Ուսումնական ձեռնարկ <<Անասնապահական ֆերմաների մեքենայացում>> առարկայից

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի տարածքներում տարածված որոշ չղջիկների և կրծողների էկոլոգիական ու մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ուսումնասիրվող կենդանիների արտաքին և ներքին կառուցվածքի բնութագրերը, մարմնի չափերի և ձևաբանական հատկանիշների փոփոխականությունը, ինչպես նաև այդ հատկանիշների կապը կենդանիների կենսակերպի և շրջակա միջավայրի պայմանների հետ։ Էկոլոգիական տեսանկյունից ուշադրություն է դարձվում տեսակների տարածվածությանը, բնակության վայրերին, կենսամիջավայրերի ընտրությանը, սննդային առանձնահատկություններին, ակտիվության բնույթին, բազմացման առանձնահատկություններին և շրջակա միջավայրի տարբեր գործոնների ազդեցությանը։ Չղջիկների և կրծողների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի կենդանական աշխարհի կենսաբազմազանության, տեսակների էկոլոգիական հարմարվողականությունների և բնական էկոհամակարգերում նրանց ունեցած դերի բացահայտման համար։ Մորֆոլոգիական տվյալների համադրումը էկոլոգիական դիտարկումների հետ հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարբեր տեսակների կենսաբանական առանձնահատկությունների, տարածական տարբերությունների և հարմարվողական մեխանիզմների վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել Հայաստանի կենդանական աշխարհի ուսումնասիրության, կաթնասունների կենսաբանության, կենսաբազմազանության պահպանության և տարածաշրջանային էկոլոգիական հետազոտությունների համար, ինչպես նաև հետաքրքրել կենդանաբաններին, բնապահպաններին, կենսաբաններին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է ազոտի մոնօքսիդի փոխազդեցության ուսումնասիրությանը օքսի-կոբոգլոբինի ակտիվ կենտրոնը մոդելավորող համակարգերի հետ՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մետաղ պարունակող կենսամոլեկուլային կենտրոններում տեղի ունեցող կապման և փոխակերպման գործընթացների ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հեմային սպիտակուցների ակտիվ կենտրոնների մոդելավորման մոտեցումը, որը հնարավորություն է տալիս համեմատաբար պարզ համակարգերի միջոցով ուսումնասիրել մետաղական իոնի, թթվածնի և փոքր ազդանշանային մոլեկուլների միջև փոխազդեցությունների բնույթը։ Ազոտի մոնօքսիդը կենսաբանական համակարգերում մասնակցում է մի շարք կարգավորիչ գործընթացների, իսկ մետաղապորֆիրինային կենտրոնների հետ դրա փոխազդեցությունը կարևոր նշանակություն ունի այդ մոլեկուլի կապման և քիմիական փոխակերպումների մեխանիզմները հասկանալու համար։ Ուսումնասիրության կենտրոնում կոբալտ պարունակող մոդելային համալիրների էլեկտրոնային և կառուցվածքային հատկություններն են, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունները թթվածնի և ազոտի մոնօքսիդի հետ փոխազդեցության պայմաններում։ Նման մոդելային համակարգերը հնարավորություն են տալիս գնահատելու կենտրոնական մետաղի դերը լիգանդների կապման գործընթացներում և պարզելու, թե ակտիվ կենտրոնի անմիջական քիմիական միջավայրն ինչպես կարող է ազդել առաջացող համալիրների կայունության ու ռեակցիոն հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխազդեցության ընթացքում տեղի ունեցող էլեկտրոնային վերադասավորումներին, մետաղ–լիգանդ կապերի բնույթին և հնարավոր միջանկյալ վիճակների ընդհանուր բնութագրմանը։ Ստացված երևույթների ուսումնասիրության համար կարևոր նշանակություն ունեն սպեկտրադիտական և ֆիզիկաքիմիական վերլուծության մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս հետևել մոդելային համակարգի վիճակի փոփոխություններին և համեմատել տարբեր պայմաններում ձևավորվող միացությունների հատկությունները։ Հետազոտության արդյունքների մեկնաբանությունը կարող է նպաստել հեմոգլոբինի և հարակից մետաղապրոտեինների ակտիվ կենտրոններում փոքր գազային մոլեկուլների փոխազդեցությունների վերաբերյալ ընդհանուր պատկերացումների զարգացմանը։ Միաժամանակ մոդելային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու կենտրոնական մետաղի և շրջապատող մոլեկուլային կառուցվածքի ազդեցությունները՝ առանց ամբողջական կենսաբանական մակրոմոլեկուլի բարդության։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաանօրգանական քիմիայի, կոորդինացիոն քիմիայի, սպեկտրադիտության և մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի մոտեցումները՝ մետաղ պարունակող ակտիվ կենտրոններում ազոտի մոնօքսիդի փոխազդեցության հիմնարար օրինաչափությունները պարզաբանելու նպատակով։

History

Հրատարակությունը 20-րդ դարի սկզբի պաշտոնական հաշվետվական փաստաթուղթ է, որը ներկայացնում է Եվպատորիայի հայ առաքելական եկեղեցու և նրան կից ծխական ուսումնական հաստատության հոգաբարձական խորհրդի գործունեությունը 1909 թվականի ընթացքում։ Նյութը կարևոր սկզբնաղբյուր է տեղի հայկական համայնքի կրոնական, կրթական, վարչական և հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել եկեղեցական ու կրթական հաստատությունների կառավարման մեխանիզմների, ֆինանսական վիճակի և համայնքային գործունեության կազմակերպման մասին։ Հաշվետվության շրջանակում կարող են ներկայացված լինել հոգաբարձական խորհրդի կատարած աշխատանքները, ընդունված որոշումները, եկեղեցու և դպրոցի պահպանման հետ կապված ծախսերը, նվիրատվությունները, հանգանակությունները և եկամուտների այլ աղբյուրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ծխական դպրոցի վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք կարող են արտացոլել սովորողների թվաքանակը, ուսուցիչների կազմը, ուսումնական գործընթացի կազմակերպումը, առարկաների դասավանդումը և կրթական հաստատության նյութական կարիքները։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև եկեղեցու դերը համայնքի սոցիալական ու մշակութային կյանքում, քանի որ հայկական եկեղեցական կառույցները հաճախ ոչ միայն կրոնական, այլև կրթական, բարեգործական և համայնքային գործառույթներ էին իրականացնում։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել եկեղեցական գույքի պահպանությանը, շենքերի վերանորոգմանը, դպրոցի ֆինանսավորմանը և կարիքավոր համայնականներին կամ սովորողներին ցուցաբերվող աջակցությանը վերաբերող տվյալները։ Ֆինանսական հաշվետվությունները և վարչական տեղեկությունները արժեքավոր նյութ են համայնքի տնտեսական հնարավորությունների, բարեգործական մասնակցության և հաստատությունների պահպանման ծախսերի ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ փաստաթուղթը կարող է տեղեկություններ պարունակել հոգաբարձուների, հոգևորականների, ուսուցիչների, բարերարների և համայնքային այլ գործիչների մասին՝ դրանով ունենալով նաև կենսագրական ու ծագումնաբանական աղբյուրի նշանակություն։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Ղրիմի հայկական համայնքների կազմակերպված կյանքի, ազգային կրթության պահպանման և եկեղեցու շուրջ ձևավորված հասարակական կառույցների գործունեության մասին Ռուսական կայսրության վերջին տասնամյակներում։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայ գաղթավայրերի պատմության, Հայ առաքելական եկեղեցու, հայկական դպրոցների, համայնքային ինքնակազմակերպման և 20-րդ դարի սկզբի կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։

Economics

Հեղինակ Սարգսյան Ա.Հ.-ն գրքում մանրամասն քննարկում է այն գործընթացներն ու մեթոդները, որոնց միջոցով ընկերություններն ու ձեռնարկությունները պետք է հաշվետու լինեն իրենց գործունեության էթիկական, սոցիալական և բնապահպանական հետևանքների համար։ Աշխատությունը հատուկ ուշադրություն է դարձնում բիզնեսի սոցիալական պատասխանատվության նշանակությանը, որը ենթադրում է ոչ միայն տնտեսական շահույթի ձեռքբերում, այլև հանրության և շրջակա միջավայրի բարօրության ապահովում։ Գրքում ներկայացվում են բարոյական և իրավական սկզբունքները, որոնց վրա պետք է հիմնվի ընկերությունների վարքագիծը՝ սոցիալական պատասխանատվության շրջանակներում։ Բացի դրանից, աշխատությունում արտացոլվում են հայաստանյան իրականությունը, տեղական տնտեսական պայմանները և գործնական օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես է սոցիալական պատասխանատվությունը տարածվում հայկական բիզնեսի վրա և ինչպիսի ազդեցություն է ունենում հասարակության բարեկեցության ու զարգացման վրա։ Հեղինակը ընդգծում է, որ բիզնեսի բարոյականությունն ու սոցիալական պատասխանատվությունը կարևոր են ոչ միայն ընկերությունների համբավի համար, այլև ամբողջ հասարակության համար, քանի որ դրանց ազդեցությունը ուղղակիորեն կապված է տնտեսական կայունության, սպառողների վստահության և ընկերությունների երկարաժամկետ զարգացման հետ։ Գրքում նաև քննարկվում են միջազգային չափանիշները և դրանց կիրառությունը Հայաստանի իրականությունում, ինչպես նաև վերլուծվում են սոցիալական պատասխանատվության ծրագրերի արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կհամարվի օգտակար թե՛ տնտեսագետների, թե՛ բիզնեսի սեփականատերերի, թե՛ պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների համար։

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում վարկային կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության ապահովման մեթոդների վերլուծությանը։ Հեղինակը դիտարկում է վարկային կազմակերպությունների դերը ֆինանսական համակարգում, դրանց գործունեության առանձնահատկությունները և կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ ներառյալ ակտիվների որակը, իրացվելիությունը, կապիտալի բավարարությունը, վարկային ռիսկերի կառավարումը և ֆինանսական արդյունքների գնահատումը։ Քննարկվում են ֆինանսական կայունության գնահատման տեսական մոտեցումները, կիրառվող ցուցանիշները և վերլուծական մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի վարկային շուկայում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակրոտնտեսական միջավայրի, կարգավորող քաղաքականության, մրցակցային պայմանների և ֆինանսական ռիսկերի ազդեցությանը վարկային կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Հետազոտությունը ներկայացնում է առկա խնդիրների բացահայտում, գնահատման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորություններ և առաջարկություններ՝ ուղղված ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը, կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը և վարկային համակարգի զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆինանսիստների, տնտեսագետների, բանկային և վարկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսին Կարինի նահանգի սոցիալ-տնտեսական, ժողովրդագրական, վարչաքաղաքական և մշակութային կյանքի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են նահանգի աշխարհագրական դիրքը, վարչատարածքային կառուցվածքը, բնակչության ազգային և կրոնական կազմը, բնակավայրերի զարգացումը, ինչպես նաև տնտեսական գործունեության հիմնական ճյուղերը՝ գյուղատնտեսությունը, արհեստագործությունը և առևտուրը։ Հեղինակը վերլուծում է Օսմանյան կայսրությունում իրականացված վարչական և քաղաքական բարեփոխումների ազդեցությունը նահանգի կառավարման համակարգի և բնակչության կյանքի վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հայ բնակչության իրավական, տնտեսական և հասարակական վիճակին։ Աշխատության մեջ լուսաբանվում են կրթական և մշակութային հաստատությունների գործունեությունը, համայնքային կառույցների զարգացումը, ինչպես նաև ժամանակաշրջանին բնորոշ քաղաքական ու հասարակական գործընթացները։ Հիմնվելով արխիվային նյութերի, վիճակագրական տվյալների, պաշտոնական փաստաթղթերի և ժամանակակից աղբյուրների վրա՝ գիրքը ներկայացնում է Կարինի նահանգի պատմության կարևոր մի շրջան և արժեքավոր տեղեկություններ է տրամադրում Արևմտյան Հայաստանի ու Օսմանյան կայսրության տարածաշրջանային պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։