Ուսուցչի մասնագիտական գործունեության կատարելագործման ժամանակակից տեխնոլոգիաները

Տնտեսագիտություն

Այս գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում վարկային ռիսկի գնահատման և կառավարման հիմնարար մոտեցումները՝ ընդգծելով ժամանակակից ֆինանսական միջավայրում բանկերի առջև կանգնած հիմնական մարտահրավերները։ Այն մանրամասնորեն անդրադառնում է վարկային պորտֆելի ձևավորման սկզբունքներին, հաճախորդների վարկունակության գնահատման մեթոդներին, ռիսկերի դասակարգման և վերահսկման գործիքներին, ինչպես նաև միջազգային բանկային պրակտիկայում կիրառվող լավագույն փորձին՝ համեմատական վերլուծության տեսանկյունից։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ բանկային օրենսդրական դաշտին, Կենտրոնական բանկի կարգավորումներին և դրանց ազդեցությանը վարկային քաղաքականության վրա։ Ներկայացված են նաև ռիսկերի նվազեցման ռազմավարություններ, ապահովագրական և երաշխիքային մեխանիզմների կիրառման հնարավորությունները, ինչպես նաև վարկային կորուստների կանխատեսման մոդելները։ Գիրքը օգտակար է թե՛ ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, թե՛ ուսանողների համար, քանի որ համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական կիրառությունները՝ օգնելով ավելի խորքային հասկանալ բանկային ռիսկերի կառավարման համակարգը Հայաստանում։

Ինֆորմատիկա

Գրքում ներկայացվում է ցանցային համակարգի համար բազային մոդուլի մշակման և իրականացման գործընթացը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով համակարգչային հեռախոսային (IP-телефония) միջավայրում, վերլուծվում են մոդուլի ճարտարապետական կառուցվածքը, տվյալների փոխանցման, ազդանշանների մշակման և ինտերֆեյսների կազմակերպման սկզբունքները, ներկայացվում են ծրագրային ապահովման մշակման փուլերը՝ նախագծում, ծրագրավորում, ինտեգրում և փորձարկում, ուսումնասիրվում են ցանցային միջավայրի պահանջները, կապի անվտանգության, որակի և կատարողականության ապահովման մեխանիզմները, դիտարկվում են մոդուլի ինտերակտիվություն և համատեղելիություն այլ ցանցային ծառայությունների հետ, առաջարկվում են օպտիմալացման և աշխատանքը բարձր արդյունավետությամբ իրականացնելու տեխնոլոգիական մոտեցումներ, գիրքը միավորում է տեսական և կիրառական մոտեցումները՝ ծառայելով որպես ուղեցույց ինժեներների, ծրագրավորողների և տեխնիկական մասնագետների համար՝ ցանցային համակարգչային հեռախոսային լուծումների նախագծման և իրականացման ոլորտում։

Կենսաբանություն

Վարակիչ հիվանդություններ փոխանցողներ (կոչվում են նաև վեկտորներ) այն կենդանի օրգանիզմներն են, որոնք կարողանում են մեկ հյուրընկալողից մյուսին փոխանցել հիվանդություն առաջացնող մանրէներ՝ բակտերիաներ, վիրուսներ կամ մակաբույծներ։ Նկարագրություն Վեկտորները հիմնականում միջատներ կամ այլ փոքր կենդանիներ են, որոնք սնվում են արյունով կամ շփվում են մարդկանց և կենդանիների հետ։ Նրանք կարող են իրենց մարմնում կամ արտաքին մակերեսին կրել հարուցիչներ և փոխանցել դրանք կծելու կամ շփման միջոցով։ Օրինակներ՝ Մոծակներ – փոխանցում են մալարիա, դենգե, Զիկա վիրուս Տիզեր – փոխանցում են լայմի հիվանդություն Ճանճեր – կարող են տարածել աղիքային վարակներ Լվեր – փոխանցում են ժանտախտ Վարակիչ հիվանդությունների փոխանցումը վեկտորների միջոցով մեծ խնդիր է հատկապես այն շրջաններում, որտեղ կան հարմար կլիմայական պայմաններ դրանց բազմացման համար։

Մաթեմատիկա

Հավանականությունների տեսության խնդրագիրք. Առաջին մաս-ը բարձրագույն մաթեմատիկայի ուսումնական և գործնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է հավանականությունների տեսության հիմունքների յուրացման և խնդիրների լուծման հմտությունների զարգացման համար, աշխատությունում ներկայացվում են հիմնական թեմաներ՝ պատահական իրադարձություններ, հավանականության դասական և աքսիոմատիկ սահմանումներ, պայմանական հավանականություն, անկախություն, պատահական փոփոխականներ և դրանց բաշխումները, մաթեմատիկական սպասում, դիսպերսիա և հիմնական սահմանային թեորեմների նախնական գաղափարներ, յուրաքանչյուր թեմա ուղեկցվում է բազմաբնույթ խնդիրներով՝ սկսած պարզ հաշվարկային օրինակներից մինչև ավելի բարդ կիրառական և տեսական առաջադրանքներ, որոնք օգնում են խորացնել նյութի ընկալումը և զարգացնել վերլուծական մտածողությունը, աշխատությունը նպատակ ունի կապել տեսական գիտելիքը գործնական կիրառությունների հետ՝ հատկապես մաթեմատիկայի, վիճակագրության, տնտեսագիտության և ինժեներական խնդիրների համատեքստում։

Փիլիսոփայություն

երհայեցումներիցս մեկի ժամանակ հանդիպեցի նախամարդուն՝ ճիշտ այն պահին, երբ գտնվում էր կենդանական վիճակից մարդկայինին անցնելու կամրջին, բայց ինձ համակած, երբևէ չտեսնված ամոթը թույլ չտվեց զրուցելու չափ մոտ գնալ նրան, իսկ երբ նա ինձ նայեց մարդու կողմից երբևէ տրված բոլոր հարցերը մարմնավորող հայացքով՝ անմեղություն ճառագող ժպիտով, ես, մտաբերելով մարդկային իմացության բոլոր հետևանքները, ուժերի առավելագույն լարումով միայն կարողացա գոռալ․ «Չիմացությունդ քո պաշտպանությու՜նն է, չիմացությունդ քո պաշտպանությու՜նն է, …», ու սթափվեցի սեփական աղաղակումից՝ շուրթերիս զգալով ծորացող, նրան չասված բառեր, որոնք զգուշացմանս շարունակությունն էին. « …` ինքդ քեզանի՜ց, ինքդ քեզանի՜ց …»։ Հետո ես նրան հանդիպեցի ևս մեկ (վերջին) անգամ՝ արդեն իր նախաձեռնությամբ, երբ ինքս էի կանգնած մարդուց Բարձրագույն Ես-ին անցնելու կամրջին, որտեղ նա, մահին նախորդող ու մահն ազդարարող վերջին շնչի հանգստությամբ, շշնջաց զգուշացմանս պատասխանը. «Գիտե՜մ, գիտե՜մ, ․․․», ու հեռացավ՝ շուրթերիս թողնելով անմեղություն ճառագող իր ժպիտը. որ ինքնարարումն այլընտրանք չունի …

Աշխարհագրություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում Արաքսի ավազանի գետերի էքստրեմալ ելքերի հաշվարկին և դրանց հետ կապված ռիսկերի գնահատմանը։ Թեման վերաբերում է այն հիդրոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրությանը, որոնց ժամանակ գետերում դիտվում են սովորականից զգալիորեն բարձր կամ ցածր ջրի ելքեր, և դրանց հնարավոր ազդեցությանը բնակավայրերի, ենթակառուցվածքների, գյուղատնտեսության ու ջրային էկոհամակարգերի վրա։ Աշխատանքը 2014 թվականին պաշտպանված աշխարհագրական գիտությունների թեկնածուական հետազոտություն է՝ Երևանի պետական համալսարանի շրջանակում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Արաքսի ավազանի գետերի հիդրոլոգիական դիտարկումների և բազմամյա տվյալների վերլուծությունը՝ գետային հոսքի ծայրահեղ արժեքների կրկնելիությունը, փոփոխականությունը և տարածական առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Արաքսի ավազանը Հայաստանի ջրային համակարգի առանցքային հատվածներից է․ Հայաստանի տարածքի մոտ 76%-ը պատկանում է Արաքսի ավազանին, իսկ Արաքսը Հայաստանի տարածքում անցնում է շուրջ 192 կմ՝ ունենալով մոտ 22,560 կմ² ջրահավաք տարածք։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել գետերի բացարձակ առավելագույն և նվազագույն ելքերը, դրանց ձևավորման բնական և մարդածին գործոնները, ինչպես նաև ծայրահեղ հոսքերի ժամանակային փոփոխությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի գարնանային վարարումների, տեղատարափ տեղումների, ձնհալի և այլ հիդրոօդերևութաբանական գործընթացների ազդեցության գնահատումը գետային հոսքի վրա։ Արաքսի ավազանի գետերի ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ ծայրահեղ հոսքերի ձևավորման վրա կարող են միաժամանակ ազդել ինչպես բնական, այնպես էլ մարդածին գործոնները, իսկ տարբեր գետերում առավելագույն և նվազագույն հոսքերի փոփոխության միտումները կարող են էապես տարբերվել։ Ռիսկի գնահատման բաղադրիչը հնարավորություն է տալիս հիդրոլոգիական ծայրահեղ երևույթները կապել դրանց հնարավոր հետևանքների հետ՝ գնահատելով ջրհեղեղների, գետային վարարումների, ջրային ռեսուրսների պակասի և այլ վտանգների նկատմամբ տարածքների խոցելիությունը։ Այս մոտեցումը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ Հայաստանի գետերին բնորոշ են սեզոնային հոսքի զգալի տատանումները՝ գարնանային վարարումներ և ամռանը համեմատաբար ցածր ջրայնություն։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են կիրառվել վիճակագրական հիդրոլոգիական մեթոդներ, հավանականությունների տեսություն, էքստրեմալ արժեքների շարքերի վերլուծություն, կրկնելիության ժամանակաշրջանների գնահատում և ռիսկի քանակական գնահատման մեթոդներ։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել ջրհեղեղների և վարարումների կանխատեսման ու ռիսկի նվազեցման, ջրային ռեսուրսների կառավարման, հիդրոտեխնիկական կառույցների նախագծման և բնակավայրերի տարածական պլանավորման համար։ Թեմայի արդիականությունը պահպանվում է նաև կլիմայի փոփոխության պայմաններում, քանի որ ջերմաստիճանի և տեղումների փոփոխությունները կարող են ազդել գետային հոսքի ռեժիմի և ծայրահեղ հիդրոլոգիական երևույթների բնույթի վրա։