Ավետիք Իսահակյանի ծննդյան 100 ամյակը և գրադարանների խնդիրները: (Մեթոդական ուղեցույց)

История

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է XX դարի սկզբի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վերլուծությանը Կովկասի մի տարածաշրջանում, մասնավորապես ուշադրություն դարձնելով բնակչության կենսապայմաններին, գյուղատնտեսական արտադրության վիճակին և պարենային անվտանգության խաթարմանը 1906–1907 թվականների սովի ժամանակաշրջանում։ Աշխատությունում դիտարկվում են տնտեսական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, հողօգտագործման ձևերը, հարկային և վարչական բեռը, ինչպես նաև բնական և սոցիալական գործոնների համակցված ազդեցությունը սննդամթերքի պակասի առաջացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղական տնտեսությունների խոցելիությանը, շուկաների խափանումներին և մատակարարման շղթաների անկայունությանը, որոնք խորացրել են ճգնաժամի սոցիալական հետևանքները։ Քննարկվում են նաև օգնության կազմակերպման փորձերը, տեղական և արտաքին կառույցների արձագանքը, ինչպես նաև ճգնաժամի ազդեցությունը բնակչության ժողովրդագրական և սոցիալական կառուցվածքի վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է քննադատական պատմա-տնտեսագիտական վերլուծություն՝ հիմնված աղբյուրների և վիճակագրական տվյալների համադրության վրա։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է ուղղափառ քրիստոնեական հավատի պաշտպանությանը և տարբեր նորաղանդավորական ուսմունքների քննադատությանը՝ ներկայացնելով դավանաբանական փաստարկներ, որոնց նպատակն է հիմնավորել ավանդական եկեղեցական ուսմունքի ճշմարտացիությունն ու ամբողջականությունը։ Հեղինակը, ըստ վերնագրում նշված տեղեկության, անգլիացի ասպետ է, որը նախկինում հարել է նորաղանդավորական շարժման, ապա վերադարձել ուղղափառ հավատքին։ Այս կենսագրական հանգամանքը կարևոր նշանակություն ունի երկի կառուցվածքի և համոզչական ուղղվածության համար, քանի որ հեղինակը կարող է իր անձնական փորձի և նախկին համոզմունքների վերանայման միջոցով ներկայացնել տարբեր դավանանքների միջև առկա հակասությունները։ Քննարկման առանցքում կարող են լինել եկեղեցու ավանդության և հեղինակության, Սուրբ Գրքի մեկնաբանության, հավատքի հիմնադրույթների, ծիսական կյանքի և քրիստոնեական վարդապետության պահպանման հարցերը։ Երկի ջատագովական բնույթը ենթադրում է ոչ միայն ուղղափառ դավանանքի դրույթների ներկայացում, այլև հակադիր տեսակետների վերլուծություն ու դրանց դեմ փաստարկների առաջադրում։ Այն արտացոլում է նորաղանդավորական շարժումների տարածման պայմաններում ավանդական եկեղեցու ինքնության պահպանման և դավանաբանական սահմանների հստակեցման ձգտումը։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է 19-րդ դարի հայ կրոնական մտքի, միջդավանական հարաբերությունների, կաթոլիկ և բողոքական ուղղությունների հետ կապված բանավեճերի ու հայերեն աստվածաբանական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։

Медицина

Դեղագործական և կենսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ծիրանենու տերևներից ստացված դեղաձևերի հակաօքսիդանտային և հակամանրէային ակտիվության ուսումնասիրությանը, դրանց կենսաբանական հատկությունների գնահատմանը և դեղագործական կիրառության հնարավորությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում ծիրանենու տերևների քիմիական բաղադրության առանձնահատկությունները, կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի հիմնական խմբերը և բուսական հումքի օգտագործման գիտական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆենոլային միացությունների, ֆլավոնոիդների և այլ բնական բաղադրիչների հնարավոր դերին ազատ ռադիկալների չեզոքացման և օքսիդացման գործընթացների կարգավորման տեսանկյունից։ Վերլուծվում են բուսական հումքից կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի անջատման, լուծամզվածքների պատրաստման, դեղաձևերի մշակման և դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատման մեթոդները։ Քննարկվում են ստացված պատրաստուկների հակաօքսիդանտային ակտիվության որոշման լաբորատոր մոտեցումները, ինչպես նաև տարբեր մանրէային շտամների նկատմամբ հակամանրէային ազդեցության ուսումնասիրման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են դեղաձևերի բաղադրության, ակտիվ նյութերի պարունակության, պատրաստման տեխնոլոգիական պայմանների և կենսաբանական ակտիվության միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բուսական ծագման դեղագործական միջոցների որակի, կայունության, անվտանգության և հետագա փորձարարական գնահատման անհրաժեշտությանը՝ հաշվի առնելով, որ լաբորատոր ակտիվությունը ինքնին չի հաստատում կլինիկական արդյունավետությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դեղագիտության, ֆարմակոգնոզիայի, դեղագործական տեխնոլոգիայի, կենսաքիմիայի, մանրէաբանության և բուսական ծագման կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Սամցխե-Ջավախք-Թռեղք տարածաշրջանի պատմաքաղաքական և հասարակական զարգացումների ուսումնասիրությանը Հայաստանի և Վրաստանի հարաբերությունների համատեքստում՝ 1980-ական թվականների վերջից մինչև 2003 թվականը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարածաշրջանի քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և ազգային-մշակութային առանձնահատկությունները, Խորհրդային Միության փլուզման հետևանքով առաջացած փոփոխությունները և անկախ Հայաստանի ու Վրաստանի միջև հարաբերությունների ձևավորման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանում բնակվող հայության սոցիալական և մշակութային խնդիրներին, ազգային ինքնության պահպանմանը, կրթական ու լեզվական հարցերին, տեղական ինքնակառավարման առանձնահատկություններին և այդ խնդիրների ազդեցությանը միջպետական հարաբերությունների վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև Հայաստանի և Վրաստանի արտաքին ու ներքին քաղաքականության փոխազդեցությունները, սահմանային և տնտեսական համագործակցության հարցերը, տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրները և երկու երկրների միջև հարաբերությունների զարգացման հիմնական փուլերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու տարածաշրջանի դերը հայ-վրացական հարաբերությունների ձևավորման և զարգացման գործընթացում, ինչպես նաև բացահայտելու այն գործոնները, որոնք ազդել են երկու պետությունների քաղաքական ու հասարակական կապերի վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, տարածաշրջանագետների, դիվանագիտության և միջազգային հարաբերությունների ոլորտի մասնագետների, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Лингвистика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է քաղաքական խոսույթում ներակա իմաստի դրսևորման լեզվական և հաղորդակցական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հիմնված ժամանակակից ֆրանսիացի քաղաքական գործիչների ելույթների վերլուծության վրա։ Գրքում ներկայացվում են քաղաքական հաղորդակցության տեսական հիմքերը, խոսույթի վերլուծության մեթոդները և այն լեզվական միջոցները, որոնց օգնությամբ խոսողը փոխանցում է ոչ միայն բացահայտ, այլև ենթադրվող կամ անուղղակի իմաստներ։ Հեղինակը վերլուծում է ենթատեքստի, ակնարկների, նախադրյալների, իմաստային շեշտադրումների և հռետորական ռազմավարությունների կիրառումը քաղաքական ելույթներում՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը լսարանի ընկալումների և քաղաքական ուղերձների ձևավորման վրա։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համոզման, ազդեցության և հանրային կարծիքի ձևավորման մեխանիզմներին, ինչպես նաև լեզվի դերին քաղաքական նպատակների իրականացման գործընթացում։ Քննարկվում են ժամանակակից ֆրանսիական քաղաքական խոսույթի առանձնահատկությունները, գաղափարական դիրքորոշումների լեզվական արտահայտությունները և քաղաքական հռետորաբանության զարգացման միտումները։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, խոսույթաբանների, քաղաքական հաղորդակցության մասնագետների, թարգմանաբանների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով խորքային պատկերացում քաղաքական լեզվի թաքնված իմաստային շերտերի վերաբերյալ։

Культура

Հրատարակությունը հոդվածների ժողովածու է, որը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՌ գրադարանների գործունեության գործնական փորձը և գրադարանային աշխատանքի տարբեր ուղղությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Այն լույս է տեսել 1958 թվականին Երևանում՝ Հայկական ՍՍՌ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական ռեսպուբլիկական գրադարանի գրադարանագիտական-մեթոդական բաժնի կողմից և ունի 36 էջ ծավալ։ Ժողովածուի հիմնական արժեքը գործնական փորձի ընդհանրացումն է․ նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանում գրադարանների աշխատանքի կազմակերպման, ընթերցողների սպասարկման, գրքային ֆոնդերի օգտագործման, գրականության տարածման և մշակութային-կրթական գործունեության մասին։ Հոդվածներում ներկայացվող փորձը կարող է անդրադառնալ տարբեր տիպի գրադարանների աշխատանքին, դրանց առջև դրված խնդիրներին, ընթերցողների հետ աշխատանքի ձևերին, գրքի նկատմամբ հետաքրքրության խթանմանը և բնակչության շրջանում գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի մեթոդական փորձի փոխանցումը, քանի որ նման ժողովածուները նախատեսված էին գրադարանների աշխատակիցներին գործնական աշխատանքում ուղղորդելու և տարբեր գրադարաններում կիրառվող արդյունավետ եղանակները տարածելու համար։ Ժողովածուն արժեքավոր է նաև պատմամշակութային տեսանկյունից․ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային համակարգի կառուցվածքը, մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպումը և գրադարանների՝ որպես կրթական ու մշակութային հաստատությունների դերը։ Հետագա մատենագիտական ցանկերում հրատարակությունը նույնպես դասակարգվել է որպես գրադարանների աշխատանքի փորձը լուսաբանող գրականություն, ինչը լրացուցիչ ընդգծում է դրա մասնագիտական և մեթոդական նշանակությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, գրադարանային գործի պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին, մշակույթի պատմաբաններին, ինչպես նաև խորհրդային Հայաստանի կրթական և մշակութային հաստատությունների գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։