Ազգային-ազատագրական պայքարի արտացոլումն արցախյան պոեզիայում

Կրոն

Քվաքերները (անգլ.՝ Quakers) բողոքականության (Բողոքականություն) շրջանակում ձևավորված քրիստոնեական շարժում են, որը ծագել է 17-րդ դարում Անգլիայում՝ Ռեֆորմացիայի հետագա զարգացման փուլում։ Քվաքերական շարժման հիմնադիր համարվում է Ջորջ Ֆոքսը, ով ընդգծում էր անհատի անմիջական հոգևոր կապը Աստծո հետ՝ առանց եկեղեցական միջնորդության, ծիսական բարդ կառուցվածքի կամ հիերարխիկ իշխանության անհրաժեշտության։ Քվաքերների հիմնական գաղափարախոսությունը հիմնված է «ներքին լույսի» (Inner Light) ուսմունքի վրա, ըստ որի յուրաքանչյուր մարդ իր ներսում կրում է աստվածային ճշմարտության անմիջական ընկալման կարողություն։ Այդ պատճառով նրանք հրաժարվում են հոգևոր իշխանության կենտրոնացված ձևերից, բարդ ծեսերից և արտաքին արարողակարգերից՝ կարևորելով անձնական հավատքը, լռությունը և ներքին խորհրդածությունը որպես պաշտամունքի հիմնական ձևեր։ Քվաքերական համայնքները պատմականորեն առանձնացել են նաև իրենց խաղաղասիրական դիրքորոշմամբ՝ մերժելով բռնությունը և պատերազմը, ինչպես նաև ակտիվորեն մասնակցելով սոցիալական արդարության շարժումներին՝ ներառյալ ստրկության վերացման պայքարը, կրթության զարգացումը և մարդու իրավունքների պաշտպանությունը։ Նրանց հասարակական գործունեությունը հաճախ ուղեկցվել է բարեգործական նախաձեռնություններով և կրթական հաստատությունների ստեղծմամբ։ Քվաքերները չունեն ավանդական հոգևորականություն կամ պաշտոնական եկեղեցական կառուցվածք․ նրանց համայնքային կյանքը կազմակերպվում է հավասարության սկզբունքով, որտեղ յուրաքանչյուր անդամ կարող է մասնակցել քննարկումներին և հոգևոր հավաքներին։

Գեղարվեստական հայ․

«Թիթեղյա թմբուկը»՝ Գյունթեր Գրասի այս ստեղծագործությունը համարվում է 20-րդ դարի ամենահեղինակավոր և հզոր գրական գործերից մեկը։ Վեպը առաջին անգամ հրատարակվել է 1959 թվականին և շատ արագ ձեռք բերեց համաշխարհային ճանաչում՝ արժանանալով գրականության լավագույն ավանդույթներին համապատասխանող հեղինակային ոճի և խորագրային թեմաների համար։ Գրասը, որպես գերմանական գրականության մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկը, այս ստեղծագործության մեջ խաչում է պատմական իրականությունը, ծիծաղն ու ողբերգությունը, ինչպես նաև մարդկային հոգեբանության խորությունները։ Վեպի գլխավոր հերոսը՝ **Օսկար Մատչարց**ը, նարատիվում հանդես է գալիս որպես երեքուկես տարեկան երեխա, որը կամավոր ընտրում է չհասունանալ՝ մնալով «թիթեղյա թմբուկ»՝ իր ձեռքում պահելով փոքրիկ թմբուկը, որպեսզի ազդի շրջապատող աշխարհին։ Վեպը ձևավորվում է որպես հրաշալի սիմվոլիկ ու մոգական ռեալիզմի խառնուրդ, որտեղ մանկությունը, պատերազմը, հասարակական գործընթացներն ու մարդկային ճակատագրերը կոշտ կերպով առնչվում են միմյանց։ Օսկարի կերպարը, որը չէր ուզում կատարել չափահաս լինելու դերը՝ ընտրելով կարճ հասակի ու մանկական տեսքը, ծառայում է որպես ամենամեծ խորհրդանիշ՝ մարդուն տրված անձնական ազատության և ճակատագրի միջև գտնված հակասությունները։ Նա մնացած աշխարհից տարբերվում է ոչ միայն իր չապահովված զարգացմանը, այլ նաև վառ կերպով ներկայացնում է այն իրականությունը, որտեղ անհատը պայքարում է այլ՝ շատ լուրջ ու բարդ ճակատագրերի դեմ։ «Թիթեղյա թմբուկը» նույնպես վերևում բարձրացնում է Գերմանիայի պատմությունը՝ Նացիզմը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, սոցիալական անարդարությունները և մարդկային բարոյական կործանումը։ Գրասը համաշխարհային գրականության մեջ յուրահատուկ տեղ է գրավում իր պոեզիայի և բարդ ենթատեքստերի շնորհիվ՝ միաժամանակ պատկերելով ինչպես պատերազմների խառնաշփոթը, այնպես էլ հասարակության ու մարդկանց հոգեկան բարդությունները։ Պատմությունը լի է սարսափով, զվարճանքով, կատակներով ու ողբերգություններով, որոնք բոլորն էլ միմյանց հետ են կապված՝ ստեղծելով խառնաշփոթ մի վերածնունդ, որտեղ մարդկային ճակատագրերը միշտ խաչվում են։ Գրասը վեպում քննադատում է մարդկանց բարոյականությունը և սոցիալական համակարգը, ինչը առաջացնում է նրա գրվածքների մեջ ռացիոնալ ու հակահասարակական գործոնը։ Օսկար Մատչարցը՝ որպես «թիթեղյա թմբուկ», ամենայն դեպքում չի կարողանում խուսափել իր իսկ ստեղծած աշխարհից, քանի որ ամեն ինչ նա տեսնում է, լսում է և զգում, չափազանց մեծ ազդեցություն ունեն մարդկության և պատմության վրա։ **«Թիթեղյա թմբուկը»** ոչ միայն գերմանական, այլ նաև համաշխարհային գրականությունի յուրահատուկ ձեռքբերում է։ Այն շոշափում է սոցիալական ու պատմական խնդիրներ, մարդկային հուզմունքների բարդություն, բարոյական հարցեր և արվեստի դեր հասարակությունում։ Գրասը ստեղծում է պատմություն, որը հավերժ կմնա գրականության պատմության մեջ՝ որպես վառ օրինակ՝ մարդկային կյանքը փոխող գրական հուզումների մասին։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2014 ISBN - 978-9939-51-684-4

Մաթեմատիկա

Что такое математика? աշխատությունը մաթեմատիկայի հիմունքներին նվիրված հանրամատչելի և ուսումնական բնույթի ձեռնարկ է, որը փորձում է բացատրել մաթեմատիկայի էությունը՝ որպես գիտական մտածողության համակարգ, այն ներկայացնում է հիմնական գաղափարները՝ թվեր, կառուցվածքներ, ֆունկցիաներ, ապացույց և աբստրակցիա, ինչպես նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես է մաթեմատիկան ձևավորում տրամաբանական մտածողությունը և կիրառվում տարբեր գիտություններում, գիրքը անդրադառնում է մաթեմատիկական խնդիրների լուծման մեթոդներին, տեսական հասկացությունների ձևավորմանը և դրանց պատմական զարգացմանը, միաժամանակ ընդգծելով մաթեմատիկայի դերը բնագիտության, տեխնոլոգիաների և առօրյա կյանքի մոդելավորման մեջ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մաթեմատիկայի նկատմամբ ընդհանուր պատկերացում կազմելու համար։

Պատմություն

Նյութը լուսաբանում է 1917–1918 թվականների ժամանակահատվածը, երբ Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո Անդրկովկասը հայտնվեց քաղաքական վակուումի և ուժերի բախման կենտրոնում։ Այդ պայմաններում սկսվեց հայ ժողովրդի պետականության վերականգնման գործընթացը։ Հիմնական բովանդակություն Ռուսական կայսրության անկում և տարածաշրջանային ճգնաժամ Նյութը ցույց է տալիս, թե ինչպես 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Անդրկովկասում առաջացավ իշխանական անկայունություն և նոր քաղաքական կենտրոնների ձևավորման անհրաժեշտություն։ Անդրկովկասյան դաշնակցություն և նրա փլուզումը Ներկայացվում է Անդրկովկասյան Սեյմի և ժամանակավոր կառավարման մարմինների գործունեությունը, ինչպես նաև հայ, վրացի և ադրբեջանական քաղաքական ուժերի միջև հակասությունները։ Դիվանագիտական պայքար և անկախության ուղի Նյութը ընդգծում է արտաքին ուժերի ազդեցությունը (Օսմանյան կայսրություն, Գերմանիա և այլն) և հայ քաղաքական ուժերի պայքարը՝ պետականության պահպանման ու անկախության հասնելու համար։ 1918 թ. մայիս՝ անկախության հռչակում Վերլուծվում է Հայաստանի Հանրապետության ստեղծման գործընթացը և դրա դիվանագիտական նախադրյալները։ Նյութի հիմնական գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի անկախ պետականության կերտումը արդյունք էր ոչ միայն ներքին քաղաքական պայքարի, այլև բարդ միջազգային և տարածաշրջանային դիվանագիտական գործընթացների։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը նվիրված է ֆրանչայզինգի տեսության հիմքերին, զարգացման տրամաբանությանը և տնտեսական համակարգում նրա դերին։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է ֆրանչայզինգը որպես բիզնես մոդել, որի դեպքում մեկ կազմակերպություն (ֆրանչայզատեր) տրամադրում է իր բրենդը, բիզնես գաղափարը և գործառնական ստանդարտները մեկ այլ անկախ ձեռնարկությանը (ֆրանչայզառու)՝ պայմանագրային հիմունքներով։ Հեղինակը անդրադառնում է ֆրանչայզինգի տեսական հիմքերին՝ գործարքային ծախսերի տեսություն, բրենդի արժեքի տեսություն և ցանցային տնտեսության մոտեցումներ, որոնք բացատրում են այս մոդելի արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆրանչայզային հարաբերությունների կառուցվածքին, կողմերի միջև ռիսկերի և շահույթի բաշխմանը, ինչպես նաև վերահսկման և մոտիվացիայի մեխանիզմներին։ Գրքում քննարկվում են ֆրանչայզինգի հիմնական ձևերը՝ արտադրական, առևտրային և ծառայությունների ֆրանչայզինգ, ինչպես նաև դրանց կիրառման ոլորտները համաշխարհային տնտեսությունում։ Վերլուծվում է ֆրանչայզինգի դերը բիզնեսի ընդլայնման, շուկաների արագ մուտք գործելու և ձեռնարկատիրական ռիսկերի նվազեցման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և տնտեսական վերլուծությունը՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, մարքեթինգի մասնագետների և կառավարման ոլորտի ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս գիրքը ներկայացնում է տնտեսական իրավիճակների մոդելավորման հիմնական մոտեցումները՝ բացատրելով, թե ինչպես են կառուցվում և կիրառվում մաթեմատիկական և հաշվարկային մոդելները տնտեսագիտական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Գրքում քննարկվում են միկրո և մակրոտնտեսական համակարգերի մոդելավորման սկզբունքները, պահանջարկի և առաջարկի մոդելները, հավասարակշռության պայմանները և դինամիկ համակարգերի վարքագիծը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև օպտիմալացման խնդիրներին, խաղերի տեսությանը, ստոխաստիկ մոդելներին և սիմուլյացիոն մեթոդներին, որոնք լայն կիրառություն ունեն ժամանակակից տնտեսագիտական վերլուծություններում։ Նյութը ներկայացնում է, թե ինչպես կարելի է իրական տնտեսական տվյալների հիման վրա կառուցել կանխատեսող մոդելներ և գնահատել տարբեր քաղաքական կամ շուկայական սցենարների հնարավոր արդյունքները։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմքերը և կիրառական օրինակները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով զարգացնել համակարգային մտածողություն և տնտեսական գործընթացների մոդելավորման հմտություններ։