Գրադարանային գործի պատմությունը Սովետական Հայաստանում: Փաստաթղթերի և նյութերի ժողովածու: Հատոր երկրորդ 1941-1960

Կրոն

Խրիմյան Հայրիկը հայ ժողովրդի ամենասիրելի հոգևոր և ազգային առաջնորդներից մեկն էր, որը մեծ դեր է ունեցել հայ ժողովրդի ազգային ինքնագիտակցության պահպանման և ազատագրական պայքարի զարգացման գործում։ Նրա իրական անունը Մկրտիչ Խրիմյան էր, և նա ծնվել է Վանում։ Դեռ երիտասարդ տարիներից նա հետաքրքրվում էր կրթությամբ, գրականությամբ և եկեղեցական գործունեությամբ, իսկ հետագայում ձեռնադրվեց հոգևորական։ Խրիմյան Հայրիկը հայտնի դարձավ ոչ միայն որպես եկեղեցական առաջնորդ, այլև որպես ժողովրդի իրավունքների պաշտպան և ազգային գործիչ։ Նա մեծ ուշադրություն էր դարձնում հայ ժողովրդի կրթությանը, մշակույթի պահպանմանը և ազգային միասնությանը։ Իր գործունեության ընթացքում հիմնել է դպրոցներ, տպագրել գրքեր և նպաստել հայկական մամուլի զարգացմանը։ Նա համոզված էր, որ կրթված ժողովուրդը կարող է ավելի ուժեղ պաշտպանել իր իրավունքներն ու ազգային արժեքները։ Խրիմյան Հայրիկը հատկապես հայտնի դարձավ Բեռլինի վեհաժողովից հետո արտասանած «Երկաթե շերեփի» հայտնի խոսքերով, որտեղ նա բացատրեց, որ ժողովուրդները ազատություն ձեռք են բերում ոչ միայն խնդրանքներով, այլ նաև պայքարով և վճռականությամբ։ Այդ խոսքերը մեծ ազդեցություն ունեցան հայ ազգային-ազատագրական շարժման վրա և դարձան պայքարի ու ինքնապաշտպանության խորհրդանիշ։ Նա ընտրվեց Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և շարունակեց ծառայել ժողովրդին՝ պաշտպանելով հայերի իրավունքները Օսմանյան կայսրությունում և տարբեր միջազգային հարթակներում։ Խրիմյան Հայրիկը ժողովրդի մեջ մեծ հարգանք ու սեր էր վայելում իր համեստության, հայրենասիրության և արդարամտության շնորհիվ։ Նրա գործունեությունը կարևոր դեր ունեցավ հայ ժողովրդի ազգային ոգու պահպանման գործում, իսկ նրա կերպարը մինչ օրս հիշվում է որպես իմաստուն առաջնորդի, հոգևոր հովվի և ազգային պայքարի խորհրդանիշ։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսական սոցիոլոգիա աշխատությունը սոցիոլոգիայի և տնտեսագիտության միջհամակցված գիտաճյուղի՝ տնտեսական սոցիոլոգիայի ուսումնական և գիտակրթական բնույթի գիրք է, որը նվիրված է տնտեսական հարաբերությունների սոցիալական հիմքերի, վարքագծային մոդելների և հասարակական ինստիտուտների ազդեցության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված սոցիոլոգիայի, տնտեսագիտության, կառավարման և հանրային քաղաքականության ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են տնտեսական կյանքի սոցիալական պայմանավորվածությունները՝ ինչպես են մշակույթը, արժեքային համակարգերը, սոցիալական խմբերը և ինստիտուտները ազդում տնտեսական վարքագծի և որոշումների վրա, բացատրվում է շուկայի և հասարակության փոխազդեցությունը, աշխատանքի բաժանման սոցիալական բնույթը և տնտեսական դերերի ձևավորումը տարբեր սոցիալական միջավայրերում, մանրամասն քննարկվում են տնտեսական ինստիտուտների՝ պետության, բիզնեսի, ընտանիքի և ոչ ֆորմալ կառույցների դերը տնտեսական գործընթացների կազմակերպման մեջ, աշխատությունը անդրադառնում է նաև տնտեսական վարքագծի սոցիոլոգիական տեսություններին՝ ռացիոնալ ընտրություն, ինստիտուցիոնալ մոտեցում, սոցիալական կապիտալի և ցանցային հարաբերությունների ազդեցություն տնտեսական ակտիվության վրա, ներկայացվում են աշխատանքի շուկայի սոցիալական կառուցվածքը, անհավասարության և սոցիալական շերտավորման տնտեսական դրսևորումները, ինչպես նաև գլոբալիզացիայի սոցիալական հետևանքները, գրքում ընդգծվում է տնտեսական զարգացման և սոցիալական կառուցվածքի փոխկապակցվածությունը, աշխատությունը համադրում է սոցիոլոգիական տեսական հիմքերը և տնտեսական վերլուծական մոտեցումները՝ ձևավորելով տնտեսական գործընթացների սոցիալական ընկալման ամբողջական պատկերացում։

Մանկավարժություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բուհական կրթական գործընթացում քննադատական մտածողության զարգացման մեթոդական համակարգի կիրառման խնդիրներին՝ ընդգծելով ուսանողների վերլուծական կարողությունների, ինքնուրույն դատողության և հիմնավորված որոշումներ կայացնելու հմտությունների ձևավորման կարևորությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես է Քննադատական մտածողություն-ը ինտեգրվում բարձրագույն կրթության ուսումնական գործընթացում՝ որպես միջդիսցիպլինար մոտեցում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդական գործիքներին՝ խնդիրահեն ուսուցում, քննարկումներ, դեպքերի վերլուծություն, նախագծային աշխատանքներ և ռեֆլեկտիվ ուսուցում, որոնք նպաստում են ուսանողների ակտիվ ներգրավվածությանը և գիտելիքի խորքային յուրացմանը։ Քննարկվում է նաև դասախոսի դերի վերափոխումը՝ տեղեկատվության փոխանցողից դեպի ուսումնական գործընթացի ուղղորդող և մոդերատոր, ինչը խթանում է ուսանողների ինքնուրույն ճանաչողական գործունեությունը։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ քննադատական մտածողության զարգացումը բուհում հանդիսանում է ժամանակակից կրթական պահանջներին համապատասխանող հիմնական ուղղություններից մեկը՝ ապահովելով մասնագիտական պատրաստվածության և հասարակական պատասխանատվության բարձր մակարդակ։

Քաղաքագիտություն

Այս նյութը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված առաջին փախստականների ժամանմանը Հայաստանի Հանրապետություն՝ ընդգծելով հումանիտար իրավիճակի արագ սրացումը և բնակչության զանգվածային տեղաշարժի հետևանքները տարածաշրջանում։ Գործընթացը դիտարկվում է որպես երկարատև հակամարտության վերջին զարգացումների ուղղակի արդյունք, որտեղ անվտանգային պայմանների վատթարացումը հանգեցրել է քաղաքացիական բնակչության հարկադիր տեղահանման։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փախստականների սոցիալական և կենսապահովման առաջնային կարիքներին՝ ժամանակավոր կացարան, սնունդ, բժշկական օգնություն և հոգեբանական աջակցություն, ինչպես նաև պետական կառույցների և միջազգային մարդասիրական կազմակերպությունների արձագանքին։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի Հանրապետության վրա առաջացող սոցիալ-տնտեսական ծանրաբեռնվածությունը և ինտեգրման երկարաժամկետ մարտահրավերները։ Նշվում է, որ նման զանգվածային տեղաշարժերը խորացնում են տարածաշրջանային անկայունությունը և պահանջում են համակարգված միջազգային մարդասիրական միջամտություն՝ բնակչության պաշտպանության և նվազագույն կենսապայմանների ապահովման համար։

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատվական ցանկը նախատեսված է պատանի ընթերցողների համար և ներկայացնում է նոր հրատարակված գրքերի ընտրանի, որոնք ուղղված են նրանց հետաքրքրությունների, ընթերցողական հմտությունների և աշխարհընկալման զարգացմանը։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, հոգեբանական և սոցիալական թեմաներով վեպեր, ինչպես նաև գիտահանրամատչելի գրքեր, որոնք օգնում են պատանիներին ավելի լավ հասկանալ շրջապատող աշխարհը, մարդու հարաբերությունները և ժամանակակից հասարակության խնդիրները։ Նյութը կառուցված է տեղեկատվական ձևաչափով, որպեսզի ընթերցողը հեշտությամբ կողմնորոշվի նոր գրականության մեջ, ընտրի իր տարիքին և հետաքրքրություններին համապատասխան ստեղծագործություններ և ծանոթանա ինչպես հայ, այնպես էլ արտասահմանյան հեղինակների նոր աշխատանքներին։ Այս ցանկը նաև խրախուսում է ընթերցանության մշակույթի զարգացումը՝ նպաստելով քննադատական մտածողության, ստեղծագործական երևակայության և լեզվական կարողությունների ձևավորմանը, ինչը հատկապես կարևոր է պատանեկան տարիքում անձի կրթական և անձնական զարգացման համար։

Տնտեսագիտություն

Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական վիճակի ազդեցությունը տնտեսության վրա արտահայտվում է բնակչության եկամուտների, զբաղվածության, աղքատության մակարդակի, ժողովրդագրական իրավիճակի և սոցիալական ապահովության համակարգի միջոցով։ Սոցիալական պայմանների բարելավումը նպաստում է աշխատուժի որակի բարձրացմանը, սպառողական պահանջարկի աճին և տնտեսական ակտիվության ընդլայնմանը։ Ընդհակառակը՝ բարձր աղքատության մակարդակը, գործազրկությունը և սոցիալական անհավասարությունը սահմանափակում են ներքին շուկայի զարգացումը և նվազեցնում ներդրումային գրավչությունը։ ՀՀ-ում սոցիալական վիճակի վրա մեծ ազդեցություն ունեն նաև միգրացիոն գործընթացները, որոնք հանգեցնում են աշխատուժի արտահոսքի և ժողովրդագրական խնդիրների խորացման։ Միաժամանակ սոցիալական աջակցության ծրագրերը և պետական քաղաքականությունը փորձում են մեղմել սոցիալական լարվածությունը և խթանել տնտեսական կայունությունը։ Սոցիալական և տնտեսական ոլորտների փոխկապվածությունը ցույց է տալիս, որ կայուն տնտեսական զարգացումը հնարավոր է միայն սոցիալական հավասարակշռության ապահովման պայմաններում։