Անալոգային ինտեգրալ սխեմաների ավտոմատացված ֆիզիկական նախագծման միջոցների մշակումը և հետազոտումը

Մաթեմատիկա

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է J/ψ մասնիկի ֆոտոծնման գործընթացի հետազոտությանը՝ CLAS12 դետեկտորի կիրառմամբ, ընդգծելով քվանտաքրոմոդինամիկայի (QCD) ոչ պերտուրբատիվ ռեժիմներում գործող ուժեղ փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է բարձր էներգիաների ֆոտոն–նուկլոն փոխազդեցությունների մեխանիզմները, J/ψ-ի առաջացման կրճատական և դիֆրակցիոն ալիքների ներդրումը, ինչպես նաև գլյուոնային դաշտերի կառուցվածքի վերաբերյալ տեղեկատվության ստացման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձարարական տվյալների հավաքագրման և վերականգնման մեթոդներին CLAS12 սպեկտրոմետրում, մասնիկների հետագծման, նույնականացման և կինեմատիկ վերակառուցման ալգորիթմներին, ինչպես նաև ֆոնային գործընթացների ճնշման ռազմավարություններին։ Ուսումնասիրությունը ներառում է տեսական մոդելների և փորձարարական արդյունքների համեմատական վերլուծություն, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի խորքային պատկերացում կազմել նուկլոնի կառուցվածքի և ուժեղ փոխազդեցության դինամիկայի մասին բարձր էներգիաների տիրույթում։ Աշխատությունը կարևոր է մասնիկների ֆիզիկայի, միջուկային ֆիզիկայի և փորձարարական բարձր էներգիայի ֆիզիկայի հետազոտողների համար՝ նպաստելով QCD-ի կառուցվածքային ասպեկտների ուսումնասիրությանը և ժամանակակից դետեկտորային տեխնոլոգիաների զարգացմանը։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է էքսիտոնների Բոզե–Էյնշտեյն կոնդենսացիայի երևույթի և էլեկտրակլանման (էլեկտրոպոգլոշչենիա) գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ կրճատ չափայնությամբ կիսահաղորդչային կառուցվածքներում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են քվազիմասնիկային համակարգերի քվանտային հատկությունները, մասնավորապես էքսիտոնների՝ էլեկտրոն-խոռոչ զույգերի վարքագիծը նանոկառուցվածքներում, քվանտային հորերում, քվանտային թելերում և կետերում։ Աշխատությունում ներկայացվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է էքսիտոնային կոնդենսատի ձևավորում՝ ցածր ջերմաստիճանների և բարձր խտությունների պայմաններում, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը օպտիկական և էլեկտրական հատկությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրակլանման երևույթին՝ որպես կիսահաղորդչային կառուցվածքների օպտիկական պատասխանների կառավարման մեխանիզմ, որտեղ արտաքին էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ փոխվում են լույսի կլանման սպեկտրալ բնութագրերը։ Վերլուծվում է չափայնության նվազեցման ազդեցությունը քվանտային սահմանափակման երևույթների վրա, ինչը հանգեցնում է էներգետիկ մակարդակների դիսկրետացման և էքսիտոնային փոխազդեցությունների ուժեղացման։ Աշխատությունում կիրառվում են նաև քվանտային մեխանիկայի և վիճակագրական ֆիզիկայի մոդելներ՝ համակարգի կոլեկտիվ վարքագծի նկարագրության համար։

Մանկական

«Հեքիաթն է կանչում. Չարի վերջը» (Հովհաննես Թումանյան) համարվում է Թումանյանի հայտնի ու սիրելի հեքիաթ-երգերից մեկը, որը երեխաների համար է նաև պարզ, և մեծերի համար՝ խորիմաստ։ Գիրքը/հեքիաթը պատմում է այն մասին, որ չարը, որքան էլ որ փորձի, միևնույն է՝ իր վերջը կունենա։ Թումանյանը ներկայացնում է հումորով, բայց միաժամանակ ուսուցողական կերպով, թե ինչպես են լավը և բարին հաղթում չարին ու նենգությանը։ Հեքիաթը օգտագործում է պարզ, երաժշտական լեզու՝ մոտիվներով և կրկնություններով, ինչը հեշտ է հիշվում ու սիրում են երեխաները։ «Չարի վերջը» թեմատիկորեն հիշեցնում է այն հին ժողովրդական ուսուցիչական հեքիաթները, որտեղ վերջում միշտ հաղթում է արդարությունը։ Թումանյանի կերպարները հաճախ իրական մարդկանց տիպաժներ են՝ փոքրիկ բնավորություններով, բայց մեծ իմաստով։ Հեքիաթում առկա է նաև կենսական քննադատություն՝ հասարակության թերությունների նկատմամբ, բայց առանց վիրավորելու։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ պետք է լինել խելացի, հումորով և համբերությամբ՝ որովհետև չարը միշտ է բացահայտվում։ «Հեքիաթն է կանչում» շարքը սովորեցնում է երեխաներին ճիշտ տարբերակել բարին և չարը։ Այս հեքիաթը լավ է որպես ընտանեկան ընթերցում, քանի որ այն միավորում է զվարճանքը և դաստիարակությունը։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2016

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի խորհրդային և եվրոպական կրթական համակարգերում սովորող կրտսեր դպրոցականների կարդիոհեմոդինամիկ և սոմատոմետրիկ ցուցանիշների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են երեխաների սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի, ֆիզիկական զարգացման և մարմնի չափաբանական ցուցանիշների գնահատման արդյունքները՝ հաշվի առնելով կրթական միջավայրի, ուսումնական ծանրաբեռնվածության և կենսակերպի առանձնահատկությունների հնարավոր ազդեցությունը։ Հեղինակը վերլուծում է սրտի աշխատանքի, արյան շրջանառության, հասակի, քաշի և այլ սոմատոմետրիկ ցուցանիշների միջև առկա փոխկապակցվածությունները՝ համեմատելով տարբեր կրթական համակարգերում սովորող երեխաների առողջական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունն ընդգրկում է կլինիկական և վիճակագրական հետազոտությունների արդյունքներ, գիտական վերլուծություններ և եզրահանգումներ, որոնք կարող են կիրառվել երեխաների առողջության մշտադիտարկման, կրթական միջավայրի գնահատման և կանխարգելիչ առողջապահական ծրագրերի մշակման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է մանկաբույժների, ֆիզիոլոգների, հանրային առողջապահության մասնագետների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, գիտաշխատողների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և երեխաների առողջության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսությունում արտադրության ապրանքայնության մակարդակի բարձրացման և տնտեսական արդյունավետության ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում վերլուծվում են գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման առանձնահատկությունները, շուկայական հարաբերությունների զարգացման պայմանները և այն գործոնները, որոնք ազդում են գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալների, որակի և մրցունակության վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է գյուղատնտեսական տնտեսությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման ուղիները, արտադրության մասնագիտացման և ինտենսիվացման հնարավորությունները, տեխնիկական վերազինման անհրաժեշտությունը, նորարարական մեթոդների կիրառումը և շուկայավարման համակարգերի կատարելագործումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապրանքայնության ցուցանիշների գնահատմանը, գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման խնդիրներին, արտադրողների և շուկայի կապերի ամրապնդմանը, ինչպես նաև ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման մեխանիզմներին։ Աշխատությունում ներկայացվում են տեսական մոտեցումներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք ուղղված են գյուղատնտեսական ոլորտի կայուն զարգացմանը, արտադրության շահութաբերության բարձրացմանը և գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների մրցունակության ամրապնդմանը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի ագրարային ոլորտի տնտեսական խնդիրների ուսումնասիրման համար և կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, գյուղատնտեսության մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Պատմություն

Այս պատմագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ցարական Ռուսաստանի ագրարային քաղաքականության ազդեցությանը Հայաստանի գյուղական բնակչության վրա և XX դարի սկզբի գյուղացիական շարժումների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ցարական վարչակարգի հողային հարաբերությունների կարգավորման քաղաքականությունը, հարկային համակարգը, գյուղացիության սոցիալ-տնտեսական վիճակը և այդ գործոնների ազդեցությունը գյուղական հասարակության դժգոհությունների աճի վրա։ Հեղինակը մանրամասն քննարկում է գյուղացիական բողոքի դրսևորումները՝ ներառյալ ինքնաբուխ ընդվզումները, կազմակերպված շարժումները և սոցիալական պահանջների ձևավորումը՝ դրանք կապելով ինչպես տեղական առանձնահատկությունների, այնպես էլ ընդհանուր կայսրության ներսում ընթացող գործընթացների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային և սոցիալական գործոնների փոխազդեցությանը, գյուղացիության քաղաքական գիտակցության ձևավորմանը և հեղափոխական շարժումների նախադրյալներին։ Աշխատությունը հիմնված է պատմական աղբյուրների, արխիվային նյութերի և ժամանակակից հետազոտությունների վրա՝ առաջարկելով ամբողջական պատկերացում Հայաստանի գյուղական հասարակության սոցիալ-քաղաքական զարգացման մասին տվյալ ժամանակաշրջանում։