Ավելին Քաղաքագիտություն բաժնում

    Տեսնել բոլորը arrow_right_alt

    Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր

    Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժին
    Օնլայն

    Լեզվաբանություն

    Ուսումն մայրենի լեզվի․ երկրորդ տարի

    Հրատարակությունը մայրենի լեզվի ուսուցման համար նախատեսված դասագիրք է, որի վերնագիրը ցույց է տալիս, որ այն կազմված է ուսումնական հաջորդականության երկրորդ տարվա համար։ Աշխատության հիմնական նպատակն է սովորողների լեզվական գիտելիքների ամրապնդումը, մայրենի լեզվի կառուցվածքի աստիճանական յուրացումը և բանավոր ու գրավոր խոսքի զարգացմանը նպաստելը։ Մայրենի լեզվի ուսուցումը կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարրական կրթության մեջ, քանի որ այն հիմք է ստեղծում ընթերցանության, գրավոր արտահայտման, մտքերի հստակ ձևակերպման և հետագա ուսումնական առարկաների յուրացման համար։ Լեզվի միջոցով երեխաները սովորում են ընկալել ու մեկնաբանել շրջապատող աշխարհի մասին տեղեկությունները, նկարագրել իրադարձությունները, արտահայտել իրենց կարծիքները և հաղորդակցվել տարբեր իրավիճակներում։ Ուսումնական հաջորդականության երկրորդ տարվա դասագիրքը սովորաբար նախատեսված է նախորդ փուլում ձեռք բերված հմտությունների զարգացման և ավելի բարդ լեզվական առաջադրանքների աստիճանական ներմուծման համար։ Այդպիսի ձեռնարկներում կարող են ներառվել ընթերցանության նյութեր, բառապաշարի հարստացման առաջադրանքներ, նախադասությունների կազմման վարժություններ, գրավոր խոսքի զարգացնող աշխատանքներ և լեզվական կանոնների գործնական կիրառության օրինակներ։ Ընթերցանության միջոցով սովորողները հնարավորություն են ստանում ընդլայնելու իրենց բառապաշարը, հասկանալու տարբեր տեսակի տեքստերի բովանդակությունը, ճանաչելու պատմողական ու նկարագրական խոսքի առանձնահատկությունները և զարգացնելու ընթերցածը վերարտադրելու կարողությունը։ Բառերի ու նախադասությունների հետ տարվող աշխատանքը կարող է օգնել երեխաներին տարբերակելու բառերի իմաստային կապերը, ճիշտ կիրառելու լեզվական ձևերը և կառուցելու տրամաբանական ու քերականորեն ճիշտ արտահայտություններ։ Գրավոր վարժությունները կարևոր են տառերի, բառերի և նախադասությունների ճիշտ գրության, ուղղագրական հմտությունների և ինքնուրույն շարադրելու կարողության ձևավորման համար։ Մայրենի լեզվի դասագրքերը կարող են նաև ներառել փոքր պատմություններ, առակներ, բանաստեղծական հատվածներ կամ առօրյա կյանքին վերաբերող տեքստեր, որոնց միջոցով երեխաները ծանոթանում են լեզվական տարբեր կառուցվածքների և միաժամանակ ընդլայնում իրենց ճանաչողական ու մշակութային գիտելիքները։ Այդպիսի նյութերը կարող են նպաստել ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը, երևակայության զարգացմանը և տարբեր իրավիճակներում մարդկանց վարքագծի ու փոխհարաբերությունների ընկալմանը։ Մայրենի լեզվի ուսուցումը միայն քերականական կանոնների յուրացում չէ. այն ներառում է նաև լեզվական զգացողության զարգացում, բառերի իմաստների ճիշտ ըմբռնում, մտքերի հաջորդական ներկայացում և խոսքի համապատասխանեցում հաղորդակցական նպատակին։ Այս տեսանկյունից դասագիրքը կարող էր ծառայել որպես ուսուցչի և աշակերտի համատեղ աշխատանքի հիմնական նյութ՝ ապահովելով դասերի ընթացքում ընթերցանության, բացատրության, հարցուպատասխանի և գրավոր վարժությունների կազմակերպումը։ XX դարի սկզբին հայերեն ուսումնական գրականության զարգացումը սերտորեն կապված էր հայկական դպրոցների գործունեության և մայրենի լեզվով կրթության տարածման հետ։ Հայկական կրթական միջավայրում դասագրքերը կարևոր միջոց էին լեզվական գիտելիքների համակարգման, ուսուցման ծրագրերի իրականացման և դպրոցական կրթության շարունակականության ապահովման համար։ Թիֆլիսը տվյալ ժամանակաշրջանում հայ մշակութային, կրթական և հրատարակչական կյանքի նշանակալի կենտրոններից էր։ Քաղաքում գործող տպարանները կարևոր դեր ունեին հայերեն գրքերի, դասագրքերի, պարբերականների և այլ կրթական նյութերի հրատարակման գործում։ Այդ միջավայրում ստեղծված ուսումնական գրականությունը նպաստում էր մայրենի լեզվի ուսուցման մեթոդների տարածմանը և հայերեն գրավոր մշակույթի պահպանմանը։ Հին դասագրքերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին տարբեր ժամանակաշրջաններում կազմակերպվում լեզվի դասավանդումը, ինչպիսի վարժություններ էին կիրառվում և ինչ տեղ էր հատկացվում ընթերցանությանը, ուղղագրությանը, քերականությանը և շարադրանքին։ Դրանք կարող են արժեքավոր աղբյուր լինել նաև հայերենի պատմական ուղղագրության, ուսումնական բառապաշարի, լեզվական նորմերի և մանկավարժական մոտեցումների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի դասավանդման պատմությամբ, հայ մանկավարժությամբ, հին դպրոցական դասագրքերով և XX դարի սկզբի հայ գրատպությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն կարող է նաև դիտարկվել որպես հայկական կրթական ժառանգության մաս, որն արտացոլում է մայրենի լեզվի ուսուցման կարևորությունը դպրոցական կրթության և ազգային մշակութային կյանքի համար։ Միաժամանակ, միայն վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել դասագրքի կոնկրետ բաժինները, ընթերցանության նյութերի ցանկը, քերականական թեմաները կամ հեղինակի կիրառած ուսուցման մեթոդները։ Ուստի նկարագրությունը ներկայացնում է գրքի վերնագրից բխող հիմնական կրթական նշանակությունը՝ առանց դրա բովանդակության մասին չստուգված մանրամասներ վերագրելու։

    Թարմացվել է՝ 2026-10-24
    Ուսումն մայրենի լեզվի․ երկրորդ տարի
    Օնլայն

    Գրականություն

    Խորհրդավոր կղզի

    Գիրքը ներկայացնում է խորհրդավոր կղզու շուրջ ծավալվող գեղարվեստական պատմություն, որի վերնագիրը հուշում է անհայտ միջավայրի, առեղծվածների և անսպասելի իրադարձությունների վրա հիմնված սյուժեի մասին։ Կղզին արկածային գրականության մեջ հաճախ հանդես է գալիս որպես առանձնացված տարածք, որտեղ հերոսները բախվում են անծանոթ պայմանների, փորձում բացահայտել շրջապատող աշխարհի գաղտնիքները և հաղթահարել տարբեր դժվարություններ։ Նման պատմություններում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել բնության նկարագրությունները, մարդու հնարամտությունը, գոյատևման խնդիրները, ընկերությունը, համարձակությունը և անհայտի նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Խորհրդավոր միջավայրի պատկերումը հնարավորություն է տալիս զարգացնելու սյուժետային լարվածությունը և ընթերցողին ներգրավելու իրադարձությունների բացահայտման ընթացքի մեջ։ Ստեղծագործության վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հստակ որոշել հեղինակի մտադրությունը, կերպարների կազմը կամ պատմության կոնկրետ զարգացումը, սակայն այն պատկանում է առեղծվածային և արկածային թեմաներով գրականության շրջանակին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև տասնիններորդ դարի հայերեն տպագիր գեղարվեստական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար՝ արտացոլելով հայ ընթերցողին արկածային պատմությունների և թարգմանական գրականության ներկայացման ավանդույթը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, հին հրատարակություններով և արկածային ժանրի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

    Թարմացվել է՝ 2026-10-28
    Խորհրդավոր կղզի
    Օնլայն

    Կրոն

    Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Ավետարանը

    Գիրքը ներկայացնում է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սրբազան գրությունը՝ Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, ուսմունքի, հրաշքների, չարչարանքների, խաչելության և հարության մասին ավետարանական պատմությունները։ Այն ընթերցողին հաղորդակից է դարձնում Քրիստոսի պատգամներին, առակներին և ուսուցումներին, որոնց առանցքում սերն է առ Աստված և մերձավորը, ներողամտությունը, գթասրտությունը, խոնարհությունը, հավատարմությունը, արդարությունը և հոգևոր մաքրությունը։ Ավետարանական խոսքը բացահայտում է մարդու ներքին վերափոխման, մեղքերից ապաշխարելու, հավատքի միջոցով փրկության հասնելու և աստվածային ճշմարտությամբ առաջնորդվելու գաղափարները։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի քրիստոնեական աշխարհայացքի ձևավորման և ամրապնդման, հավատացյալի հոգևոր դաստիարակության ու բարոյական արժեքների ընկալման համար։ Այն ոչ միայն պաշտամունքային և աղոթական կյանքի կարևոր հիմք է, այլև քրիստոնեական մշակույթի, գրականության, արվեստի և հասարակական մտածողության վրա մեծ ազդեցություն ունեցած սրբազան ժառանգություն։ Ավետարանական պատմություններն ու պատգամները դարեր շարունակ ծառայել են որպես բարոյական կողմնորոշիչ՝ անդրադառնալով մարդու և Աստծո հարաբերությանը, կյանքի իմաստին, բարու և չարի պայքարին, տառապանքի հաղթահարմանը, հույսին ու հավիտենական կյանքի գաղափարին։ Գիրքը արժեքավոր է ինչպես հավատացյալների և հոգևոր կյանքի ուսումնասիրողների, այնպես էլ հայ կրոնական, մշակութային և գրական ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-14
    Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Ավետարանը
    Օնլայն

    Պատմություն

    Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանակիր ՀՍՍՀ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի 1989թ. պլանը

    Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանակիր ՀՍՍՀ Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի 1989 թվականի պլանը ձևավորվել է խորհրդային գրադարանային համակարգի ավարտական փուլում և արտացոլում էր ինչպես ավանդական գրադարանային գործունեության շարունակությունը, այնպես էլ աստիճանաբար ուժեղացող տեղեկատվական-մեթոդական արդիականացման միտումները։ Այդ տարվա հիմնական նպատակներից էր գրադարանի ֆոնդերի համալրումը՝ ապահովելով հանրապետությունում լույս տեսնող բոլոր հրատարակությունների պարտադիր օրինակների հավաքագրումը, ինչպես նաև գիտական, կրթական և մշակութային արժեք ունեցող գրքերի, պարբերականների և տեղեկատու նյութերի ձեռքբերումը տարբեր աղբյուրներից։ Կարևոր ուղղություն էր ֆոնդերի համակարգված պահպանումը և դասակարգումը՝ գրադարանի գիտական, մատենագիտական և տեղեկատվական սպասարկման արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ 1989 թվականի պլանում զգալի տեղ էր հատկացվում մատենագիտական աշխատանքներին, այդ թվում՝ ազգային մատենագիտության հրատարակությունների շարունակմանը, գրքային կատալոգների թարմացմանը և տեղեկատու-հղումային ապարատի կատարելագործմանը, ինչը հնարավորություն էր տալիս ավելի արագ և ճշգրիտ սպասարկել ընթերցողներին և գիտական աշխատողներին։ Գրադարանի գործունեության կարևոր բաղադրիչ էր նաև ընթերցողական սպասարկման կազմակերպումը՝ ընթերցասրահների աշխատանքի բարելավումը, գրքերի տրամադրման համակարգի կարգավորումը և օգտվողների պահանջների ավելի արդյունավետ բավարարումը։ Պլանի մեջ ներառված էին նաև գիտամեթոդական և մշակութային միջոցառումներ՝ գրքի ցուցահանդեսներ, գիտաժողովներ, հանդիպումներ հեղինակների և գիտնականների հետ, որոնք նպաստում էին գրքի և ընթերցանության հանրահռչակմանը։ 1989 թվականին արդեն սկսում էին ավելի նկատելի դառնալ տեխնիկական արդիականացման և գործընթացների մեքենայացման գաղափարները, թեև դրանք դեռ հիմնականում փորձարարական և նախապատրաստական փուլում էին։ Գրադարանը նաև ամրապնդում էր համագործակցությունը այլ հանրապետությունների և միջազգային գրադարանների հետ՝ տեղեկատվական փոխանակման և մասնագիտական փորձի ուսումնասիրման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, 1989 թվականի պլանը արտացոլում էր կայուն, բայց արդեն փոփոխությունների նախաշեմին գտնվող համակարգ, որը փորձում էր համատեղել խորհրդային գրադարանային ավանդույթները և նոր ժամանակների տեղեկատվական պահանջները։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-20
    Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանակիր ՀՍՍՀ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի 1989թ. պլանը
    Օնլայն

    Պատմություն

    The tragedy of Bitlis

    Աշխատությունը նվիրված է Բիթլիսի պատմական ողբերգական իրադարձությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական, ռազմական և հասարակական գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում Բիթլիս քաղաքի և նահանգի բնակչության, հատկապես հայ համայնքի, նկատմամբ իրականացված բռնությունների, տեղահանությունների, կոտորածների և դրանց հետևանքների պատմական ուսումնասիրությունն է։ Նյութը անդրադառնում է տարածաշրջանի ժողովրդագրական և սոցիալական կառուցվածքին, հայ բնակչության հասարակական, տնտեսական և մշակութային կյանքին, ինչպես նաև այն քաղաքական ու ռազմական պայմաններին, որոնք հանգեցրին համայնքի նկատմամբ զանգվածային բռնությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին տեղի ունեցած իրադարձություններին, տեղահանության գործընթացներին, բնակչության զանգվածային կորուստներին և հայկական համայնքի պատմական ներկայության կտրուկ խաթարմանը։ Աշխատության մեջ պատմական իրադարձությունները կարող են ներկայացվել վկայությունների, փաստաթղթերի, հիշողությունների և այլ սկզբնաղբյուրների միջոցով՝ հնարավորություն տալով վերականգնելու տեղի ունեցածի ընթացքն ու մարդկային հետևանքները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն Բիթլիսի տարածաշրջանի պատմության, այլև Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության ճակատագրի և Հայոց ցեղասպանության պատմական գործընթացների ամբողջական ընկալման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, ցեղասպանագետների, հայագետների, տարածաշրջանային պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Օսմանյան կայսրության պատմությունն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-08
    The tragedy of Bitlis
    Օնլայն

    Կրոն

    Սուրբ հայրերի հրաժարման և զղջման մասին խոսքերի բացատրություն, ինչպես նաև Սուրբ Ներսես Շնորհալու «Հիշեսցուք», «Աշխարհ ամենայն» և «Առավոտ լուսո» երգերի մեկնություն

    Աշխատությունը վերաբերում է քրիստոնեական հոգևոր կյանքի կարևոր հասկացություններին՝ հրաժարմանը, զղջմանը և մարդու ներքին վերափոխմանը՝ դրանք դիտարկելով սուրբ հայրերի խոսքերի ու ուսուցումների համատեքստում։ Հրաժարումը քրիստոնեական ավանդության մեջ կարող է նշանակել մեղավոր սովորություններից, աշխարհիկ գայթակղություններից և հոգևոր առաջընթացին խոչընդոտող վարքագծից հեռացում, իսկ զղջումը՝ սեփական արարքների գիտակցում, անկեղծ ապաշխարություն և դեպի բարին վերադառնալու ձգտում։ Սուրբ հայրերի մտքերի մեկնությունն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու քրիստոնեական բարոյականության, խղճի, ինքնաքննության, մեղքերի ներման և հոգևոր կատարելագործման վերաբերյալ եկեղեցական մտածողությանը։ Աշխատության մյուս կարևոր բաղադրիչը Սուրբ Ներսես Շնորհալու հոգևոր երգերի բացատրությունն է։ Ներսես Շնորհալին հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության և երաժշտական մշակույթի նշանավոր ներկայացուցիչներից է, որի ստեղծագործություններում առանձնահատուկ տեղ ունեն աղոթքը, ապաշխարությունը, հավատքի խոստովանությունը, Աստծուն ուղղված փառաբանությունն ու մարդու հոգևոր մաքրագործման ձգտումը։ «Հիշեսցուք», «Աշխարհ ամենայն» և «Առավոտ լուսո» երգերը հայ եկեղեցական երգեցողության և աղոթական ավանդույթի կարևոր նմուշներ են։ Դրանց մեկնությունը նպաստում է հոգևոր տեքստերի իմաստային շերտերի, խորհրդանշական արտահայտությունների և աստվածաբանական գաղափարների ընկալմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցու պատմությամբ, հայրաբանական ժառանգությամբ, ապաշխարության ուսմունքով, ինչպես նաև հայ հոգևոր երգարվեստի և միջնադարյան գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։ Այն միավորում է բարոյական խրատը, աստվածաբանական մեկնությունը և աղոթական երգերի հոգևոր բովանդակությունը՝ ներկայացնելով հայ քրիստոնեական մշակույթի տարբեր, բայց փոխկապակցված կողմերը։

    Թարմացվել է՝ 2026-10-29
    Սուրբ հայրերի հրաժարման և զղջման մասին խոսքերի բացատրություն, ինչպես նաև Սուրբ Ներսես Շնորհալու «Հիշեսցուք», «Աշխարհ ամենայն» և «Առավոտ լուսո» երգերի մեկնություն