Разработка методов построения корневых годографов многомерных систем автоматического регулирования / Բազմաչափ ավտոմատ կառավարման համակարգերի արմատային հետագծերի կառուցման մեթոդների մշակումը

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է միջազգային մարքեթինգի նշանակության և կիրառական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը արտաքին առևտրային հարաբերությունների զարգացման գործընթացում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատությունում ներկայացվում են միջազգային շուկաներում գործունեության կազմակերպման սկզբունքները, արտահանման խթանման ուղիները, մրցունակության բարձրացման գործոնները և շուկայական ռազմավարությունների մշակման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է այն դերը, որն ունի մարքեթինգային մոտեցումների կիրառումը երկրի արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման, հայկական արտադրանքի առաջխաղացման և միջազգային շուկաներում դիրքերի ամրապնդման գործում։ Գրքում ուսումնասիրվում են արտաքին առևտրի վրա ազդող տնտեսական միջավայրը, սպառողական պահանջարկի փոփոխությունները, միջազգային շուկաների հետազոտման մեթոդները, ապրանքների դիրքավորման, գովազդի, բրենդավորման և արտահանման արդյունավետ կազմակերպման խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններին, արտահանման ներուժին, միջազգային համագործակցության հնարավորություններին և այն մարտահրավերներին, որոնց բախվում են հայրենական կազմակերպությունները համաշխարհային շուկաներում գործունեություն ծավալելիս։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեսական դրույթներ և գործնական առաջարկություններ՝ ուղղված արտաքին առևտրային գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը, միջազգային մրցակցության պայմաններում կազմակերպությունների զարգացմանը և երկրի տնտեսական ինտեգրման գործընթացների խորացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, մարքեթինգի մասնագետների, արտաքին առևտրով զբաղվող կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային շուկաների կառավարմամբ և Հայաստանի արտաքին տնտեսական զարգացման խնդիրներով։

Ինֆորմատիկա

C# Sharp-ը ծրագրավորման ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է C# լեզվի հիմունքները և կիրառական հնարավորությունները՝ նախատեսված սկսնակ և միջին մակարդակի ծրագրավորողների համար, աշխատությունում բացատրվում են լեզվի հիմնական կառուցվածքային տարրերը՝ փոփոխականներ, տվյալների տիպեր, օպերատորներ, պայմանական օպերատորներ և ցիկլեր, ինչպես նաև ֆունկցիաների և մեթոդների ստեղծման ու կիրառման սկզբունքները, միաժամանակ ընդգրկվում են օբյեկտակենտրոն ծրագրավորման հիմնական գաղափարները՝ դասեր, օբյեկտներ, ժառանգում, պոլիմորֆիզմ և ինկապսուլյացիա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում .NET միջավայրում աշխատանքի սկզբունքներին և ծրագրային տրամաբանության զարգացմանը, աշխատությունը ներառում է գործնական օրինակներ և վարժություններ, որոնք օգնում են սովորողին զարգացնել ալգորիթմական մտածողություն և ստեղծել պարզ ու միջին բարդության ծրագրեր, այն լայնորեն կիրառվում է որպես հիմքային ռեսուրս C# լեզվի ինքնուսուցման համար։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան պատմության մի բարդ և բազմաշերտ խնդրի՝ մոնղոլական աղբյուրներում հանդիպող «արկաուն» (Arkaun) անվան մեկնաբանությանը և դրա կապին քրիստոնյաների, մասնավորապես՝ հայ-խալկեդոնիտների հարցի հետ։ Հեղինակը վերլուծում է մոնղոլական, պարսկական և հայկական պատմագրական աղբյուրները՝ փորձելով պարզել, թե ինչ սոցիալական և կրոնական խմբեր էին նշվում այդ տերմինով և ինչ դեր էին նրանք խաղում Մոնղոլական կայսրության վարչական, ռազմական և առևտրային համակարգերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն վարկածին, ըստ որի «արկաուն» տերմինը հաճախ կիրառվել է ոչ միայն ընդհանուր քրիստոնյաների, այլ նաև հայ խալկեդոնիտների նկատմամբ՝ ընդգծելով նրանց առանձնահատուկ դիրքը Արևելքի և Արևմուտքի քաղաքակրթությունների միջև։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև հայերի մասնակցությունը մոնղոլական վարչական համակարգին, նրանց տնտեսական և դիվանագիտական դերակատարությունը, ինչպես նաև կրոնական ինքնության և քաղաքական հարմարվողականության հարցերը տվյալ ժամանակաշրջանում։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է աղբյուրների հակասական բնույթը և տարբեր պատմագիտական դպրոցների մոտեցումները՝ կապված հայերի և այլ քրիստոնյա խմբերի դասակարգման հետ մոնղոլական միջավայրում։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է օպտիկական սահմանափակիչների և անջատիչների թվային մոդելավորմանը՝ հիմնված ոչ գծային շերտավոր միկրոկառուցվածքների վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է լույսի տարածման ոչ գծային դինամիկան բազմաշերտ միջավայրերում՝ ընդգծելով ինտենսիվությունից կախված բեկման ցուցիչի փոփոխությունների ազդեցությունը օպտիկական ազդանշանների կառավարման վրա։ Գրքում ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել լազերային ճառագայթների փոխազդեցությունը շերտավոր միկրոկառուցվածքների հետ, ինչպես նաև գնահատել օպտիկական հոսքերի սահմանափակման և անջատման արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ գծային Շրեդինգերի հավասարման, Ֆինիտ տարբերությունների և Ֆինիտ տարրերի մեթոդների կիրառմանը թվային սիմուլյացիաների իրականացման համար։ Հեղինակը վերլուծում է նաև կառուցվածքային պարամետրերի՝ շերտերի հաստության, բեկման ինդեքսների և ոչ գծայինության գործակիցների ազդեցությունը օպտիկական սարքերի աշխատանքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից ֆոտոնիկայի և ինտեգրալ օպտիկայի զարգացման մեջ՝ նպաստելով բարձր արագության օպտիկական կոմուտատորների և սահմանափակիչների նախագծման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը։

Պատմություն

Armenia в V веке рассматривается как период глубоких политических и религиозных трансформаций, когда территория исторической Армении находилась под сильным влиянием Сасанидской Персии и одновременно сохраняла внутренние армянские феодальные структуры и традиции; ключевым событием эпохи становится восстание 451 года против попыток насильственного зороастрийского давления, связанное с именем военачальника Vardan Mamikonian и битвой при Аварайре, которая, несмотря на военное поражение армян, закрепила право на сохранение христианской веры и стала важным символом национальной идентичности; в этот период также формируется устойчивая система нахарарской знати, развивается армянская письменность и церковная организация после создания алфавита в начале V века, что способствует укреплению культурной автономии и консолидации армянского общества в условиях внешнего давления.

Քաղաքագիտություն

Այս մենագրությունը նվիրված է 1991–2001 թվականներին Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների հարաբերությունների ձևավորման ու զարգացման համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով Հարավային Կովկասում ԱՄՆ արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների, տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական վերափոխումների և հետխորհրդային միջազգային համակարգի ձևավորման համատեքստում։ Աշխատության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է այն հարցի վրա, թե ինչպիսի տեղ էր զբաղեցնում Հայաստանը ԱՄՆ տարածաշրջանային քաղաքականության մեջ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո, ինչ գործոններով էին պայմանավորված երկկողմ հարաբերությունների զարգացումները և ինչպես էին տարածաշրջանային հակամարտությունները, էներգետիկ շահերը, անվտանգության խնդիրները, Ռուսաստանի և Իրանի գործոնները, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում գործող հայկական համայնքի ու կազմակերպությունների գործունեությունը ազդում Վաշինգտոնի քաղաքական որոշումների վրա։ Հետազոտության ժամանակագրական շրջանակը սկսվում է 1991 թվականից, երբ Հայաստանը վերականգնեց իր անկախությունը և դարձավ միջազգային հարաբերությունների ինքնուրույն սուբյեկտ։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Հարավային Կովկասում ստեղծված նոր իրավիճակը հնարավորություն տվեց ԱՄՆ-ին ակտիվացնել իր ներկայությունը տարածաշրջանում։ ԱՄՆ քաղաքականության մեջ տարածաշրջանի նշանակությունը պայմանավորված էր մի քանի փոխկապակցված հանգամանքներով՝ Ռուսաստանի ազդեցության պահպանման խնդրով, Իրանի աշխարհաքաղաքական դիրքով, Թուրքիայի և Վրաստանի հետ հարաբերություններով, Կասպից ծովի էներգետիկ պաշարների նկատմամբ հետաքրքրությամբ և տարածաշրջանային անվտանգության հարցերով։ Հետազոտություններում նշվում է, որ ԱՄՆ-ի ակտիվ հետաքրքրությունը Հարավային Կովկասի նկատմամբ հատկապես նկատելի դարձավ 1990-ականների երկրորդ կեսից, երբ տարածաշրջանային էներգետիկ նախագծերն ավելի մեծ նշանակություն ստացան ամերիկյան արտաքին քաղաքականության համար։ Հայաստանի և ԱՄՆ-ի դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը դարձավ երկկողմ կապերի ինստիտուցիոնալ զարգացման հիմքը։ Հետագա տարիներին հարաբերությունները աստիճանաբար ընդլայնվեցին՝ ընդգրկելով քաղաքական, տնտեսական, մարդասիրական, ժողովրդավարական զարգացման և անվտանգության ոլորտները։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է բացահայտել այն առանձնահատկությունը, որ Հայաստանի և ԱՄՆ-ի հարաբերությունները զարգանում էին ոչ միայն երկու երկրների անմիջական շահերի հիման վրա, այլև Հարավային Կովկասում ամերիկյան ավելի լայն ռազմավարության շրջանակում։ Այդ պատճառով Հայաստանի նկատմամբ Վաշինգտոնի քաղաքականությունը անհրաժեշտ է դիտարկել տարածաշրջանի մյուս պետությունների՝ Ադրբեջանի և Վրաստանի նկատմամբ ԱՄՆ քաղաքականության հետ համեմատության մեջ։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խնդիրը։ 1990-ականների սկզբին հակամարտությունը դարձավ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության և միջազգային հարաբերությունների կարևորագույն ուղղություններից մեկը, իսկ ԱՄՆ-ը ներգրավվեց դրա կարգավորման գործընթացում՝ որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկիր։ Հակամարտության նկատմամբ ամերիկյան դիրքորոշումը միաժամանակ առնչվում էր տարածաշրջանային անվտանգության, Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերությունների, Թուրքիայի դիրքորոշման և էներգետիկ հաղորդակցության նախագծերի հարցերին։ Այդ համատեքստում աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էր հակամարտության կարգավորման խնդիրը փոխազդում հայ-ամերիկյան քաղաքական օրակարգի հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ԱՄՆ-ում հայկական համայնքի և կազմակերպությունների դերակատարությունը։ Հայկական սփյուռքը և ամերիկահայ կազմակերպությունները կարողացել են ձևավորել քաղաքական ու հասարակական ազդեցության տարբեր մեխանիզմներ՝ ամերիկյան քաղաքական օրակարգում հայկական հարցերի բարձրացման, Հայաստանի նկատմամբ աջակցության, տնտեսական և մարդասիրական ծրագրերի խթանման և Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ուղղությամբ։ Հետազոտությունների համաձայն՝ ամերիկահայ կազմակերպությունները զգալի դեր են ունեցել Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ ԱՄՆ քաղաքականության վրա հասարակական ու քաղաքական ազդեցություն գործադրելու գործում։ Տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը ևս կարևոր բաղադրիչ է։ Անկախության առաջին տարիներին Հայաստանը կանգնած էր տնտեսական ծանր իրավիճակի, շրջափակման և սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների խնդիրների առջև, ինչի պայմաններում ԱՄՆ աջակցությունը ստացավ մեծ նշանակություն։ Ամերիկյան օգնության ծրագրերը, ներդրումային և առևտրային կապերը, մարդասիրական աջակցությունը և տնտեսական բարեփոխումների խթանումը դարձան երկկողմ հարաբերությունների կարևոր ուղղություններ։ Միաժամանակ ԱՄՆ-ի տնտեսական հետաքրքրությունները Հարավային Կովկասում մեծապես կապված էին տարածաշրջանի հաղորդակցային և էներգետիկ ներուժի հետ։ Այս համատեքստում Հայաստանը որոշ չափով տարբերվում էր Ադրբեջանից, քանի որ չուներ Կասպից ծովի նավթային և գազային պաշարների նման ռեսուրսային ներուժ, ինչն ազդում էր տարածաշրջանային ամերիկյան առաջնահերթությունների կառուցվածքի վրա։ ԱՄՆ քաղաքականության մեջ Ադրբեջանի նշանակությունը հատկապես աճեց էներգետիկ նախագծերի զարգացման հետ, մինչդեռ Հայաստանի նկատմամբ հարաբերությունները զգալիորեն կառուցվում էին քաղաքական, մարդասիրական և ժողովրդավարական համագործակցության հիման վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև անվտանգության և ռազմական համագործակցության ուսումնասիրությունը։ Հայաստանի և ԱՄՆ-ի հարաբերություններում անվտանգության ոլորտը զարգանում էր աստիճանաբար՝ հաշվի առնելով միաժամանակ Հայաստանի անդամակցությունը Ռուսաստանի գլխավորած անվտանգության համակարգերին և ԱՄՆ-ի ու ՆԱՏՕ-ի հետ համագործակցության հնարավորությունները։ Հետազոտական գրականության մեջ նշվում է, որ հայ-ամերիկյան համագործակցությունը ներառում էր ինչպես երկկողմ, այնպես էլ ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում իրականացվող ձևաչափեր, սակայն Ռուսաստանի հետ Հայաստանի ռազմաքաղաքական կապերը սահմանափակում էին այդ ուղղության արագ խորացումը։ Մենագրության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը ներկայացվում է որպես տարբեր ուժային կենտրոնների միջև հավասարակշռություն պահպանելու գործընթաց։ Հայաստանի համար ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների զարգացումը կարևոր էր միջազգային աջակցություն ստանալու, տնտեսական վերականգնման, ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդման և արտաքին քաղաքական այլընտրանքների ընդլայնման տեսանկյունից, մինչդեռ ԱՄՆ-ի համար Հայաստանը Հարավային Կովկասում կարևոր, բայց ոչ միակ գործընկերն էր։ Այդ պատճառով երկկողմ հարաբերությունները պետք է հասկանալ ավելի լայն տարածաշրջանային համակարգում, որտեղ փոխազդում էին ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի, Թուրքիայի, Իրանի և եվրոպական պետությունների շահերը։ Հետազոտության մեջ 1990-ականների երկրորդ կեսը առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ հենց այդ շրջանում Հարավային Կովկասը ավելի հստակ սկսեց դիտարկվել որպես ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության կարևոր ուղղություն։ Էներգետիկ նախագծերը, Կասպից ծովի պաշարների արտահանման ուղիները, տարածաշրջանային հաղորդակցությունները և Ռուսաստանի ու Իրանի ազդեցության սահմանափակման հարցերը մեծացրին ԱՄՆ-ի հետաքրքրությունը տարածաշրջանի նկատմամբ։ Այս պայմաններում Հայաստանը հայտնվեց բարդ աշխարհաքաղաքական միջավայրում, որտեղ իր արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները միշտ չէ, որ համընկնում էին ամերիկյան ռազմավարական նպատակների հետ։ Աշխատանքի մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ Նորա Վ. Գևորգյանի ուսումնասիրությունը սկզբնապես ներկայացվել է որպես քաղաքական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար նախատեսված ատենախոսություն՝ 23.00.04 մասնագիտությամբ, և 2009 թվականին հրատարակվել է 27 էջանոց սեղմագրով։ Հետագայում այն լույս է տեսել ընդարձակ մենագրության ձևով՝ Երևանում, «Լիմուշ» հրատարակչությունում, 2012 թվականին, 194 էջ ծավալով։ Հայաստանի ազգային գրադարանի մատենագիտական գրառման համաձայն՝ գրքում ընդգրկված է 174–188-րդ էջերի մատենագիտություն՝ 190 աղբյուրով, ինչպես նաև բազմաթիվ տողատակի հղումներ։ Ռուս-հայկական համալսարանի տվյալները հաստատում են, որ Նորա Գևորգյանը քաղաքական գիտությունների թեկնածու է, դոցենտ և միջազգային հարաբերությունների մասնագետ, իսկ այս աշխատությունը նրա հիմնական գիտական մենագրություններից մեկն է։ Նրա հետազոտական հետաքրքրությունների մեջ ներառված են ԱՄՆ արտաքին քաղաքական շահերը Հարավային Կովկասում, հայ-ամերիկյան հարաբերությունները, փոքր պետությունների դերը մեծ տերությունների աշխարհաքաղաքականության մեջ և տարածաշրջանային միջազգային հարաբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը արժեքավոր է հետխորհրդային առաջին տասնամյակում Հայաստանի արտաքին քաղաքականության և ԱՄՆ-ի տարածաշրջանային ռազմավարության փոխազդեցությունը հասկանալու համար։ Այն հնարավորություն է տալիս միաժամանակ ուսումնասիրել դիվանագիտական հարաբերությունները, տնտեսական և մարդասիրական համագործակցությունը, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության միջազգային ասպեկտները, ամերիկահայ համայնքի քաղաքական ազդեցությունը, տարածաշրջանային էներգետիկ շահերը և Հարավային Կովկասում ձևավորվող նոր աշխարհաքաղաքական հավասարակշռությունը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, դիվանագիտության, Հայաստանի արտաքին քաղաքականության, ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության և Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքականության հարցերով զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և ընթերցողներին։