Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Philosophy

    Բրահման

    Բրահմանը հինդուիզմի մեջ համարվում է ամենաբարձր և բացարձակ իրականությունը՝ այն անսահման, անփոփոխ և համատարած սկզբունքը, որից ծագում է ողջ տիեզերքը և որի մեջ այն կրկին լուծվում է։ Այն չի ընկալվում որպես անձնական աստված, այլ որպես գոյության հիմք, գիտակցության և տիեզերքի միասնական էություն, որը գերազանցում է մարդու զգայարանները և մտավոր պատկերացումները։ Հինդու փիլիսոփայական դպրոցներում, հատկապես Ուպանիշադներում, Բրահմանը ներկայացվում է որպես «Սատ-Չիտ-Անանդա»՝ գոյություն, գիտակցություն և երանություն, ինչը նշանակում է, որ այն միաժամանակ իրականության հիմքն է, գիտակցության աղբյուրը և բարձրագույն երջանկության վիճակը։ Բրահմանը հաճախ հակադրվում է անհատական հոգուն՝ ատմանին, սակայն Ադվայտա Վեդանտա ուսմունքում ընդգծվում է, որ ատմանը և Բրահմանը իրականում նույնն են, և մարդու ազատագրումը (մոկշա) կայանում է այդ միասնության գիտակցման մեջ։ Այս գաղափարը ձևավորում է հինդուիզմի մետաֆիզիկական հիմքը՝ ընդգծելով, որ տեսանելի աշխարհը փոփոխական և ժամանակավոր է, մինչդեռ Բրահմանը անփոփոխ և հավերժական իրականություն է։ Այն չի կարելի ամբողջությամբ նկարագրել բառերով կամ հասկացություններով, ուստի հաճախ բնութագրվում է որպես «նետի նետի»՝ «ոչ սա, ոչ նա», ինչը ցույց է տալիս նրա անսահման և անհասանելի բնույթը մարդկային տրամաբանական սահմանումների համար։

    Updated: 2026-10-23
    Բրահման
    Online

    History

    Վանանդի (Կարսի) և Շիրակի նահանգներում թուրքական բանակի իրագործած զանգվածային հանցագործությունները (1920-1921 թթ.)

    Աշխատությունը նվիրված է 1920–1921 թվականներին Վանանդի (Կարսի) և Շիրակի նահանգներում թուրքական բանակի գործողությունների և դրանց հետևանքով խաղաղ բնակչության կրած կորուստների պատմական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական իրադրությունը, հայ-թուրքական պատերազմի ընթացքը, տարածաշրջանում ռազմական ուժերի տեղաշարժերը և բնակավայրերի նկատմամբ իրականացված գործողությունների հետևանքները։ Վերլուծվում են բնակչության նկատմամբ բռնությունների, սպանությունների, տեղահանությունների, գերեվարումների, կողոպուտների և բնակավայրերի ավերման վերաբերյալ պատմական վկայություններն ու փաստաթղթերը՝ առանց բռնության մանրամասն նկարագրությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրադարձությունների ժամանակագրության վերականգնմանը, տուժած բնակավայրերի աշխարհագրական ընդգրկմանը, մարդկային և նյութական կորուստների գնահատման խնդիրներին, ինչպես նաև տարբեր աղբյուրներում ներկայացված տվյալների համադրմանը։ Դիտարկվում են արխիվային փաստաթղթերի, պաշտոնական հաղորդագրությունների, ժամանակակիցների վկայությունների, մամուլի նյութերի և հետագա պատմագիտական ուսումնասիրությունների օգտագործման հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Քննարկվում են նաև ռազմական գործողությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի ժողովրդագրական վիճակի, բնակչության տեղաշարժերի, տնտեսական կյանքի և հասարակական հարաբերությունների վրա։ Կարևորվում է աղբյուրների քննադատական ուսումնասիրությունը, քանի որ տարբեր փաստաթղթերում զոհերի թվի, առանձին իրադարձությունների հանգամանքների և դրանց գնահատականների վերաբերյալ տվյալները կարող են տարբերվել։ Անդրադարձ է կատարվում ուսումնասիրվող դեպքերի տեղին Հայաստանի և տարածաշրջանի XX դարի սկզբի պատմության համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, ռազմական պատմության, աղբյուրագիտության, ցեղասպանագիտության և հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Վանանդի (Կարսի) և Շիրակի նահանգներում թուրքական բանակի իրագործած զանգվածային հանցագործությունները (1920-1921 թթ.)
    Online

    Medicine

    Судебно-медицинская диагностика повреждений, причиненных выстрелами из короткоствольного газового оружия самодельными дробовыми патронами

    Աշխատանքը նվիրված է կարճափող գազային զենքից ինքնաշեն գնդիկավոր փամփուշտներով արձակված կրակոցների հետևանքով առաջացած վնասվածքների դատաբժշկական ախտորոշման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նման վնասվածքների ձևավորման մեխանիզմները, դրանց արտաքին և ներքին ձևաբանական հատկանիշները և այն չափանիշները, որոնք հնարավորություն են տալիս դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում տարբերակել տվյալ տեսակի վնասվածքները այլ հրազենային կամ ոչ հրազենային վնասվածքներից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել մաշկի, ենթամաշկային հյուսվածքների և խորանիստ օրգանների վնասվածքների բնույթը, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով կրակոցի հանգամանքները և օգտագործված զինամթերքի առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ գազային զենքից արձակված ինքնաշեն լիցքավորված փամփուշքների դեպքում վնասվածքի պատկերը կարող է զգալիորեն տարբերվել սովորական գործարանային զինամթերքով առաջացած հրազենային վնասվածքներից։ Դատաբժշկական ախտորոշման կարևոր խնդիրներից է վնասվածքի մուտքային հատվածի, շրջակա հյուսվածքների փոփոխությունների և այլ ձևաբանական նշանների համակցված գնահատումը։ Այդ տվյալների հիման վրա փորձագետը կարող է որոշակի եզրահանգումներ կատարել վնասվածքի բնույթի և դրա առաջացման մեխանիզմի վերաբերյալ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կլինիկական, մորֆոլոգիական, ռադիոլոգիական և լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքները։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև հյուսվածքներում օտար մարմինների հայտնաբերումը և դրանց հետազոտությունը, քանի որ դրանք կարող են լրացուցիչ տեղեկություններ տրամադրել վնասվածքի մեխանիզմի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև նման դեպքերի փորձագիտական տարբերակիչ ախտորոշմանը։ Անհրաժեշտ է տարբերակել ինքնաշեն գնդիկավոր լիցքով առաջացած վնասվածքները այլ հրազենային վնասվածքներից, պայթյունային ազդեցություններից և որոշ ոչ հրազենային տրավմաներից։ Դրա համար գնահատվում է ոչ թե մեկ առանձին նշան, այլ վնասվածքի ամբողջական պատկերը՝ ներառելով ձևաբանական, տեղագրական և լաբորատոր տվյալների համակցությունը։ Կարևոր ուղղություն է նաև կրակոցի հեռավորության և պայմանների դատաբժշկական գնահատումը՝ միայն այն չափով, որքանով դա թույլ են տալիս վնասվածքի օբյեկտիվ հատկանիշները և փորձագիտական հետազոտության արդյունքները։ Այդպիսի գնահատումը կարող է ունենալ նշանակություն քրեական գործերի քննության ընթացքում՝ օգնելով վերականգնել դեպքի հանգամանքները և ստուգել տարբեր վարկածների համապատասխանությունը առկա բժշկական տվյալներին։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև դատաբժշկական փորձաքննության մեթոդաբանության կատարելագործումը։ Վնասվածքների մանրակրկիտ նկարագրությունը, լուսանկարումը, համապատասխան նյութերի վերցումը և լաբորատոր հետազոտությունների ճիշտ կազմակերպումը նպաստում են եզրակացությունների հիմնավորվածության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ դատաբժշկական փորձագետների աշխատանքում՝ նմանատիպ վնասվածքների գնահատման միասնական չափանիշների մշակման և ախտորոշման ճշգրտության բարձրացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է դատաբժշկական տրավմատոլոգիայի և բալիստիկայի տվյալները՝ ուսումնասիրելով հատուկ պայմաններում առաջացած վնասվածքների ձևաբանական պատկերը, դրանց տարբերակիչ ախտորոշման հնարավորությունները և փորձագիտական գնահատման մեթոդները։

    Updated: 2026-09-23
    Судебно-медицинская диагностика повреждений, причиненных выстрелами из короткоствольного газового оружия самодельными дробовыми патронами
    Online

    Other Subjects

    Ոչ ալկոհոլիզմին և հարբեցողությանը: (Օգնություն գրադարանավարներին)

    Մեթոդական և տեղեկատվական բնույթի այս հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանային աշխատանքի շրջանակում ալկոհոլի չարաշահման կանխարգելմանն ուղղված լուսավորչական գործունեության կազմակերպման համար։ Քննության են առնվում ընթերցողների շրջանում առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ գիտելիքների տարածման, կանխարգելիչ տեղեկատվության մատուցման և համապատասխան գրականության հանրահռչակման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարների կողմից թեմատիկ ցուցադրությունների, գրքային տեսությունների, զրույցների, քննարկումների և տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպման հնարավորություններին։ Ներկայացվող մեթոդական մոտեցումները նպաստում են տարբեր տարիքային խմբերի համար հասկանալի և նպատակային տեղեկատվական աշխատանք իրականացնելուն։ Քննարկվում են նաև գրադարանների կրթական և սոցիալական գործառույթները, ընթերցողների հետ հաղորդակցության ձևերը և կանխարգելիչ բնույթի գրականության ընտրության սկզբունքները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս համակարգելու թեմային վերաբերող գրադարանային-մատենագիտական աշխատանքը և արդյունավետորեն կազմակերպելու հանրային իրազեկման միջոցառումները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, մատենագետներին, մշակութային և կրթական հաստատությունների աշխատակիցներին ու կանխարգելիչ լուսավորչական գործունեությամբ զբաղվող մասնագետներին։

    Updated: 2026-10-07
    Ոչ ալկոհոլիզմին և հարբեցողությանը: (Օգնություն գրադարանավարներին)
    Online

    Technology

    Исследование разработка высокостабильных широкодиапазонных СВЧ генераторов для автоматических комплексов антенных измерений

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է բարձր կայունությամբ և լայն հաճախականային տիրույթում աշխատող ՍՎЧ գեներատորների հետազոտմանը և մշակմանը, որոնք նախատեսված են ավտոմատացված անտենային չափումների համալիրներում կիրառելու համար։ Աշխատանքի հիմնական ուղղությունը միկրոալիքային ազդանշանների ձևավորման այնպիսի գեներատորների ստեղծումն է, որոնք կարող են ապահովել հաճախականության, ելքային հզորության և ազդանշանի այլ պարամետրերի բարձր ճշգրտություն և կայունություն՝ չափումների ընթացքում արտաքին պայմանների փոփոխությունների նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ՍՎՉ գեներատորների կառուցվածքային և տեխնիկական լուծումները, հաճախականության ձևավորման մեթոդները, ազդանշանի կայունացման և կառավարման համակարգերը, ինչպես նաև դրանց աշխատանքի վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լայն հաճախականային տիրույթում կայուն աշխատանքի ապահովմանը, քանի որ անտենային համակարգերի բնութագրերի ավտոմատ չափման ժամանակ անհրաժեշտ է տարբեր հաճախականություններում ստանալ վերահսկելի և վերարտադրելի փորձնական ազդանշաններ։ Մշակվող գեներատորները նախատեսվում են ավտոմատացված չափիչ համալիրների կազմում օգտագործելու համար, որտեղ ազդանշանի աղբյուրի ճշգրտությունն ու կայունությունը անմիջականորեն ազդում են ստացված չափումների հավաստիության վրա։ Աշխատանքը կարող է ներառել սարքավորման նախագծում, առանձին հանգույցների և էլեկտրոնային սխեմաների ընտրություն, հաճախականային բնութագրերի ուսումնասիրություն, փորձնական նմուշների պատրաստում և դրանց տեխնիկական պարամետրերի փորձարկում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ անտենաների, միկրոալիքային սարքավորումների և ռադիոհաճախականային համակարգերի ավտոմատացված չափումների ոլորտում՝ նպաստելով ավելի ճշգրիտ, կայուն և լայն հաճախականային հնարավորություններով չափիչ համալիրների ստեղծմանը։

    Updated: 2026-08-30
    Исследование разработка высокостабильных широкодиапазонных СВЧ генераторов для автоматических комплексов антенных измерений
    Online

    Political Science

    Обоснование в политических решениях

    Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական որոշումների հիմնավորման տեսական և մեթոդաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքական որոշումների մշակման, փաստարկման, ընդունման և հանրային ներկայացման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սկզբունքներին ու մեխանիզմներին, որոնց միջոցով որոշակի քաղաքական ընտրություն ներկայացվում է որպես նպատակահարմար, անհրաժեշտ կամ ընդունելի՝ համապատասխան փաստարկների, տվյալների, արժեքային մոտեցումների և քաղաքական նպատակների հիման վրա։ Վերլուծվում են որոշումների հիմնավորման մեջ փաստական տեղեկությունների, փորձագիտական գնահատականների, իրավական նորմերի, հասարակական պահանջների և քաղաքական շահերի դերն ու փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում է քաղաքական որոշում կայացնող մարմինների և պաշտոնատար անձանց գործունեությունը, ինչպես նաև տարբեր քաղաքական ու հասարակական դերակատարների մասնակցությունը որոշումների նախապատրաստման և քննարկման գործընթացին։ Անդրադարձ է կատարվում այլընտրանքային տարբերակների համեմատությանը, հնարավոր հետևանքների գնահատմանը, ռիսկերի հաշվառմանը և ընտրված մոտեցման փաստարկմանը։ Կարևորվում են նաև քաղաքական հաղորդակցության, հանրային քննարկումների և որոշումների բացատրության մեխանիզմները, որոնց միջոցով հասարակությանը ներկայացվում են ընդունված քայլերի նպատակներն ու հիմքերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու քաղաքական որոշումների հիմնավորման կառուցվածքը, կիրառվող փաստարկների առանձնահատկությունները և որոշումների ընդունման տարբեր փուլերի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական գործընթացների և պետական կառավարման հետազոտողների, վերլուծաբանների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Обоснование в политических решениях