Վահան Տերյանը և «Տերյանական դպրոցը»

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Թեոդիկի տարեգրական-գրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես նամակագրական նյութերի և պատմամշակութային տեղեկությունների կարևոր սկզբնաղբյուր։ Վերլուծվում է հրատարակության բովանդակությունը, կառուցվածքը և նշանակությունը հայ մտավոր, գրական ու հասարակական կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նամակները՝ որպես անձնական և հասարակական պատմության վկայություններ, բացահայտվում են դրանցում արտացոլված ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրը, մտավորական կապերը, գրական հարաբերությունները և ազգային կյանքի տարբեր դրսևորումները։ Քննարկվում է աղբյուրագիտական մոտեցումների կիրառությունը, նամակագրական նյութերի արժեքը պատմական իրադարձությունների, անհատների կենսագրությունների և մշակութային գործընթացների վերականգնման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականության, սփյուռքահայ մշակույթի, աղբյուրագիտության և նոր շրջանի հայ մտավոր պատմության ուսումնասիրության համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով գրականագետների, պատմաբանների, հայագետների և մշակութաբանների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության նորարարական զարգացման ֆինանսական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանք որպես տնտեսական աճի, տեխնոլոգիական արդիականացման և մրցունակության բարձրացման հիմնական գործիքներ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ինովացիոն զարգացման ֆինանսավորման աղբյուրները՝ պետական բյուջետային միջոցներ, մասնավոր ներդրումներ, վենչուրային կապիտալ, միջազգային դրամաշնորհներ և զարգացման ծրագրեր, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցված ազդեցությունը նորարարական միջավայրի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ինովացիոն քաղաքականության գործիքներին՝ հարկային արտոնություններին, սուբսիդիաներին, գիտահետազոտական և փորձարարական-կոնստրուկտորական աշխատանքների (ԳՀՓԿԱ / R&D) ֆինանսավորմանը, տեխնոպարկերի և ստարտափ էկոհամակարգերի զարգացման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում է նաև ֆինանսական շուկաների դերը նորարարական նախագծերի աջակցման գործընթացում, մասնավորապես՝ բանկային վարկավորման սահմանափակումները և վենչուրային ֆինանսավորման համեմատաբար թույլ զարգացվածությունը Հայաստանի պայմաններում։

Պատմություն

«Հայոց պատմության աշխարհակալությունները» (Արտակ Մովսիսյան) պատմագիտական աշխատություն է, որը անդրադառնում է հայ ժողովրդի պատմության ընթացքում ստեղծված պետական կառույցներին և նրանց տիրապետող իշխանություններին։ Գիրքը ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցած ճանապարհը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև տարբեր ժամանակաշրջաններ, երբ հայոց պետությունը ունեցել է մեծ ազդեցություն և աշխարհակալության դեր։ Մովսիսյանը վերլուծում է հայկական թագավորությունների և իշխանությունների դերը՝ տարածաշրջանային քաղաքականության, մշակույթի և տնտեսության մեջ։ Գիրքը ընդգրկում է նաև տարբեր դինաստիաների, ռազմավարական դաշինքների և մարտական հաջողությունների պատմությունը։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում հայոց պատմության կարևոր դեմքերին՝ նրանց առաքելություններին, նվաճումներին և պատմական նշանակությանը։ Գիրքը ներկայացնում է հայոց պետականության վերելքի և անկման պատճառները՝ նաև արտաքին ճնշումների և ներհակ ներքին խնդիրների համադրությամբ։ Մովսիսյանի աշխատությունը հիմնված է աղբյուրների և գիտական վերլուծության վրա՝ ընթերցողին տալիս է համակողմանի պատկեր։ Գիրքը հարմար է ուսանողների, պատմաբանների և այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել գիտելիքները հայոց պատմության մասին։ «Հայոց պատմության աշխարհակալությունները» նպաստում է ազգային ինքնագիտակցության և պատմական գիտելիքի ձևավորմանը՝ ցույց տալով հայ ժողովրդի մեծ և հարուստ անցյալը։ Այս աշխատությունը հատկապես կարևոր է՝ որպես հայ պատմության մեծ փուլերի համառոտ, բայց մանրամասն ներկայացում։ Հրատարակիչ - Երևանի համալսարանի հրատարակչություն ISBN - 978-5-8084-0928-6

Բնապահպանություն

Նվիրված է լեռնային էկոհամակարգերի պահպանության, կայուն օգտագործման և կառավարման հիմնարար սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Գիրքը ներկայացնում է լեռնային լանդշաֆտների առանձնահատկությունները՝ ռելիեֆի բարդ կառուցվածքը, կլիմայական փոփոխականությունը, հողերի էրոզիայի բարձր ռիսկը և կենսաբազմազանության յուրահատուկ կազմը՝ ընդգծելով դրանց զգայունությունը մարդու գործունեության նկատմամբ։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է լեռնային տարածքների էկոլոգիական հավասարակշռության խախտման հիմնական պատճառները՝ անտառահատումներ, անթրոպոգեն ճնշում, անասնապահական և զբոսաշրջային ազդեցություններ, ինչպես նաև դրանց հետևանքները՝ սողանքներ, հողի քայքայում և կենսաբազմազանության կորուստ։ Աշխատությունում ներկայացվում են պահպանության և վերականգնման ժամանակակից մոտեցումները՝ ներառյալ էկոհամակարգային կառավարումը, պահպանվող տարածքների ստեղծումը, հողերի ռացիոնալ օգտագործումը և էկոլոգիական մոնիթորինգի կիրառումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն զարգացման սկզբունքների կիրառմանը լեռնային շրջաններում և տեղական համայնքների ներգրավմանը բնապահպանական գործընթացներում։ Գիրքը նախատեսված է էկոլոգիայի, աշխարհագրության, բնապահպանության և ռեսուրսների կառավարման ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես համապարփակ գիտական և գործնական ուղեցույց լեռնային լանդշաֆտների պահպանության գործում։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է արտադրության արդյունավետության բարձրացման կարևոր ուղղություններից մեկին՝ նյութական ռեսուրսների տնտեսմանը և արտադրանքի նյութատարության նվազեցման հիմնախնդիրներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նյութական ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական նշանակությունը, դրանց կառավարման սկզբունքները և արտադրական գործընթացներում արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է արտադրանքի նյութատարության էությանը, դրա հաշվարկման մեթոդներին և արտադրական ինքնարժեքի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Գրքում ներկայացվում են նյութական ծախսերի նվազեցման հիմնական աղբյուրները՝ տեխնոլոգիական կատարելագործում, արտադրական գործընթացների օպտիմալացում, թափոնների կրճատում, վերամշակում և նոր նյութերի կիրառություն։ Քննարկվում են նաև արտադրական կառավարման կազմակերպական և տնտեսական միջոցները, որոնք նպաստում են ռեսուրսների խնայող օգտագործմանը և մրցունակության բարձրացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական ձեռնարկությունների պլանավորման և հաշվառման համակարգերին, ինչպես նաև արտադրողականության և նյութատարության փոխկապակցվածությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում նյութական ռեսուրսների տնտեսման և արտադրանքի նյութատարության նվազեցման ուղիների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, ինժեներ-մասնագետների, արտադրական կառավարման ոլորտի աշխատողների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս պատմաճարտարապետական ուսումնասիրությունը նվիրված է Արաք քաղաքի պատմական հատվածի և հուշարձանների հորինվածքային առանձնահատկությունների վերլուծությանը Ղաջարական ժամանակաշրջանում (1796–1925 թթ.)։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է քաղաքի քաղաքաշինական կառուցվածքի ձևավորման պատմական ընթացքը, տարածական կազմակերպման սկզբունքները և ճարտարապետական միջավայրի էվոլյուցիան տվյալ ժամանակաշրջանի սոցիալ-քաղաքական պայմանների համատեքստում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է Ղաջարական Իրանի ճարտարապետական դպրոցի ազդեցությունը Արաք քաղաքի քաղաքային հյուսվածքի, բնակելի և հասարակական շենքերի, կրոնական կառույցների և ինժեներական ենթակառուցվածքների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հուշարձանների հորինվածքային լուծումներին՝ ծավալատարածական կազմակերպմանը, դեկորատիվ համակարգին, շինարարական տեխնիկաներին և տեղական ավանդույթների ու պարսկական ճարտարապետական տարրերի համադրմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև քաղաքային տարածքի փոխակերպումները՝ տնտեսական, վարչական և մշակութային գործոնների ազդեցությամբ, ինչպես նաև ժառանգության պահպանման խնդիրները։ Հետազոտությունը կարևոր ներդրում է ճարտարապետության պատմության, քաղաքաշինության և իրանագիտության ոլորտներում՝ նպաստելով Ղաջարական շրջանի քաղաքային մշակույթի ավելի խորքային ընկալմանը։