց չափանիշների ու նախապաշարմունքների, ինչպես երեխան տեսնում է աշխարհը՝ անմեղ, պարզ ու անկեղծ։ Ուսուցանող ու սրտաբուխ մոտեցումը «Փոքրիկ իշխանը» դարձնում է համաշխարհային դասական՝ ոգեշնչելով ինչպես մեծերին, այնպես էլ երեխաներին։ Սենտ-Էքզյուպերին քառասուն տարուց ավելի առաջ գրած այս պատմությունը, որտեղ խառնված են խորաթափանց filosofիական ուղերձներ և մանկական պատկերներ, մնում է մեկի բոլոր ժամանակների սիրելի գիրքը՝ խոսելով աշխարհի մասին, որտեղ մոռացված են արժեքներ, սակայն պահպանվում է անպարտելի սիրո և բարիքի մղում։ **«Փոքրիկ իշխանը»** անկեղծ ու սրտում զետեղված ստեղծագործություն է, որն ունի աստվածաշնորհ խորը իմաստ՝ ճանաչելով իրական մեծությունը ոչ թե արտաքինում, այլ սրտում։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-76-198-5

Գրականություն

Գիրքը ուսումնասիրում է Հրանտ Մաթևոսյանի գրական ժառանգությունը՝ ընդգծելով նրա վեպերը, պատմվածքները և բանաստեղծությունները։ Աշխատությունը անդրադառնում է նրա թեմատիկ բազմազանությանը, հերոսների հոգեբանության խորությանը, սոցիալական ու քաղաքական խնդիրների անդրադարձներին, ինչպես նաև ազգային և ժամանակակից հայ իրականության մեկնաբանությանը։ Հիմնական թեմաները․ Մարդկային հոգեբանություն և ներքին պայքար Ազգային ինքնություն և ժամանակակից հայ հասարակության խնդիրներ Սեր, բարություն, կորուստ և մարդկային հարաբերություններ Սոցիալական արդարություն և բարոյական հարցեր Գրական ոճի նորարարություններ և ժամանակակից հայ արձակի առանձնահատկություններ Գրքի առանձնահատկությունները․ Վերլուծում է Հրանտ Մաթևոսյանի ստեղծագործությունների թեմաները և ոճը Ներկայացնում է ժամանակակից հայ գրականության առանձնահատկությունները Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և ժամանակակից հայ գրականության սիրահարների համար Միավորում է սոցիալական, հոգեբանական և փիլիսոփայական մոտեցումներ