Ժամանակի հոգելեզվաբանական հայեցակարգը

Biology

Այս կենսաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Վայոց ձորի լեռնային համակարգի կենտրոնական հատվածի անտառներում տարածված մակրոմիցետների տեսակային կազմի և կենսաբանական առանձնահատկությունների հետազոտմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սնկերի բազմազանության, տարածվածության և էկոլոգիական դերակատարության վերաբերյալ տվյալներ՝ ընդգրկելով տարբեր տաքսոնոմիական խմբերի ներկայացուցիչներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է մակրոմիցետների մորֆոլոգիական հատկանիշները, աճի պայմանները, սեզոնային զարգացման առանձնահատկությունները և փոխհարաբերությունները անտառային էկոհամակարգի այլ բաղադրիչների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հազվագյուտ և էնդեմիկ տեսակների հայտնաբերմանը, դրանց պահպանության խնդիրներին և կենսաբազմազանության պահպանման գործում ունեցած նշանակությանը։ Աշխատությունը նաև գնահատում է սնկերի դերը օրգանական նյութերի քայքայման, հողագոյացման և անտառային էկոհամակարգերի կայունության ապահովման գործընթացներում։ Այն օգտակար է սնկաբանների, բուսաբանների, բնապահպանների, անտառագետների և կենսաբազմազանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է ցեղասպանական բռնության արդարացման, օրինականացման կամ հասարակական ընդունելիության ձևավորման գաղափարական և հռետորական մեխանիզմների քննադատական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե քաղաքական իշխանությունները, գաղափարական շարժումները, քարոզչական համակարգերը կամ այլ դերակատարներ ինչպիսի փաստարկներ ու պատկերացումներ են օգտագործել զանգվածային բռնությունը ներկայացնելու որպես անհրաժեշտ, անխուսափելի կամ ընդունելի գործողություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում թշնամու կերպարի ձևավորմանը, հասարակական խմբերի ապամարդկայնացմանը, կոլեկտիվ մեղավորության վերագրմանը և անվտանգության կամ պետական շահերի մասին պնդումների օգտագործմանը՝ դրանք դիտարկելով որպես բռնությունը հիմնավորող խոսույթի հնարավոր բաղադրիչներ։ Քննվում է նաև լեզվի նշանակությունը, քանի որ զանգվածային հանցագործությունների նախապատրաստման կամ հետագա մեկնաբանման ընթացքում կիրառվող բառապաշարը կարող է քողարկել կատարված գործողությունների բնույթը, մեղմացնել դրանց ընկալումը կամ պատասխանատվությունը տեղափոխել զոհերի վրա։ Պատմագիտական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են համապատասխան գաղափարների ձևավորման քաղաքական ու սոցիալական պայմանները, դրանց տարածման միջոցները և հասարակական վերաբերմունքի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պաշտոնական փաստաթղթերի, մամուլի, հրապարակախոսության, քաղաքական ելույթների և այլ սկզբնաղբյուրների քննադատական վերլուծությանը՝ տարբերակելու փաստական տեղեկությունները, քարոզչական պնդումները և հետագա արդարացումները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժխտողականության խնդրին՝ ուսումնասիրելով, թե զանգվածային բռնությունից հետո ինչպես են վերաիմաստավորվում իրադարձությունները, նվազեցվում պատասխանատվությունը կամ վիճարկվում զոհերի փորձառությունն ու պատմական փաստագրումը։ Իրավական տեսանկյունից կարևոր է ցեղասպանության՝ որպես միջազգային հանցագործության հասկացության և դրա վերաբերյալ պատմական ու քաղաքական խոսույթների տարբերակումը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ, որ բռնության արդարացումը միայն անցյալի մեկնաբանության խնդիր չէ, այլ նաև պատմական հիշողության, պատասխանատվության և զանգվածային հանցագործությունների կանխարգելման ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է ցեղասպանագիտության, պատմագիտության, քաղաքական խոսույթի վերլուծության և միջազգային իրավունքի մոտեցումները՝ բացահայտելով այն գաղափարական ու հաղորդակցական գործընթացները, որոնց միջոցով զանգվածային բռնությունը փորձ է արվում ներկայացնել որպես հիմնավորված կամ ընդունելի, և քննադատաբար ուսումնասիրելով նման փաստարկների պատմական ու հասարակական գործառույթները։

Philosophy

Ուսումնասիրությունը նվիրված է հակափաստարկների էվրիստիկական նշանակությանը և դրանց դերին փիլիսոփայական մտածողության զարգացման գործընթացում։ Աշխատության կենտրոնում հակափաստարկը դիտարկվում է ոչ միայն որպես որևէ տեսակետի կամ դրույթի քննադատման միջոց, այլև որպես նոր գաղափարների առաջացման, հիմնավորումների վերանայման և գիտելիքի զարգացման կարևոր գործիք։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են փաստարկման և հակափաստարկման տրամաբանական կառուցվածքները, դրանց փոխհարաբերությունը քննադատական մտածողության հետ և այն եղանակները, որոնց միջոցով հակադիր տեսակետների բախումը կարող է նպաստել խնդրի ավելի խոր ընկալմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հակափաստարկների էվրիստիկական ներուժին՝ այն հնարավորությանը, որ արդեն ընդունված դրույթների սահմանափակումների, հակասությունների կամ թույլ կողմերի բացահայտումը կարող է ճանապարհ բացել նոր հարցադրումների և այլընտրանքային տեսական լուծումների համար։ Աշխատությունը փիլիսոփայական մտածողության զարգացումը դիտարկում է որպես շարունակական քննադատական գործընթաց, որտեղ գաղափարները ձևավորվում, ստուգվում, վերանայվում և վերաձևակերպվում են բանավեճի ու հիմնավորման միջոցով։ Քննարկվում է նաև հակափաստարկների նշանակությունը իմացաբանական խնդիրների, փիլիսոփայական վեճերի և տարբեր աշխարհայացքային դիրքորոշումների համադրման տեսանկյունից։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու, որ հակափաստարկը կարող է ունենալ ոչ միայն ժխտողական, այլև կառուցողական գործառույթ՝ ընդլայնելով մտածողության հնարավորությունների շրջանակը և խթանելով նոր գիտելիքի որոնումը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփաներին, տրամաբաններին, մեթոդաբաններին, իմացաբանության և քննադատական մտածողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև փիլիսոփայության և հարակից գիտությունների ուսանողներին ու ասպիրանտներին։

History

Պատմագիտական, պատմագրական և միջազգային հարաբերությունների պատմության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1895–1918 թվականներին հայերի նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների և Հայոց ցեղասպանության՝ ֆրանսիական պատմագրության ու հասարակական մտքի շրջանակներում ձևավորված գնահատականների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված հալածանքների պատմական նախադրյալները, համիդյան կոտորածները, 1909 թվականի Ադանայի կոտորածները և Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Հայոց ցեղասպանության իրագործման հանգամանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆրանսիացի պատմաբանների, հրապարակախոսների, քաղաքական գործիչների և մտավորականների անդրադարձներին հայկական հարցին ու հայ բնակչության ճակատագրին։ Վերլուծվում են ֆրանսիական մամուլում, դիվանագիտական փաստաթղթերում, պատմագիտական աշխատություններում և հասարակական հրապարակումներում ներկայացված տեղեկություններն ու մեկնաբանությունները։ Քննարկվում են ֆրանսիական հասարակական կարծիքի ձևավորման առանձնահատկությունները, մարդասիրական նախաձեռնությունները և հայկական հարցի նկատմամբ քաղաքական ու մտավորական շրջանակների վերաբերմունքը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել սկզբնաղբյուրների արժանահավատության, հեղինակների դիրքորոշումների և պատմական իրադարձությունների ներկայացման եղանակների համեմատական վերլուծության հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքական շահերի, եվրոպական դիվանագիտության և միջազգային հարաբերությունների ազդեցությանը հայկական հարցի լուսաբանման վրա։ Կարևորվում է ֆրանսիական պատմագրության տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված մեկնաբանությունների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով պատմագիտական մեթոդաբանության և աղբյուրագիտական մոտեցումների փոփոխությունները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայոց ցեղասպանության միջազգային արձագանքների, ֆրանսիական պատմագրական ավանդույթի և հայ-ֆրանսիական պատմամշակութային հարաբերությունների առավել ամբողջական լուսաբանմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայոց ցեղասպանության պատմության, պատմագրության, աղբյուրագիտության, միջազգային հարաբերությունների պատմության և հայագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Macrovipera lebetina obtusa տեսակի օձի թույնի՝ մշակաբջջային պայմաններում աճեցվող սրտամկանային բջիջների վրա ունեցած հատուկ ազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել թույնի առանձին կենսաբանական ազդեցությունները սրտամկանի բջիջների կառուցվածքի և ֆունկցիոնալ վիճակի վրա՝ առանձնացնելով այն փոփոխությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել թույնի տարբեր բաղադրիչների անմիջական բջջային ազդեցությամբ։ Ուսումնասիրության համար մշակված սրտամկանային բջիջների կիրառումը հնարավորություն է տալիս վերահսկվող լաբորատոր պայմաններում գնահատել թունավոր նյութի ազդեցությունը՝ նվազեցնելով ամբողջական օրգանիզմի բազմաթիվ փոխկապակցված գործոնների ազդեցությունը և ավելի հստակ ուսումնասիրելով բջջային մակարդակում տեղի ունեցող գործընթացները։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել թույնի ազդեցությամբ առաջացող բջջային վնասման, կենսունակության նվազման, թաղանթների կառուցվածքային փոփոխությունների, նյութափոխանակության խանգարումների և բջիջների ֆունկցիոնալ ակտիվության փոփոխության դրսևորումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սրտամկանային բջիջների նկատմամբ թույնի ընտրողական կամ հատուկ ազդեցությունների բացահայտումը, քանի որ օձերի թույնը պարունակում է կենսաբանորեն ակտիվ սպիտակուցների և պեպտիդների բարդ համալիր, որոնցից տարբեր բաղադրիչներ կարող են ազդել բջջային թաղանթների, իոնային փոխանակության, ֆերմենտային համակարգերի և այլ կենսաքիմիական գործընթացների վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր կոնցենտրացիաների թույնի ազդեցության համեմատական գնահատում և պարզել դոզայից կախված բջջային արձագանքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է նաև ժամանակային գործոնի ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե թունավոր ազդեցությունը որքան արագ է դրսևորվում և արդյոք բջիջների վիճակի փոփոխությունները խորանում են ազդեցության տևողության ավելացման հետ։ Սրտամկանային բջիջների ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր տեղեկություններ տալ թույնի կարդիոտոքսիկ ազդեցության հնարավոր մեխանիզմների մասին։ Այդ մեխանիզմների շարքում կարող են դիտարկվել բջջաթաղանթի թափանցելիության փոփոխությունները, իոնային հավասարակշռության խանգարումները, էներգետիկ նյութափոխանակության փոփոխությունները և օքսիդատիվ գործընթացների ակտիվացումը։ Աշխատության փորձարարական արդյունքները կարող են հնարավորություն տալ տարբերակելու ընդհանուր ցիտոտոքսիկ ազդեցությունը և հենց սրտամկանային բջիջներին բնորոշ առանձնահատուկ արձագանքները։ Ուսումնասիրության նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ օձի թույնի ազդեցության բջջային մեխանիզմների բացահայտումը կարող է ընդլայնել պատկերացումները օձերի թունավորման ժամանակ սրտանոթային համակարգի հնարավոր ախտահարման վերաբերյալ։ Միաժամանակ թույնի առանձին բաղադրիչների ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ ոչ միայն թունաբանական, այլև կենսաբժշկական նշանակություն, քանի որ որոշ թունային մոլեկուլներ կարող են օժտված լինել բարձր կենսաբանական ակտիվությամբ և հետագայում ուսումնասիրվել որպես կենսաքիմիական գործիքներ կամ դեղաբանական հետազոտությունների հնարավոր հիմքեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բջջաբաններին, կենսաքիմիկոսներին, թունաբաններին, ֆիզիոլոգներին, դեղագետներին և օձերի թույների կենսաբանական ազդեցություններն ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս սրտամկանային բջիջների մակարդակում ուսումնասիրել տվյալ օձի թույնի անմիջական ազդեցությունները և բացահայտել այն բջջային ու կենսաքիմիական գործընթացները, որոնք կարող են ընկած լինել դրա կարդիոտոքսիկ ազդեցության հիմքում։

Finance

Սա տնտեսագիտական և կառավարչական հետազոտություն է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում նորամուծական գործունեության ֆինանսավորման հիմնախնդիրներին՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի օրինակով, որտեղ վերլուծվում են նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման աղբյուրները, ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունները և պետական ու մասնավոր հատվածների դերակատարությունը տեխնոլոգիական ստարտափների զարգացման գործընթացում, աշխատանքը ընդգրկում է նաև վենչուրային կապիտալի, բիզնես-անգել ներդրումների և դրամաշնորհային ծրագրերի արդյունավետության գնահատումը, ինչպես նաև ֆինանսական ռիսկերի և վերադարձելիության խնդիրները նորարարական նախագծերում, միաժամանակ դիտարկվում են ինստիտուցիոնալ և իրավական միջավայրի ազդեցությունը նորամուծությունների խթանման վրա, նպատակ ունենալով բացահայտել ֆինանսավորման խոչընդոտները և առաջարկել մեխանիզմներ՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում նորարարական գործունեության կայուն զարգացման համար։