Հրանտ Մաթևոսյան. Ստեղծագործությունը

Մանկական

«Հեքիաթն է կանչում. Մկների ժողովը» Աթաբեկ Խնկոյանի ստեղծագործություն է, որը ներկայացնում է համաշխարհային հեքիաթների և ժողովրդական պատկերացումների հետաքրքիր ու զվարճալի տեսակները։ Պատմվածքի կենտրոնում գտնվում են մկները, որոնք հավաքվում են ժողովի՝ քննարկելու կարևոր հարցեր ու որոշումներ կայացնելու։ Հեքիաթի շրջանակներում ներկայացված է մկների ճակատագիրը, նրանց խնդիրները և ամենից ավելին՝ արդարության ու հավասարության որոնումը։ Խնկոյանը հիանալի կերպով օգտագործում է կենդանիների կերպարները՝ մատնանշելու մարդկային տարբեր վարքագծեր և թերություններ։ Հեքիաթում մկների ժողովը դառնում է խթան, որպեսզի ուշադրություն դարձնենք մեր շրջապատում տեղի ունեցող սխալներին ու անմարդկային գործողություններին, որոնք հաճախ անտեսվում են։ Պատմվածքի սյուժեն սովորեցուցիչ է, բայց միաժամանակ նաև զվարճալի ու հետաքրքիր։ «Մկների ժողովը» հեռվից մատուցում է հասարակական խնդիրների հանդեպ ավելի ուշադիր և պատասխանատու վերաբերմունք։ Խնկոյանի կերպարները, նրանց միջի ընդհարումները, իրենց շահերը ներկայացնում են հասարակության տարբեր շերտերի իրականությունը, ինչպես նաև արժեհամակարգի փոփոխման և բարոյական խնդիրների վերլուծությունը։ Նման հեքիաթները միաժամանակ հաճելի ընթերցում են ու խրախուսում են խորքային մտածողություն՝ անդրադառնալով թե՛ անհատի, թե՛ խմբի վարքագծին։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 2009918429017

Մանկական

«Հեքիաթներ» (Թումանյան Հ.) ժողովածուն, որը ընդգրկում է Հովհաննես Թումանյանի հայտնի ու դասական հեքիաթները, համարվում է հայ մանկական գրականության կարևոր մաս։ Թումանյանի հեքիաթները լեցուն են հայ ժողովրդի ավանդույթներով, ինքնատիպ հումորով և խոր խորհրդավորությամբ, ուստի դրանք չեն միայն մանկական զվարճանքի գործեր, այլ նաև հոգևոր ու բարոյական դաստիարակություն են։ Այս գրքում Թումանյանը ներկայացնում է տարբեր կերպարներ՝ կենդանիներ, մարդիկ, ժողովրդական կերպարներ, որոնք ունեն մարդկային հատկանիշներ՝ բարություն, չարություն, խելամտություն, հիմարություն։ Թումանյանի հեքիաթներում հաճախ տեղի են ունենում դրական ու բացասական ուժերի պայքարներ, որտեղ, ի վերջո, հաղթում են արդարությունը, բարոյականությունն ու մարդկային լավ հատկանիշները։ Ահա դրանցից մի քանիսը՝ **«Պապն ու շաղգամը», «Բարեկենդանը», «Խխունջը»** և շատ այլ գործեր։ Թումանյանի հեքիաթները ոչ միայն զվարճալի են, այլ նաև ուսուցանող։ Նա խորը մտածողություն է արտահայտում մարդկային կարճատեսության, հպարտության, ագահության և այլ թերությունների մասին՝ իր խոսքերով ու կերպարներով։ Բացի այդ, նա ներշնչում է հայրենիքի, բնության ու մարդու միջև ներդաշնակ հարաբերություններ ստեղծելու կարևորությունը։ Թումանյանի յուրաքանչյուր հեքիաթում կարելի է գտնել փիլիսոփայական բաղադրիչներ, որը բացատրում է ոչ միայն երեխային, այլ նաև մեծահասակներին։ Թումանյանի հեքիաթները դասեր են տալիս այն մասին, որ աշխարհը՝ թե՛ երեխաների, թե՛ մեծերի համար, մշտապես պետք է մնա բացահայտելի, ուսուցանելի և բարոյապես ուղենշող։ Այս ժողովածուն իր պարզությամբ և գեղագիտությամբ առանձնանում է, և անչափ կարևոր է այն ինչպես հայ գրականության մեջ, այնպես էլ երեխաների հուզական և բարոյական դաստիարակության համար։ Հրատարակիչ - Ջի Էս Էմ Ստուդիա Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-847-44-3

Գեղարվեստական հայ․

«Կարմիր․ Վեպ» (Հարություն Աֆյան) ժամանակակից հայկական վեպ է, որը առանձնանում է իր լարվածությամբ, հոգեբանական խորությամբ և հասարակության վրա նետված սուր դիտարկումներով։ Գիրքը պատմում է մի աշխարհի մասին, որտեղ «կարմիր» գույնը կարող է խորհրդանշել ինչպես սերը, այնպես էլ արյունը, կրքը, վտանգը և հեղափոխական էներգիան։ Վեպի հերոսները հաճախ հայտնվում են ներքին հակասությունների մեջ՝ երբ պետք է ընտրեն կամ պայքարեն՝ իրենց սկզբունքների և կյանքի ճնշումների միջև։ Աֆյանը օգտագործում է խորհրդանշական լեզու, որը թույլ է տալիս ընթերցողին գտնել տարբեր շերտեր՝ ինչպես արտաքին գործողություններում, այնպես էլ հերոսների հոգևոր աշխարհում։ Գիրքը շոշափում է հասարակական անհավասարություններ, բարոյական արժեքների կորուստ, իշխանության ազդեցություն և մարդու ինքնության ճգնաժամը։ «Կարմիր»-ը նաև կարող է ներկայացնել մարդու ներքին «կրակոտ» զգացմունքները՝ սիրո, ատելության, ցանկության և զայրույթի տեսքով։ Վեպը ընթերցվում է արագ, բայց երկար է մնալով մտքում՝ այն պատճառով, որ յուրաքանչյուր դրվագում կա մեկ կամ մի քանի խոր իմաստներ։ Հեղինակի ոճը էմոցիոնալ և դինամիկ է, ինչը ստեղծում է սուր, գրավիչ պատմություն՝ ժամանակակից ընթերցողի համար։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են սոցիալական դրամա, հոգեբանական թրիլեր և խորհրդանշական գրականություն։ Ընդհանուր առմամբ, «Կարմիր․ Վեպ» ընթերցողին տալիս է հետաքրքիր, լարված և մտորիչ պատմություն՝ մարդու ներսի ու հասարակության խնդիրների մասին։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-639-3

Հոգեբանություն

«Ումտիր դանդաղ... որոշիր արագ» Դանիել Քանեմանի՝ Նոբելյան մրցանակակիր հոգեբույժի գիրքն է, որը բացատրում է, թե ինչպես մարդկանց մտածողությունն ու որոշումների կայացումը հաճախ փոխվում են ոչ ռացիոնալ ու զգացմունքային հիմնադրույթների հիման վրա։ Քանեմանը երկու հիմնական մտքագործունեության համակարգեր է ներկայացնում՝ «Արագ մտածողություն» (հաճախ ենթագիտակցական, ինստինկտիվ, արագ և առանց երկար մտածելու) և «Դանդաղ մտածողություն» (քննարկող, խորը, ռացիոնալ ու մանրամասն գործողության համակարգ)։ Քանեմանի աշխատությունը նկարագրում է այն մարտահրավերները, որոնց բախվում են մարդիկ, երբ ընդունում են որոշումներ՝ ի հակադրություն այն ամենի, ինչ ակնկալում է տրամաբանությունը և հաշվարկված միջոցառումները։ Նա բացատրում է այն սխալները, որոնք մարդիկ հաճախ կատարում են՝ հիմնվելով ստանդարտ մտորումների վրա, ինչպես օրինակ՝ հետադարձ հետադարձ ազդեցություն (հիշողությունները կամ անցյալը պետք է ազդեցություն ունենան մեր ներկա որոշումների վրա) կամ դժվար ընտրություն ու հասկանալու ոչ ճիշտ պատկերացումներ։ Գրքում Քանեմանը համառոտ ներկայացնում է բազմաթիվ ուսումնասիրություններ, որոնք ապացուցում են, որ մեր ընտրությունները հաճախ կաղում են սխալներից, այն ժամանակ, երբ մենք կենտրոնանում ենք մեր ենթագիտակցական արձագանքների վրա, այլ ոչ թե զգույշ ու համակարգված վերլուծության։ «Ումտիր դանդաղ... որոշիր արագ»-ը շատ կարևոր է այն մարդկանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ մարդկային մտածողությունը և բարելավել իրենց որոշումների կայացման գործընթացը՝ ինչպես առօրյա կյանքում, այնպես էլ աշխատանքի կամ ֆինանսական հարցերում։ Այս գրքի նպատակը մեզ սովորեցնելն է, թե ինչպես կարող ենք զերծ մնալ անցանկալի սխալներից՝ հասկանալով մեր միտքի սահմանափակումներն ու ուժեղ կողմերը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-17-080053-7

Գեղարվեստական հայ․

«Շահմարի առեղծվածը»՝ Մկրտիչ Սարգսյանի այս ստեղծագործությունը համարվում է հայ գրականության մեջ կարևոր գործ, որը համադրում է պատմական, լեգենդար և միստիկական տարրեր։ Վեպը կամ պատմվածքը ոչ միայն խորհրդավոր ու հետաքրքիր պատմություն է, այլև հայ ազգային մշակույթի, պատմության և մշակութային հիշողության խորունկ վերլուծություն։ Շահմարի առեղծվածը ներկայացնում է մի պատմություն, որը ոչ միայն կենտրոնանում է մի քանիսը պատմական կամ առասպելական դրվագների շուրջ, այլ նաև ծառայում է որպես պլան, որտեղ յուրաքանչյուր դրվագ պտտվում է մի ժամանակահատվածի, անձի կամ առեղծվածի շուրջ, որոնք անհրաժեշտ են բացահայտելու։ Այստեղ ներառված է այն խորհրդավորությունը, որը շրջապատում է հայկական հին պատմությունները, լեգենդները և առասպելները։ Գործի մեջ շոշափվում են ոչ միայն անհատական պայքարներ, այլև ավելի լայնամասշտաբ խնդիրներ՝ կապված ազգի, մշակույթի և մարդու ինքնության հետ։ Վեպի հերոսները հաճախ բախվում են իրենց ճակատագրերին, իրենց անցյալին, բայց նաև ավելի խոր հարցադրումներ են անում սեփական գոյության իմաստի մասին։ Վեպը, լինելով մասամբ պատմական, մասամբ՝ միստիկական, ստեղծում է եզակի մթնոլորտ, որտեղ իրականության ու ֆանտաստիկայի սահմանները խառնվում են։ «Շահմարի առեղծվածը» նման է պեղած հնագիտական գտածոյի՝ որտեղ նախապատմության և առասպելների շերտերը համախմբվում են՝ առանց կորցնելու իրենց կախարդական ու հետաքրքրաշարժ բնույթը։ Դա ոչ միայն զվարճալի պատմություն է, այլև մտածելու տեղիք տալու գործ՝ այն մասին, թե ինչպես մարդիկ կամ մշակույթները, նույնիսկ տարիների անցման հետ, դեռևս պահպանում են իրենց հիշողությունները, արժեքները և գաղափարները։ Սարգսյանի վեպը նաև հայ գրականության խորը մի գրաքննություն է՝ որը ներկա է դարձնում մեր պատմությունը, մեր անցյալը՝ այդ թվում այն տեղերը, որոնք պետք է մնան «առեղծվածային» ու չբացահայտված։ «Շահմարի առեղծվածը» իր խորությամբ մեկ նպատակ ունի՝ բացահայտել, թե ինչպես են մարդկանց հիշողությունները, առասպելներն ու պատմությունները հանգեցնում մի այնպիսի ընդհանրության, որը կապում է ինչպես անցյալը, այնպես էլ ներկան։ Այս ստեղծագործությունը մատնանշում է Մկրտիչ Սարգսյանի ոչ միայն գրական հմտությունը, այլև նրա կարողությունը՝ պատմությունը վերածել գրական արվեստի, որը ներշնչում է բոլորիս ուշադրությունը և մտածելու պատճառներ տալիս։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-3239-2-5

Հոգեբանություն

«Մտածել ինչպես Շերլոկը» գիրքը սովորեցնում է, թե ինչպես զարգացնել լոգիկ մտածողությունը, ինչպես տ famous հայտնի դետեկտիվը՝ Շերլոկ Հոլմսը։ Դանիել Սմիթը ուսումնասիրում է Շերլոկ Հոլմսի կերպարի առանձնահատկությունները՝ նրա կարողությունները, մեթոդներն ու մտածելակերպը, և ներկայացնում դրանք որպես յուրահատուկ ռազմավարություն՝ խնդիրները լուծելու համար։ Գրքում նկարագրվում են այն տեխնիկաները և մոտեցումները, որոնց օգնությամբ Շերլոկը կարողանում էր մանրուքներից հասնել գլուխկոտրուկի լուծմանը՝ հենվելով դատողության, մանրամասնությունների նկատողության և տրամաբանական պլանավորման վրա։ Սմիթը բացատրում է, թե ինչպես մենք կարող ենք կիրառել Շերլոկի մեթոդները մեր կյանքում՝ ավելի ուշադիր լինելով, զարգացնելով ինտուիցիան և խուսափելով խափանումներից։ Գիրքը գրավիչ է և օգտակար թե՛ նրանց համար, ովքեր ցանկանում են բարելավել իրենց դատողությունը, թե՛ նրանց, ովքեր սիրում են Շերլոկ Հոլմսի պատմությունները և հետաքրքրվում են նրանց տեխնիկներով։ Այս աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ցանկացած իրավիճակում կարելի է մտածել, ինչպես մեծ հետախույզը՝ միայն պետք է մի փոքր ավելի զգույշ լինել և պատրաստ լինել ծանոթանալու բոլոր մանրամասներին։ Հրատարակիչ - Զանգակ ISBN - 978-9939-68-545-8