Լեռնային լանդշաֆտների պահպանության հիմունքները

Հոգեբանություն

«Ումտիր դանդաղ... որոշիր արագ» Դանիել Քանեմանի՝ Նոբելյան մրցանակակիր հոգեբույժի գիրքն է, որը բացատրում է, թե ինչպես մարդկանց մտածողությունն ու որոշումների կայացումը հաճախ փոխվում են ոչ ռացիոնալ ու զգացմունքային հիմնադրույթների հիման վրա։ Քանեմանը երկու հիմնական մտքագործունեության համակարգեր է ներկայացնում՝ «Արագ մտածողություն» (հաճախ ենթագիտակցական, ինստինկտիվ, արագ և առանց երկար մտածելու) և «Դանդաղ մտածողություն» (քննարկող, խորը, ռացիոնալ ու մանրամասն գործողության համակարգ)։ Քանեմանի աշխատությունը նկարագրում է այն մարտահրավերները, որոնց բախվում են մարդիկ, երբ ընդունում են որոշումներ՝ ի հակադրություն այն ամենի, ինչ ակնկալում է տրամաբանությունը և հաշվարկված միջոցառումները։ Նա բացատրում է այն սխալները, որոնք մարդիկ հաճախ կատարում են՝ հիմնվելով ստանդարտ մտորումների վրա, ինչպես օրինակ՝ հետադարձ հետադարձ ազդեցություն (հիշողությունները կամ անցյալը պետք է ազդեցություն ունենան մեր ներկա որոշումների վրա) կամ դժվար ընտրություն ու հասկանալու ոչ ճիշտ պատկերացումներ։ Գրքում Քանեմանը համառոտ ներկայացնում է բազմաթիվ ուսումնասիրություններ, որոնք ապացուցում են, որ մեր ընտրությունները հաճախ կաղում են սխալներից, այն ժամանակ, երբ մենք կենտրոնանում ենք մեր ենթագիտակցական արձագանքների վրա, այլ ոչ թե զգույշ ու համակարգված վերլուծության։ «Ումտիր դանդաղ... որոշիր արագ»-ը շատ կարևոր է այն մարդկանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ մարդկային մտածողությունը և բարելավել իրենց որոշումների կայացման գործընթացը՝ ինչպես առօրյա կյանքում, այնպես էլ աշխատանքի կամ ֆինանսական հարցերում։ Այս գրքի նպատակը մեզ սովորեցնելն է, թե ինչպես կարող ենք զերծ մնալ անցանկալի սխալներից՝ հասկանալով մեր միտքի սահմանափակումներն ու ուժեղ կողմերը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-17-080053-7

Գեղարվեստական հայ․

«Խրամատային գրառումներ»՝ Գուրգեն Խանջյանի ստեղծագործությունը, որը հաճախ դիտարկվում է որպես գրական գլուխգործոց, խորապես անդրադառնում է պատերազմի, մարդկային տառապանքի ու հոգեբանության հարցերին։ Այս վեպը, ինչպես անվանումն է հուշում, ներկայացնում է խրամատային կյանքը՝ պատերազմի դաշտում գտնվող զինվորների ներսի աշխարհը, նրանց ապրումները և պայքարը ոչ միայն արտաքին թշնամու, այլ նաև ներքին մղումների և հոգեբանական ճնշումների դեմ։ Խանջյանը «Խրամատային գրառումներ»-ում դիպուկ կերպով նկարագրում է պատերազմական իրավիճակները՝ մանրամասն անդրադառնալով պատերազմական խառնաշփոթին, մարդկային հերոսությանը, իսկ միաժամանակ՝ մարդկային խիզախության և փխրունության արտացոլմանը։ Գիրքը ներկայացնում է այն խորին հոգեբանական պայքարը, որը ապրում են պատերազմի մեջ գտնվող մարդիկ՝ իր բոլոր դրամատիզմով ու խճճվածությամբ։ Վեպի սյուժեն, հիմնականում, կենտրոնացած է զինվորների այն տառապանքների վրա, որոնք սկսվում են առաջին իսկ պահից՝ հենց առաջին խրամատին ընկնելուց։ Պատերազմի դաժանությունը, պատերազմում մահվան ու կյանքը շարունակելու պայքարը, կենցաղային նեղության մեջ հայտնված զինվորների հոգեկան տառապանքներն ու անհանգստությունները՝ բոլորը ներկայացված են Գուրգեն Խանջյանի խոր մտածողությամբ ու սուր, գրական դիտանկյունից։ Պատմությունը նաև քննարկում է այն էթիկական ու բարոյական հարցերը, որոնք առաջանում են պատերազմի ժամանակ։ Ինչպես պատերազմը ոչ միայն ֆիզիկական մահ է, այլ նաև հոգևոր մահ, երբ մարդը կորցնում է իր բարոյական compass-ը, իսկ իր գոյությունն այլևս դառնում է կասկածելի ու անորոշ։ Պատերազմում հայտնված զինվորներն են, որոնք մի պահ գտնում են իրենց մարդկային կերպարը՝ դիմակայելով այն անարդարությանը, որ տեղի է ունենում նրանց շուրջ։ Խանջյանը ստեղծում է այնպիսի մի պոլիտրոպ բանաստեղծական տարածք, որտեղ պատերազմն ունի կոպիտ ու աբստրակտ բնույթ՝ զուգակցված մարդկային խորը զգացմունքների և արժեքների հետ։ Արդյունքում՝ «Խրամատային գրառումները» ոչ միայն պատերազմի մասին պատմող վեպ է, այլ նաև մեծ պոեզիա՝ մարդկային գոյությունը հասկանալու, ցավի, սարսափի և իմաստի որոնման մասին։ Այս ստեղծագործությունը որպես պատմական վեպ, սրտատրոփ հետազոտում է պատերազմի հոգեբանական ու էթիկական ասպեկտները՝ դիտելով, թե ինչպես կարող է այն փոխել մարդու բնույթը և նրա աշխարհայացքը։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-503-7

Այլ առարկաներ

Ներկայացնում է մետաղների ձուլման (կաստինգի) գործընթացները, արտադրության տեխնոլոգիաները և մետաղաձուլվածքների առավել արդյունավետ բաշխման սկզբունքները։ Գիրքը նպատակ ունի ընթերցողին տրամադրել տեսական և կիրառական գիտելիքներ՝ մետաղաձուլվածքի պատրաստման, ձևավորման, մաքրումի և բաշխման մասին, ինչպես նաև ցուցադրել արդյունաբերական արտադրության գործընթացների կազմակերպումը՝ ապահովելու համար բարձր որակ և արդյունավետություն։ Այն օգտակար է մետաղագործության, մեքենաշինության, նյութագիտության, արդյունաբերական տեխնոլոգիաների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների, ինչպես նաև մետաղաձուլման ոլորտի աշխատողների համար։ Գիրքը ընդգրկում է ինչպես հիմնական տեխնոլոգիական քայլերը, այնպես էլ մետաղաձուլվածքի բաշխման (արտադրության մեջ համապատասխան տեղաբաշխման) և մետաղական մասերի մշակման առանձնահատկությունները։

Մանկական

«Հեքիաթն է կանչում. Ուլիկը» Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություն է, որը պատկանում է իր հայտնի հեքիաթների շարքին։ Այս հեքիաթում Թումանյանը օգտագործում է կենդանիների կերպարները՝ արտահայտելու մարդկային բնական ու հասարակական երևույթները։ Հեքիաթի գլխավոր հերոսը Ուլիկն է, մի փոքրիկ ու համառ կենդանի, որը փորձում է միավորել իր ուժերը, հասկանալ իր տեղը աշխարհում և գտնել ճանապարհ դեպի հաջողություն։ Պատմվածքը դառնում է խորամանկ ու միաժամանակ հոգևոր դաս՝ ուշադրություն հրավիրելով փոքրիկների կողմից իրականացվող սխալների վրա, ինչպես նաև կարևորելով բարոյական ու ճիշտ վարքագծի ուսուցումը։ Թումանյանի հեքիաթներում հաճախ լինում են տարօրինակ կերպարներ, որոնք, չնայած իրենց չնչին դիրքերին ու տեսքով, կարող են շատ ավելի խոհեմ և խոշորագույն գաղափարներ ներկայացնել։ «Ուլիկը» ոչ միայն մի փոքրիկ կենդանու պատմություն է, այլև վերաբերում է հավատարմությանը, հավատարիմ մնալուն ու դիմադրությանը: Թումանյանը հեքիաթի միջոցով ասում է, որ միշտ պետք է հետևել ազնիվ ու ճիշտ ճանապարհին, նույնիսկ եթե այն ոչ միշտ է հեշտ ու հարմար։ Այս հեքիաթը բնորոշ է Թումանյանի ոչ միայն մանկական գրականության, այլ նաև սուր սոցիալական ու բարոյական դիտարկումների համար, քանի որ, ինչպես շատ այլ հեքիաթներում, այստեղ էլ, ի վերջո, հաղթում է ճիշտը, իսկ կեղծն ու սխալը՝ մերժվում։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2011 ISBN -2003093782011

Արտասահմանյան գրականություն

Ռեմարկի ամենահայտնի ստեղծագործություններից է, որը տեղի է ունենում Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո և նկարագրում է երիտասարդ տղամարդկանց մտորումները և փորձությունները, որոնք ապրում են պատերազմի ցնցումների ներքո։ Գիրքը պատմում է երեք ընկերների՝ Պաուլի, Օսկարի և Գերտիի մասին, ովքեր անցել են պատերազմն ու պայքարում են նոր կյանք գտնելու համար՝ անդադար ձգտելով վերականգնել իրենց ներքին խաղաղությունը։ Աշխարհամարտի հետևանքով խախտված է նրանց կյանքը, սակայն ընկերությունն ու մարդկային կապերը նրանց ուժ են տալիս մենակ մնալու ժամանակներում։ Գիրքը ցույց է տալիս, թե ինչպես են նրանք փորձում հաղթահարել կյանքի անորոշությունը և կապը՝ դրական և բացասական կողմերը զուգահեռելով։ **«Երեք ընկեր»**-ը նաև խորը անդրադարձ է մարդկային գոյության, սիրո, կորստի և մահվան մասին, որի միջոցով Ռեմարկը դիտարկում է մարդկային գոյատևման էությունը՝ պատերազմից հետո, երբ ամեն ինչ արդեն փոխված է։ Գիրքը համեմատաբար հանգիստ և խոհանոցային կերպով անդրադառնում է, թե ինչպես են մարդիկ փորձում գտնել նոր նշանակություն կյանքում՝ հիշելով այն, ինչ կորցրել են։ Այս ստեղծագործությունը դուրս է գալիս պատերազմի դրվագների սահմաններից և տեղ է գտնում մարդկային հարաբերությունների խորության և ավերածությունների դեմ պայքարող ուժեղ գրական աշխատությունների շարքում։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-75-180-1

Lեզվաբանություն

Գիրքը ընդգրկում է՝ քաղաքական խոսքում լեզվական միջոցների կիրառության առանձնահատկությունները, արտալեզվական գործոնների դերը (ձայնի ինտոնացիա, ժեստեր, դիմախաղ, խոսքի տեմպ), խոսքի ազդեցիկության և համոզչականության մեխանիզմները, քաղաքական հաղորդակցության ոճական և հոգեբանական կողմերը, կոնկրետ ելույթների վերլուծության օրինակներ։ Այն օգտակար է՝ լեզվաբանության և հաղորդակցության տեսության ուսումնասիրողների համար, քաղաքագիտության և լրագրության ուսանողների համար, հրապարակախոսների, վերլուծաբանների և քաղաքական գործիչների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են արդյունավետ հանրային խոսքի կառուցմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են լեզվական և ոչ լեզվական միջոցները միասին ձևավորում քաղաքական խոսքի ազդեցությունն ու ընկալումը լսարանի կողմից։